Συνταξιοδότηση 2026: Όλα τα κλειδιά για την έξοδο, τα όρια ηλικίας και τα πλασματικά έτη

Κομβικό έτος για χιλιάδες ασφαλισμένους αποτελεί το 2026, καθώς οι βασικές διατάξεις συνταξιοδότησης καθορίζουν τον οδικό χάρτη για την έξοδο από την εργασία. Σύμφωνα με τον επίσημο οδηγό του ΚΕΠΕΑ–ΓΣΕΕ, η έγκαιρη καταγραφή του χρόνου ασφάλισης και η αξιοποίηση πλασματικών ετών αποτελούν τις κρισιμότερες παραμέτρους για τη θεμελίωση δικαιώματος και τον υπολογισμό του τελικού ποσού.

Η μετάβαση προς τη συνταξιοδότηση απαιτεί πλέον μια ψηφιακή και χειρόγραφη χαρτογράφηση του ασφαλιστικού βίου, καθώς ο χρόνος μετά το 2002 τηρείται ηλεκτρονικά, ενώ τα παλαιότερα έτη παραμένουν σε χειρόγραφη μορφή. Αυτή η δυαδικότητα καθιστά απαραίτητη την επίσημη καταμέτρηση ενσήμων από τους αρμόδιους φορείς αρκετά πριν την υποβολή της αίτησης, ώστε να διασφαλιστεί ο πλέον ευνοϊκός δρόμος προς την έξοδο, αποφεύγοντας γραφειοκρατικές παγίδες που μπορεί να κοστίσουν μήνες καθυστέρησης.

Οι βασικές προϋποθέσεις για πλήρη και μειωμένη σύνταξη

Για τη θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης γήρατος το 2026, οι ασφαλισμένοι πρέπει να πληρούν σωρευτικά το όριο ηλικίας και τον απαιτούμενο αριθμό ημερών ασφάλισης. Για την πλήρη σύνταξη, ο γενικός κανόνας παραμένει το 67ο έτος με 4.500 ημέρες ασφάλισης ή το 62ο έτος με 12.000 ημέρες (40 έτη). Σύνταξη το 2026: Ποιοι κλειδώνουν την έξοδο πριν τα 62 είναι μια δυνατότητα που αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως μητέρες ανηλίκων και γονείς στο Δημόσιο, που υπάγονται σε διαφορετικά όρια ηλικίας.

Στην περίπτωση της μειωμένης σύνταξης, η έξοδος είναι εφικτή στα 62 έτη με 4.500 ημέρες, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει ενεργός ασφαλιστικός δεσμός. Αυτό μεταφράζεται στην ύπαρξη τουλάχιστον 100 ημερών ασφάλισης ανά έτος κατά την τελευταία πενταετία (ηλικίες 57-61). Η μείωση που επιβάλλεται ανέρχεται σε 0,5% για κάθε μήνα που υπολείπεται του 67ου έτους, φτάνοντας το μέγιστο 30% επί του ποσού της εθνικής σύνταξης.

Η εθνική και η ανταποδοτική σύνταξη: Πώς υπολογίζεται το ποσό

Το τελικό ποσό της σύνταξης διαμορφώνεται από δύο πυλώνες. Η εθνική σύνταξη χορηγείται ολόκληρη (384 ευρώ) μόνο με τη συμπλήρωση 20 ετών ασφάλισης (6.000 ημέρες). Για όσους αποχωρούν με 15 έτη, το ποσό μειώνεται κατά 2% για κάθε έτος που υπολείπεται της 20ετίας. Η ανταποδοτική σύνταξη υπολογίζεται με βάση τον μέσο μισθό των αποδοχών από το 2002 έως σήμερα και τον συντελεστή αναπλήρωσης που αντιστοιχεί στον συνολικό χρόνο ασφάλισης.

Επιπλέον προσαυξήσεις δικαιούνται όσοι κατέβαλαν υψηλότερες εισφορές (άνω του 20%), όπως εργαζόμενοι σε ΔΕΚΟ, τράπεζες ή όσοι είχαν παράλληλη ασφάλιση. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων εργατολόγων, η ορθή επιλογή του χρόνου εξόδου μπορεί να επηρεάσει σημαντικά το τελικό ποσό, ειδικά για όσους βρίσκονται στο μεταίχμιο των 20 ετών ασφάλισης.

Τα βαρέα και ανθυγιεινά: Οι ειδικές διατάξεις και οι παγίδες

Οι ασφαλισμένοι στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα μπορούν να συνταξιοδοτηθούν με πλήρη σύνταξη στα 62 έτη (ή στα 60 για οικοδομικές εργασίες), εφόσον έχουν 4.500 ημέρες ασφάλισης, εκ των οποίων οι 3.600 στα βαρέα. Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια: απαιτούνται τουλάχιστον 1.000 ημέρες στα βαρέα τα τελευταία 17 χρόνια πριν την αίτηση. Αν αυτή η προϋπόθεση δεν πληρείται, η σύνταξη μετατίθεται πέντε χρόνια αργότερα, στο 67ο έτος.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ασφαλισμένοι στα βαρέα έχουν την επιλογή να συνταξιοδοτηθούν με τις κοινές διατάξεις, λαμβάνοντας μια ειδική προσαύξηση 0,27% ανά έτος στα βαρέα, λόγω των αυξημένων εισφορών (3,6%) που κατέβαλαν. Αυτή η επιλογή κρίνεται συχνά συμφερότερη για το ύψος της σύνταξης, αν ο ασφαλισμένος πληροί τα γενικά όρια ηλικίας.

Πλασματικά έτη: Η «γέφυρα» για ταχύτερη έξοδο έως και 7 χρόνια

Η εξαγορά πλασματικών ετών αποτελεί τη βασική διέξοδο για το 50% των υποψηφίων συνταξιούχων. Μέσω αυτής της διαδικασίας, οι ασφαλισμένοι μπορούν να συμπληρώσουν τον απαιτούμενο χρόνο για τη θεμελίωση δικαιώματος έως το 2012, κλειδώνοντας ευνοϊκότερα όρια ηλικίας. Στο ΙΚΑ και τα ειδικά ταμεία αναγνωρίζονται έως 7 έτη από το 2013 και μετά, ενώ στο Δημόσιο ο χρόνος αυτός μπορεί να φτάσει τα 12 έτη για γονείς με τρία τέκνα.

Οι πηγές πλασματικού χρόνου περιλαμβάνουν τη στρατιωτική θητεία, τις σπουδές, τον χρόνο τέκνων και τα διαστήματα ανεργίας. Σύνταξη για μακροχρόνια ανέργους: Πώς η ΔΥΠΑ καλύπτει τα ένσημα μιας πενταετίας αποτελεί μια σημαντική εναλλακτική για όσους υπολείπονται ημερών ασφάλισης. Ωστόσο, απαιτείται προσοχή, καθώς για την εξαγορά πλασματικών απαιτούνται τουλάχιστον 3.600 ημέρες πραγματικής ασφάλισης.

Η επόμενη μέρα και η διαδικασία υποβολής

Η ημερομηνία υποβολής της αίτησης είναι καθοριστική, καθώς το δικαίωμα σύνταξης ξεκινά από την πρώτη του επόμενου μήνα. Είναι απαραίτητο η αίτηση για την κύρια σύνταξη στον ΕΦΚΑ και την επικουρική στο ΕΤΕΑΕΠ να υποβάλλονται ταυτόχρονα, ώστε να μη χαθούν αναδρομικά ποσά. Εν αναμονή των εξελίξεων, Σύνταξη: Αυξάνονται τα όρια ηλικίας από το 2027, γεγονός που καθιστά το 2026 το τελευταίο έτος σχετικής σταθερότητας πριν τις αναμενόμενες αλλαγές βάσει του προσδόκιμου ζωής.