Ταμείο Ανάκαμψης: Οριακός αγώνας δρόμου για την Ελλάδα και το ορόσημο του 2026

Η Ελλάδα εισέρχεται στην τελική ευθεία για την απορρόφηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, έχοντας εκπληρώσει το 46,6% των συνολικών οροσήμων μέχρι σήμερα. Με το αυστηρό χρονικό όριο της 31ης Αυγούστου 2026 να πλησιάζει, η χώρα καλείται να διαχειριστεί κεφάλαια που αντιστοιχούν στο 16% του ΑΕΠ, δίνοντας μάχη με τον χρόνο για την ολοκλήρωση 204 εκκρεμών στόχων.

Η σημασία του προγράμματος «Ελλάδα 2.0» για την εθνική οικονομία είναι καθοριστική, καθώς οι συνολικοί πόροι ύψους 35,95 δισ. ευρώ αποτελούν τη μεγαλύτερη αναπτυξιακή ευκαιρία των τελευταίων δεκαετιών. Σύμφωνα με την ανάλυση της Eurobank, η επιτυχής απορρόφηση αυτών των κονδυλίων δεν αποτελεί απλώς μια λογιστική άσκηση, αλλά το βασικό γρανάζι για τον δομικό μετασχηματισμό της χώρας.

Η ακτινογραφία των οροσήμων και η θέση της Ελλάδας στην ΕΕ

Μέχρι τις αρχές του 2026, η Ελλάδα έχει υλοποιήσει 178 από τα 382 ορόσημα και στόχους που έχουν συμφωνηθεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το ποσοστό αυτό (46,6%) υπολείπεται ελαφρώς του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ο οποίος διαμορφώνεται στο 48,8%, φέρνοντας τη χώρα στη 17η θέση μεταξύ των κρατών-μελών.

Παρά τη σταθερή ροή, η πίεση αυξάνεται καθώς το 2026 αποτελεί το έτος-ορόσημο για τα τελευταία 13,7 δισ. ευρώ. Η κυβέρνηση καλείται να επιταχύνει τις διαδικασίες, καθώς τυχόν καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση των μεταρρυθμίσεων ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο τις τελικές εκταμιεύσεις.

Πρωτιές και καθυστερήσεις ανά πυλώνα επενδύσεων

Η πρόοδος δεν είναι ομοιόμορφη σε όλους τους τομείς του προγράμματος. Στον πυλώνα της Πράσινης μετάβασης και της Έξυπνης ανάπτυξης, η Ελλάδα καταγράφει επιδόσεις υψηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με την ολοκλήρωση έργων να ξεπερνά το 50% σε ορισμένες περιπτώσεις.

Αντίθετα, σημαντικές προκλήσεις εντοπίζονται στους τομείς της Κοινωνικής και εδαφικής συνοχής, καθώς και στις πολιτικές για την επόμενη γενιά. Οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η ποιότητα των επενδύσεων είναι εξίσου κρίσιμη με την ταχύτητα, προκειμένου να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα της οικονομίας.

Επιπλέον, έχουν υπάρξει πολιτικές αντιπαραθέσεις σχετικά με την απένταξη έργων από το Ταμείο Ανάκαμψης, γεγονός που υπογραμμίζει τη δυσκολία τήρησης των αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων σε σύνθετα έργα υποδομής και θεσμικών αλλαγών.

Η πορεία των εκταμιεύσεων και το στοίχημα των δανείων

Στο μέτωπο των πληρωμών, η εικόνα είναι πιο ενθαρρυντική. Έως τις 7 Ιανουαρίου 2026, έχουν εκταμιευθεί συνολικά 23,44 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 65,1% του συνολικού προϋπολογισμού. Η επίδοση αυτή κατατάσσει την Ελλάδα στην 9η θέση στην Ε.Ε. ως προς την απορρόφηση.

Ιδιαίτερη δυναμική παρουσιάζει το σκέλος των δανείων, όπου η χώρα υπερέχει του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Πρόσφατα, η Ελλάδα προχώρησε σε διπλό αίτημα πληρωμής 1,17 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας τη βελτιωμένη ικανότητα των αρμόδιων υπηρεσιών να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της Κομισιόν.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, η επιτυχία του προγράμματος θα κριθεί από την ικανότητα των ιδιωτικών επενδύσεων να απορροφήσουν τα χαμηλότοκα δάνεια, ενισχύοντας την παραγωγικότητα σε μια περίοδο που η δημοσιονομική πειθαρχία επιστρέφει στο προσκήνιο.

Οι προκλήσεις μέχρι τον Αύγουστο του 2026

Ο δρόμος προς την 31η Αυγούστου 2026 απαιτεί την ολοκλήρωση των υπόλοιπων 204 οροσήμων. Η διοικητική μηχανή βρίσκεται υπό ασφυκτική πίεση, καθώς δεν υπάρχει περιθώριο για νέες παρατάσεις από την πλευρά των Βρυξελλών, όπως έχει καταστεί σαφές σε όλους τους τόνους.

Η εστίαση πλέον στρέφεται στον Ψηφιακό μετασχηματισμό και την Υγεία, τομείς όπου η πρόοδος κινείται κοντά στον μέσο όρο αλλά απαιτείται περαιτέρω ώθηση. Η πλήρης αξιοποίηση των 18,22 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και των 17,73 δισ. ευρώ σε δάνεια θα καθορίσει το αναπτυξιακό αποτύπωμα της χώρας για την επόμενη δεκαετία.