ΤΕΚΑ: Πώς κλειδώνει το ποσό της επικουρικής σύνταξης – Ο νέος οδικός χάρτης για τους νέους ασφαλισμένους

Η υφυπουργός Εργασίας, Άννα Ευθυμίου, υπέγραψε τη νέα υπουργική απόφαση που καθορίζει τον μαθηματικό τύπο υπολογισμού των επικουρικών συντάξεων για τους ασφαλισμένους του ΤΕΚΑ. Η απόφαση εισάγει την «αρχή της ισοδυναμίας», μετατρέποντας τις εισφορές και τις επενδυτικές αποδόσεις σε εγγυημένο μηνιαίο εισόδημα με βάση το προσδόκιμο ζωής και την οικογενειακή κατάσταση.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της ριζικής μεταρρύθμισης του ασφαλιστικού συστήματος που ξεκίνησε το 2022, σηματοδοτώντας το πέρασμα από το διανεμητικό στο κεφαλαιοποιητικό σύστημα. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στη διασφάλιση ότι ο «ατομικός κουμπαράς» κάθε νέου εργαζόμενου θα μεταφράζεται σε μια βιώσιμη παροχή, ικανή να καλύψει τις ανάγκες του καθ’ όλη τη διάρκεια του συνταξιοδοτικού του βίου.

Η αρχή της ισοδυναμίας και ο ατομικός λογαριασμός

Στο επίκεντρο του νέου συστήματος βρίσκεται η αρχή της ισοδυναμίας, η οποία ορίζει ότι το συσσωρευμένο κεφάλαιο στον ατομικό λογαριασμό κατά τη συνταξιοδότηση πρέπει να ισούται με την παρούσα αξία των μελλοντικών πληρωμών. Με αυτόν τον τρόπο, το ΤΕΚΑ αποσυνδέεται από τις δημογραφικές πιέσεις που απειλούν το παραδοσιακό σύστημα, καθώς η σύνταξη κάθε ατόμου βασίζεται αποκλειστικά στις δικές του αποταμιεύσεις.

Το Ταμείο υπολογίζει το μηνιαίο ποσό λαμβάνοντας υπόψη το συνολικό ποσό που έχει συγκεντρωθεί από εισφορές και επενδυτικές αποδόσεις. Η διαδικασία αυτή εξασφαλίζει τη διαφάνεια, καθώς ο ασφαλισμένος γνωρίζει ανά πάσα στιγμή το ύψος του κεφαλαίου του μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας του Ταμείου.

Οι 4 κρίσιμες παράμετροι του υπολογισμού

Για τον καθορισμό της σύνταξης ενεργοποιούνται τέσσερις τεχνικές παράμετροι. Πρώτη είναι το τεχνικό επιτόκιο 3%, το οποίο λειτουργεί ως συντελεστής προεξόφλησης για τη μετατροπή του κεφαλαίου σε μηνιαία ροή εισοδήματος. Η παράμετρος αυτή είναι κρίσιμη για τη μακροχρόνια βιωσιμότητα των παροχών.

Η ηλικία συνταξιοδότησης αποτελεί τον δεύτερο βασικό πυλώνα. Το σύστημα ενσωματώνει ισχυρά αντικίνητρα για την πρόωρη έξοδο, καθώς όσο νωρίτερα αποχωρεί κανείς, τόσο μικρότερο είναι το μηνιαίο ποσό. Αντίθετα, η αξιοποίηση της «χρυσής πενταετίας» παραμονής στην εργασία μπορεί να αυξήσει θεαματικά την τελική επικουρική.

Τρίτη παράμετρος είναι το προσδόκιμο ζωής, το οποίο βασίζεται σε επικαιροποιημένους αναλογιστικούς πίνακες. Τέλος, λαμβάνεται υπόψη η οικογενειακή κατάσταση, διασφαλίζοντας ότι ο υπολογισμός καλύπτει και τις ανάγκες των προστατευόμενων μελών, ειδικά σε περιπτώσεις μεταβίβασης της σύνταξης.

Αυξήσεις και κρατικές εγγυήσεις ασφαλείας

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων εργατολόγων που παρακολουθούν την εφαρμογή του νέου μοντέλου, η υιοθέτηση μιας τεχνικής υπόθεσης 2% για την ετήσια αναπροσαρμογή λειτουργεί περισσότερο ως στατιστική πυξίδα παρά ως εγγυημένη αύξηση. Οι πραγματικές αυξήσεις θα εξαρτώνται από τα πλεονάσματα και την απόδοση των επενδύσεων του Ταμείου.

Παράλληλα, η απόφαση προβλέπει ένα ισχυρό δίχτυ ασφαλείας. Το κράτος εγγυάται ότι η σύνταξη δεν θα υπολείπεται του ύψους των εισφορών που καταβλήθηκαν, προστατεύοντας τους ασφαλισμένους από τυχόν αρνητικές διακυμάνσεις των διεθνών αγορών. Επιπλέον, στις συντάξεις θανάτου εφαρμόζεται κατώτατο όριο προστασίας για τους δικαιούχους.

Η επόμενη μέρα για τη διαδοχική ασφάλιση

Η νέα αρχιτεκτονική του ΤΕΚΑ στοχεύει επίσης στην απλοποίηση των διαδικασιών, ειδικά για όσους έχουν διαδοχική ασφάλιση. Η ψηφιοποίηση του συστήματος επιτρέπει την άμεση έκδοση της απόφασης συνταξιοδότησης, αποφεύγοντας τις πολυετείς καθυστερήσεις που χαρακτήριζαν το παρελθόν.

Εν αναμονή των πρώτων εκδόσεων συντάξεων υπό το νέο καθεστώς, οι αναλυτές τονίζουν ότι η ατομική ευθύνη και η παρακολούθηση του επενδυτικού προφίλ θα παίξουν καθοριστικό ρόλο. Η ενημέρωση των ασφαλισμένων για τις επιλογές τους παραμένει το κλειδί για τη μεγιστοποίηση της μελλοντικής τους παροχής.