- Το Πιστοποιητικό Φερεγγυότητας Ενοικιαστών αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία εντός του 2026.
- Θα αντλεί δεδομένα από ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ και τράπεζες για την αξιολόγηση των μισθωτών.
- Η πρόσβαση στα στοιχεία θα απαιτεί την υποχρεωτική συναίνεση του υποψήφιου ενοικιαστή.
- Οργανώσεις ενοικιαστών έχουν προσφύγει στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων κατά του μέτρου.
- Η ΠΟΜΙΔΑ υποστηρίζει το μέτρο ως εργαλείο ενίσχυσης της εμπιστοσύνης στην αγορά.
Έντονες αντιδράσεις προκαλεί το κυβερνητικό σχέδιο για τη θεσμοθέτηση του Πιστοποιητικού Φερεγγυότητας Ενοικιαστών, ενός νέου ψηφιακού μηχανισμού που αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία εντός του 2026. Το σύστημα, που ήδη αποκαλείται «Τειρεσίας ενοικιαστών», θα αντλεί δεδομένα από την ΑΑΔΕ, τον ΕΦΚΑ και τις τράπεζες για να δημιουργήσει το οικονομικό προφίλ των υποψήφιων μισθωτών.
| Χαρακτηριστικό | Λεπτομέρειες Εφαρμογής |
|---|---|
| Έτος Έναρξης | Εντός του 2026 |
| Πηγές Δεδομένων | ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ, Τράπεζες, Πάροχοι Ενέργειας |
| Προϋπόθεση Πρόσβασης | Ρητή συναίνεση του ενοικιαστή |
| Περιεχόμενο | Δείκτες συνέπειας πληρωμών (όχι αναλυτικά ποσά) |
| Φορέας Υποστήριξης | Υπουργείο Οικονομικών / ΑΑΔΕ |
| Στόχος Μέτρου | Περιορισμός κακοπληρωτών & άνοιγμα κλειστών ακινήτων |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της ευρύτερης ψηφιοποίησης της κτηματαγοράς, η οποία ξεκίνησε με την υποχρεωτική πληρωμή των ενοικίων μέσω τράπεζας και την ενεργοποίηση του μητρώου ΜΙΔΑ. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην ενοποίηση ετερογενών βάσεων δεδομένων, με στόχο την παροχή μιας «ακτινογραφίας» της οικονομικής συνέπειας των πολιτών πριν από τη σύναψη μιας μισθωτικής σύμβασης.
Η χρήση οικονομικών δεδομένων για την αξιολόγηση πολιτών μπορεί να οδηγήσει σε μορφές οικονομικής κατηγοριοποίησης και αποκλεισμό από το βασικό αγαθό της στέγης.
Ένωση Ενοικιαστ(ρι)ών Θεσσαλονίκης, Καταγγελία στην ΑΠΔΠΧ
Πώς θα λειτουργεί ο «Τειρεσίας ενοικιαστών» και ποια στοιχεία αντλεί
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, το νέο πιστοποιητικό θα αποτελεί ένα συγκεντρωτικό έγγραφο που θα αποτυπώνει την πιστοληπτική ικανότητα και τη συνέπεια του μισθωτή. Τα στοιχεία θα αντλούνται αυτόματα από φορείς όπως η ΑΑΔΕ για φορολογικές οφειλές, ο ΕΦΚΑ για ασφαλιστικές ενημερότητες και το τραπεζικό σύστημα για τυχόν κόκκινα δάνεια ή ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι ο ιδιοκτήτης δεν θα έχει ελεύθερη πρόσβαση στα αναλυτικά οικονομικά δεδομένα του ενοικιαστή. Η διαδικασία θα απαιτεί τη ρητή συναίνεση του μισθωτή, ο οποίος θα εκδίδει το πιστοποιητικό και θα επιλέγει αν θα το προσκομίσει στον εκμισθωτή ως απόδειξη φερεγγυότητας.
Το σύστημα δεν θα παρουσιάζει αναλυτικές καταστάσεις εισοδημάτων, αλλά βασικές ενδείξεις συνέπειας. Στόχος είναι να περιοριστεί το φαινόμενο των στρατηγικών κακοπληρωτών, το οποίο, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, κρατά χιλιάδες ακίνητα εκτός αγοράς, επιτείνοντας τη στεγαστική κρίση στην Ελλάδα.
Οι σφοδρές αντιδράσεις και η προσφυγή στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων
Ωστόσο, η εφαρμογή του μέτρου έχει ήδη πυροδοτήσει θύελλα αντιδράσεων από οργανώσεις πολιτών. Η Ένωση Ενοικιαστ(ρι)ών Θεσσαλονίκης προχώρησε σε επίσημη καταγγελία στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων, υποστηρίζοντας ότι ο μηχανισμός παραβιάζει θεμελιώδη δικαιώματα και την ευρωπαϊκή νομοθεσία GDPR.
Οι επικριτές του μέτρου προειδοποιούν για τον κίνδυνο οικονομικής κατηγοριοποίησης των πολιτών. Υποστηρίζουν ότι σε μια περίοδο έντονης ακρίβειας, η δημιουργία ενός «οικονομικού σκορ» μπορεί να οδηγήσει σε αποκλεισμό των πιο ευάλωτων ομάδων από το κοινωνικό αγαθό της στέγασης, μετατρέποντάς το σε προνόμιο των λίγων.
Εν αναμονή των διευκρινίσεων, νομικοί παραστάτες που παρακολουθούν την υπόθεση τονίζουν ότι η συγκέντρωση δεδομένων από διαφορετικές πηγές για σκοπούς profiling απαιτεί αυστηρές εγγυήσεις διαφάνειας. Επισημαίνεται ότι η χρήση αλγοριθμικών μοντέλων για την αξιολόγηση πολιτών ενδέχεται να προσκρούσει σε συνταγματικούς περιορισμούς.
Η στάση των ιδιοκτητών και η θέση της ΠΟΜΙΔΑ
Αντίθετα, η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) τάσσεται υπέρ του μέτρου, χαρακτηρίζοντάς το ως απαραίτητο εργαλείο για την εξυγίανση της αγοράς. Οι ιδιοκτήτες υποστηρίζουν ότι η έλλειψη πληροφοριών για τη φερεγγυότητα των μισθωτών αποτελεί τον κύριο λόγο που πολλά ακίνητα παραμένουν κλειστά ή διατίθενται σε βραχυχρόνια μίσθωση.
Σύμφωνα με την ομοσπονδία, το πιστοποιητικό θα λειτουργήσει ως δικλείδα ασφαλείας, προστατεύοντας τους εκμισθωτές από απλήρωτα ενοίκια και ζημιές. Παράλληλα, θεωρούν ότι οι συνεπείς ενοικιαστές θα ωφεληθούν, καθώς θα μπορούν να διαπραγματευτούν καλύτερους όρους μίσθωσης αποδεικνύοντας την αξιοπιστία τους.
Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η επιστροφή των κλειστών διαμερισμάτων στη μακροχρόνια αγορά θα αυξήσει την προσφορά, συμβάλλοντας στη συγκράτηση των τιμών. Ωστόσο, το στοίχημα παραμένει η ισορροπία μεταξύ της προστασίας της ιδιοκτησίας και του σεβασμού των προσωπικών δεδομένων των πολιτών.
Η επόμενη μέρα για την αγορά ακινήτων
Η ενεργοποίηση του συστήματος εντός του 2026 αναμένεται να αλλάξει ριζικά τη διαδικασία εύρεσης κατοικίας. Οι υποψήφιοι ενοικιαστές θα πρέπει να είναι προετοιμασμένοι για μια πιο αυστηρή διαδικασία ελέγχου, η οποία θα ξεκινά πολύ πριν από την υπογραφή του συμβολαίου στην πλατφόρμα myAADE.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών επισημαίνεται ότι η επιτυχία του μέτρου θα εξαρτηθεί από την ποιότητα των δεδομένων και την ευκολία έκδοσης του πιστοποιητικού. Η αγορά αναμένει πλέον την τελική απόφαση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων, η οποία θα καθορίσει το νομικό πλαίσιο λειτουργίας του «Τειρεσία» των ακινήτων.
Οδηγός για ενοικιαστές και ιδιοκτήτες
- Διατηρήστε φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα για να εξασφαλίσετε θετικό προφίλ.
- Ελέγξτε τυχόν ληξιπρόθεσμες οφειλές σε παρόχους ενέργειας που μπορεί να επηρεάσουν το σκορ σας.
- Οι ιδιοκτήτες πρέπει να ενημερώνουν γραπτώς για την ανάγκη προσκόμισης του πιστοποιητικού.
- Μην κοινοποιείτε αναλυτικά τραπεζικά δεδομένα πέραν όσων αναγράφονται στο επίσημο πιστοποιητικό.
