Το πλουσιότερο 25% των Ελλήνων κατέχει το 45,5% του εισοδήματος: Η ακτινογραφία της ανισότητας το 2025

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία που δημοσιοποίησε η ΕΛΣΤΑΤ, το πλουσιότερο 25% του πληθυσμού στην Ελλάδα συγκεντρώνει το 45,5% του συνολικού εισοδήματος για το έτος 2025. Παρά τη μικρή υποχώρηση των δεικτών ανισότητας, η απόσταση μεταξύ των εισοδηματικών στρωμάτων παραμένει χαοτική, με το φτωχότερο 25% να περιορίζεται σε μόλις 10,5% της συνολικής πίτας.

Η πορεία της εισοδηματικής κατανομής στην Ελλάδα την τελευταία δεκαετία αντικατοπτρίζει τις δομικές αλλαγές που υπέστη η εθνική οικονομία μετά την πολυετή κρίση. Η σταδιακή αποκλιμάκωση του συντελεστή Gini — ο οποίος μετρά τη συνολική ανισότητα σε μια κλίμακα από 0% έως 100% — από το 34,2% το 2015 στο 31,6% το 2025 υποδηλώνει μια τάση εξομάλυνσης, η οποία όμως συνοδεύεται από νέες προκλήσεις για τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Η ακτινογραφία των αριθμών και ο δείκτης S80/S20

Ο δείκτης S80/S20, ο οποίος αποτελεί το βασικό εργαλείο σύγκρισης μεταξύ των υψηλότερων και χαμηλότερων εισοδημάτων, διαμορφώθηκε στο 5,18 για το 2025. Η τιμή αυτή παρουσιάζει οριακή βελτίωση σε σχέση με το 5,27 του 2024, επιβεβαιώνοντας ότι το πλουσιότερο 20% των πολιτών διαθέτει εισόδημα 5,18 φορές μεγαλύτερο από το αντίστοιχο φτωχότερο 20%.

Σε επίπεδο κατανομής του πλούτου, τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν ότι το πλουσιότερο 20% του πληθυσμού κατέχει το 39,3% του εισοδήματος. Αντίθετα, το φτωχότερο 20% των Ελλήνων περιορίζεται σε ένα ισχνό μερίδιο της τάξης του 7,6%, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για στοχευμένες κοινωνικές πολιτικές.

Η κατάσταση αυτή συνδέεται άμεσα με το γεγονός ότι η ακρίβεια και η φτώχεια συνεχίζουν να αποτελούν τους κεντρικούς πυλώνες που καθορίζουν την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Η μικρή μείωση της ανισότητας δεν φαίνεται να μεταφράζεται ακόμα σε αισθητή βελτίωση της καθημερινότητας για τα χαμηλότερα στρώματα.

Το χάσμα μεταξύ γενεών και η αύξηση στους άνω των 65

Μια ιδιαίτερα ανησυχητική παράμετρος της έρευνας αφορά την τρίτη ηλικία, όπου η ανισότητα κατέγραψε ανοδική πορεία. Συγκεκριμένα, στους άνω των 65 ετών ο δείκτης αυξήθηκε στο 4,19 από 4,05, υποδηλώνοντας ότι οι εισοδηματικές αποκλίσεις εντός της ομάδας των συνταξιούχων διευρύνονται επικίνδυνα.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται σε μια στιγμή που το συνταξιοδοτικό σύστημα δέχεται ασφυκτικές πιέσεις λόγω του δημογραφικού προβλήματος. Αντίθετα, στους κάτω των 65 ετών, παρατηρήθηκε αποκλιμάκωση της ανισότητας, με τον δείκτη να υποχωρεί στο 5,55 από 5,69 το προηγούμενο έτος.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις οικονομικών αναλυτών, η αύξηση της ανισότητας στους ηλικιωμένους ενδέχεται να οφείλεται στην ετερογένεια των συνταξιοδοτικών παροχών και στην εξάντληση των αποταμιευτικών αποθεμάτων. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η διάβρωση των εισοδημάτων από τον πληθωρισμό πλήττει δυσανάλογα όσους βασίζονται σε σταθερές παροχές χωρίς άλλες πηγές πλούτου.

Οι προοπτικές και η επόμενη μέρα

Παρά τη μακροπρόθεσμη πτωτική πορεία της ανισότητας από το 2015, η Ελλάδα παραμένει σε υψηλά επίπεδα συγκριτικά με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η συγκέντρωση του 45,5% του εισοδήματος στο ανώτερο τεταρτημόριο υπογραμμίζει τη δομική ανισορροπία στην αγορά εργασίας και τη διανομή των κερδών.

Η επόμενη μέρα απαιτεί στρατηγικές παρεμβάσεις που θα εστιάζουν στη μείωση του φορολογικού βάρους για τα μεσαία και χαμηλά στρώματα. Η σταθεροποίηση των δεικτών είναι ένα θετικό σήμα, όμως η κοινωνική συνοχή θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα με την οποία η οικονομική μεγέθυνση θα διαχυθεί στο σύνολο του πληθυσμού.