Σύνταξη: Ποιοι κινδυνεύουν με αύξηση ορίων ηλικίας από το 2027 – Οι ανατροπές για τους 55άρηδες

Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκονται οι σημερινοί 55άρηδες, καθώς η κυβέρνηση καλείται να αποφασίσει έως το τέλος του 2026 για την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης από την 1η Ιανουαρίου 2027. Η σύνδεση του προσδόκιμου ζωής με την έξοδο από την εργασία αποτελεί πλέον τον κεντρικό μοχλό πίεσης για το ασφαλιστικό σύστημα.

Η συζήτηση για την αναπροσαρμογή των ορίων ηλικίας δεν είναι μια νέα ελληνική ιδιαιτερότητα, αλλά μια ευρωπαϊκή πραγματικότητα που υπαγορεύεται από τη δημογραφική γήρανση. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην ισορροπία του ασφαλιστικού συστήματος, το οποίο καλείται να χρηματοδοτήσει συντάξεις για περισσότερα χρόνια, καθώς οι πολίτες ζουν πλέον περισσότερο.

Ο μηχανισμός σύνδεσης με το προσδόκιμο ζωής

Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο προβλέπει τη σύνδεση των ορίων ηλικίας με το προσδόκιμο ζωής των ατόμων άνω των 65 ετών. Η διαδικασία αυτή δεν είναι αυθαίρετη, αλλά βασίζεται στη μελέτη της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής, η οποία εκπονείται ανά τριετία για να αξιολογήσει τη βιωσιμότητα του συστήματος.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, τα νομοθετημένα όρια των 62 και 67 ετών ενδέχεται να αυξηθούν κατά περίπου 1,5 έτος μέχρι το 2030. Αυτό σημαίνει ότι οι ασφαλισμένοι που σχεδίαζαν την έξοδό τους στο τέλος της δεκαετίας, ίσως βρεθούν αντιμέτωποι με αυξημένα όρια ηλικίας που θα ανατρέψουν τον οικογενειακό τους προγραμματισμό.

Η κυβέρνηση θα κληθεί να επιλέξει ανάμεσα σε μια εφάπαξ αύξηση το 2027 ή σε μια σταδιακή εφαρμογή του μέτρου. Στη δεύτερη περίπτωση, τα όρια θα μπορούσαν να αλλάζουν κατά λίγους μήνες κάθε χρόνο, ακολουθώντας το μοντέλο που εφαρμόστηκε την περίοδο 2015–2021.

Η δημογραφική πίεση και οι δείκτες του ΟΟΣΑ

Οι πιέσεις για αλλαγές ενισχύονται από τη ραγδαία γήρανση του πληθυσμού στην Ελλάδα. Ο δείκτης εξάρτησης ηλικιωμένων αναμένεται να εκτοξευθεί στο 60%, κάτι που σημαίνει ότι για κάθε 100 εργαζόμενους θα αντιστοιχούν 60 συνταξιούχοι, δημιουργώντας χρηματοδοτικό κενό στα ταμεία.

Η πρόσφατη έκθεση του ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι η Ελλάδα διαθέτει ένα από τα χαμηλότερα πραγματικά όρια συνταξιοδότησης διεθνώς. Η πρόβλεψη του οργανισμού είναι δυσοίωνη, αναφέροντας ότι μέχρι το 2050 η έξοδος με 40 χρόνια ασφάλισης μπορεί να αγγίξει τα 66 έτη.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων εργατολόγων, η σταδιακή εφαρμογή των αυξήσεων αποτελεί το επικρατέστερο σενάριο για να αποφευχθούν κοινωνικές αναταράξεις. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η διατήρηση της βιωσιμότητας του ΕΦΚΑ αποτελεί την απόλυτη προτεραιότητα των δανειστών και των διεθνών οργανισμών.

Τι ισχύει σήμερα και οι ευκαιρίες εξόδου

Επί του παρόντος, τα όρια παραμένουν «κλειδωμένα» στα 62 έτη με 40 χρόνια ασφάλισης και στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 χρόνια. Πολλοί ασφαλισμένοι σπεύδουν να αξιοποιήσουν την εξαγορά πλασματικών ετών για να θεμελιώσουν δικαίωμα πριν από τις πιθανές αλλαγές του 2027.

Ιδιαίτερη επιβάρυνση αναμένεται για τους νέους εργαζόμενους που ξεκίνησαν την καριέρα τους το 2024. Για αυτή την κατηγορία, η μέση ηλικία συνταξιοδότησης εκτιμάται ότι θα ανέλθει στα 66 έτη με 44 χρόνια δουλειάς, αυξάνοντας σημαντικά τον απαιτούμενο εργασιακό βίο.

Η επόμενη μέρα για το ασφαλιστικό σύστημα

Το υπουργείο Εργασίας διαμηνύει ότι δεν υπάρχει άμεση ανάγκη αύξησης, ωστόσο η απόφαση του 2026 θα κρίνει τα πάντα. Το ελλειμματικό ισοζύγιο γεννήσεων-θανάτων και ο χαμηλός δείκτης γονιμότητας αποτελούν τις «βόμβες» στα θεμέλια του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.

Οι ασφαλισμένοι θα πρέπει να παρακολουθούν στενά τις ανακοινώσεις της Αναλογιστικής Αρχής τους επόμενους μήνες. Η έγκαιρη ενημέρωση και ο σωστός ασφαλιστικός σχεδιασμός παραμένουν τα μόνα εργαλεία προστασίας απέναντι στις επερχόμενες ηλικιακές ανατροπές.