Τράπεζες: Η Alpha Bank επιβάλλει συνδρομή στους λογαριασμούς – Τι αλλάζει για καταθέτες και Δημόσιο

Η Alpha Bank ακολουθεί το παράδειγμα της Eurobank και της Εθνικής Τράπεζας, προχωρώντας στην αυτόματη αναβάθμιση των απλών καταθετικών λογαριασμών σε συνδρομητικά πακέτα. Η κίνηση αυτή, που στοχεύει στον εξορθολογισμό των προμηθειών, φέρνει στο προσκήνιο τη νομοθεσία για τις αδρανείς καταθέσεις και τον κίνδυνο απώλειας εσόδων για το Ελληνικό Δημόσιο.

Η μετάβαση των ελληνικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων σε ένα μοντέλο παροχής υπηρεσιών «με συνδρομή» δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός, αλλά μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για την ενίσχυση των επαναλαμβανόμενων εσόδων από προμήθειες. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην ισορροπία μεταξύ της απλοποίησης των χρεώσεων για τους ενεργούς χρήστες και της επιβάρυνσης εκείνων που διατηρούν λογαριασμούς με μηδενική κινητικότητα.

Το νέο μοντέλο των συστημικών τραπεζών

Μετά την εφαρμογή αντίστοιχων μοντέλων από τη Eurobank και την Εθνική Τράπεζα, η Alpha Bank αναμένεται να γίνει η τρίτη συστημική τράπεζα που υιοθετεί τη λογική των λογαριασμών προνομίων. Οι τράπεζες υποστηρίζουν ότι τα συνδρομητικά πακέτα μειώνουν το κόστος για τους πελάτες που πραγματοποιούν συχνά εμβάσματα και πληρωμές, ενσωματώνοντας όλες τις υπηρεσίες σε μία χαμηλή μηνιαία χρέωση.

Ωστόσο, η αυτόματη μετατροπή των λογαριασμών προκαλεί ερωτήματα για τους αποταμιευτές που χρησιμοποιούν την τράπεζα αποκλειστικά για τη διατήρηση ενός «μαξιλαριού» ασφαλείας. Σε ένα περιβάλλον όπου τα χαμηλά επίπεδα των επιτοκίων καταθέσεων παραμένουν στάσιμα, η επιβολή έστω και μιας μικρής συνδρομής της τάξης των 0,60 έως 0,80 ευρώ μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή μείωση του κεφαλαίου.

Οι αντιδράσεις για τις «καταχρηστικές» πρακτικές

Οι ενώσεις καταναλωτών, με επικεφαλής την ΕΚΠΟΙΖΩ, εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για τη νομιμότητα της αυτόματης αλλαγής όρων χωρίς τη ρητή συγκατάθεση του πελάτη. Επισημαίνεται ότι η πρακτική αυτή ενδέχεται να έρχεται σε σύγκρουση με τη νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ, καθώς οι καταναλωτές καλούνται να απορρίψουν ενεργά μια χρέωση για την οποία δεν υπέγραψαν ποτέ.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων τραπεζικών στελεχών, η κίνηση αυτή λειτουργεί ως ένας έμμεσος μηχανισμός εκκαθάρισης του πελατολογίου. Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών τονίζεται ότι η διατήρηση εκατομμυρίων ανενεργών λογαριασμών συνεπάγεται υψηλό λειτουργικό κόστος, το οποίο οι τράπεζες επιδιώκουν να περιορίσουν ωθώντας τους πελάτες στο κλείσιμο των λογαριασμών τους.

Ο κίνδυνος για τα έσοδα του Δημοσίου

Μια λιγότερο φωτισμένη πτυχή του θέματος αφορά τη νομοθεσία για τις αδρανείς καταθέσεις. Βάσει του ισχύοντος πλαισίου, εάν ένας λογαριασμός παραμείνει ανενεργός για 20 χρόνια, το υπόλοιπό του περιέρχεται αυτόματα στο Ελληνικό Δημόσιο. Πρόκειται για μια διαδικασία που εξασφαλίζει έκτακτα έσοδα στον κρατικό προϋπολογισμό από «ξεχασμένα» κεφάλαια.

Εάν οι συνδρομητικές χρεώσεις οδηγήσουν σε μαζικό κλείσιμο αυτών των λογαριασμών ή εάν οι προμήθειες «εξανεμίσουν» τα μικρά υπόλοιπα πριν συμπληρωθεί η 20ετία, το Δημόσιο ενδέχεται να υποστεί σημαντική απώλεια μελλοντικών εσόδων. Παράλληλα, οι πολίτες πρέπει να γνωρίζουν το ακατάσχετο όριο των 1.250 ευρώ, το οποίο προστατεύει τις καταθέσεις από χρέη, αλλά όχι από τις τραπεζικές προμήθειες.

Η επόμενη μέρα για τους αποταμιευτές

Εν αναμονή των επίσημων ανακοινώσεων από την Alpha Bank, οι καταθέτες καλούνται να αξιολογήσουν τη χρηστικότητα των λογαριασμών τους. Για τους ενεργούς χρήστες, τα νέα πακέτα μπορεί να αποδειχθούν οικονομικότερα, καθώς καταργούν τις μεμονωμένες χρεώσεις για πληρωμές και κάρτες. Αντίθετα, για τους περιστασιακούς χρήστες, η αναζήτηση εναλλακτικών ή η συγχώνευση λογαριασμών αποτελεί την πλέον ενδεδειγμένη λύση.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι το παραδοσιακό μοντέλο των δωρεάν τραπεζικών υπηρεσιών στην Ελλάδα τελειώνει οριστικά. Οι καταναλωτές οφείλουν να παρακολουθούν στενά τις ειδοποιήσεις στο web banking τους, καθώς η σιωπή τους μετά την ενημέρωση εκλαμβάνεται από τις τράπεζες ως αποδοχή των νέων όρων και των αντίστοιχων χρεώσεων.