Βενεζουέλα: Η στρατηγική Τραμπ για το πετρέλαιο και το διπλωματικό θρίλερ με το Κατάρ

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προχωρά σε μια αμφιλεγόμενη διαχείριση των φυσικών πόρων της Βενεζουέλας, τοποθετώντας έσοδα 500 εκατ. δολαρίων σε λογαριασμό στο Κατάρ. Η κίνηση αυτή, που βασίζεται στο εκτελεστικό διάταγμα της 9ης Ιανουαρίου, εγείρει κρίσιμα ερωτήματα για τη νομική αναγνώριση της μεταβατικής κυβέρνησης μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο.

Η τρέχουσα γεωπολιτική συγκυρία στη Λατινική Αμερική χαρακτηρίζεται από μια πρωτοφανή ρευστότητα, καθώς η Ουάσιγκτον επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στη νομιμότητα και τον ρεαλισμό. Μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, η αμερικανική εξωτερική πολιτική εισέρχεται σε μια φάση «δημιουργικής νομικής ασάφειας», επιδιώκοντας τον έλεγχο των μεγαλύτερων αποθεμάτων αργού στον κόσμο.

Η νομική «γκρίζα ζώνη» και το διάταγμα Τραμπ

Στις 9 Ιανουαρίου, ο Αμερικανός πρόεδρος υπέγραψε ένα εκτελεστικό διάταγμα που ορίζει τα έσοδα από τις πωλήσεις πετρελαίου ως κυριαρχική περιουσία του κράτους της Βενεζουέλας. Ωστόσο, το κείμενο αποφεύγει σκόπιμα να κατονομάσει τη νόμιμη κυβέρνηση, δημιουργώντας ένα παράδοξο: οι ΗΠΑ συνεργάζονται με τη μεταβατική πρόεδρο Ντέλσι Ροντρίγκεζ, ενώ επίσημα εξακολουθούν να στηρίζουν την Εθνοσυνέλευση του 2015.

Αυτή η τακτική έρχεται σε συνέχεια του σχεδίου για επενδύσεις 100 δισ. δολαρίων στον ενεργειακό τομέα της χώρας. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να διασφαλίσει τη ροή ενέργειας προς τις αμερικανικές αγορές, παρακάμπτοντας τα γραφειοκρατικά εμπόδια που θέτει η διπλωματική αναγνώριση.

Ο ρόλος του Κατάρ ως ενδιάμεσου σταθμού

Η επιλογή της Ντόχα για την προσωρινή φύλαξη των 500 εκατομμυρίων δολαρίων δεν ήταν τυχαία. Σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, το Κατάρ λειτουργεί ως διπλωματικός διαμεσολαβητής, καθώς αναγνωρίζει το καθεστώς Μαδούρο, επιτρέποντας έτσι τη μεταφορά κεφαλαίων χωρίς να παραβιάζεται η επίσημη αμερικανική θέση.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής, η κίνηση αυτή αποτελεί μια ρεαλιστική προσέγγιση στη φάση μετάβασης. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η σταθεροποίηση της παραγωγής αποτελεί προτεραιότητα, καθώς η επανέναρξη των εξαγωγών ήδη επηρεάζει τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου.

Η συμφωνία για τα 50 εκατομμύρια βαρέλια

Η μεταβατική κυβέρνηση της Βενεζουέλας έχει ήδη συμφωνήσει στην αποστολή 50 εκατομμυρίων βαρελιών αργού προς τις ΗΠΑ. Ο υπουργός Ενέργειας, Κρις Ράιτ, υπογράμμισε ότι ο έλεγχος της διαδικασίας πώλησης από την αμερικανική πλευρά θα συνεχιστεί επ’ αόριστον, λειτουργώντας ως μοχλός πίεσης για εσωτερικές μεταρρυθμίσεις στο Καράκας.

Παρά την αισιοδοξία της κυβέρνησης, Δημοκρατικοί βουλευτές εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για τη νομιμότητα της διαδικασίας. Το κεντρικό επιχείρημα εστιάζει στον νόμο περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης (IEEPA), ο οποίος επιτρέπει την κατάσχεση ξένης περιουσίας μόνο σε εμπόλεμη κατάσταση.

Προκλήσεις και επόμενα βήματα

Η Ουάσιγκτον επιδιώκει τη σταδιακή δημιουργία μιας κανονικής πετρελαϊκής βιομηχανίας που θα λειτουργεί με όρους ελεύθερης αγοράς. Η παρούσα κατάσταση θεωρείται μεταβατική, με στόχο την πλήρη αποσύνδεση από το παλαιό σύστημα της PDVSA, η οποία στο παρελθόν οδηγήθηκε σε οικονομικό στραγγαλισμό λόγω των κυρώσεων.

Το ζήτημα της πολιτικής αναγνώρισης παραμένει το μεγαλύτερο αγκάθι. Ενώ τα κεφάλαια από το Κατάρ έχουν ήδη μεταφερθεί στη Βενεζουέλα, η νομική βάση για τις μελλοντικές συναλλαγές απαιτεί μόνιμες λύσεις που θα θωρακίζουν τις αμερικανικές εταιρείες από μελλοντικές δικαστικές διεκδικήσεις.