- Η συμφωνία Mercosur δημιουργεί τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερου εμπορίου παγκοσμίως.
- Ελαιόλαδο και Φέτα παραμένουν θωρακισμένα μέσω ειδικών προστατευτικών ρητρών.
- Η ελληνική βοοτροφία καλύπτει πλέον μόνο το 9% της εγχώριας ζήτησης.
- Αναμένονται καθοδικές πιέσεις στις τιμές παραγωγού λόγω φθηνών εισαγωγών κρέατος.
- Απαιτείται εθνικό στρατηγικό σχέδιο για την αποτροπή εγκατάλειψης της κτηνοτροφίας.
Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε την υπογραφή της εμπορικής συμφωνίας με τις χώρες της Mercosur, δημιουργώντας τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο. Παρά τις αντιδράσεις, η ελληνική γεωργία εμφανίζεται θωρακισμένη στα βασικά της προϊόντα, ωστόσο η εγχώρια κτηνοτροφία βρίσκεται αντιμέτωπη με νέες πιέσεις και κίνδυνο περαιτέρω συρρίκνωσης.
| Περίοδος / Κατάσταση | Ποσοστό Αυτάρκειας στο Μοσχάρι |
|---|---|
| Δεκαετία 1980 | 80% |
| Πριν από 3 χρόνια | 12% |
| Σήμερα (2026) | 9% |
| Κύριες Χώρες Mercosur | Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη |
Η στρατηγική επιλογή της Ευρωπαϊκής Ένωσης να επεκτείνει το εμπορικό της αποτύπωμα στη Λατινική Αμερική έρχεται σε μια περίοδο έντονων ανακατατάξεων για την παγκόσμια αγορά τροφίμων. Καθώς η ελληνική γεωργία συνεισφέρει σημαντικά στο ΑΕΠ, η ενσωμάτωση της Αργεντινής, της Βραζιλίας, της Ουρουγουάης και της Παραγουάης σε ένα κοινό εμπορικό πλαίσιο αποτελεί μια εξέλιξη που επανακαθορίζει τις ισορροπίες στον πρωτογενή τομέα.
Σήμερα η Ελλάδα καλύπτει μόλις το 9% της εγχώριας κατανάλωσης σε μοσχαρίσιο κρέας, όταν τη δεκαετία του 1980 παρήγαγε το 80%.
Στοιχεία Πρωτογενούς Τομέα, Παραγωγική Αυτάρκεια
Η ασπίδα προστασίας για το ελαιόλαδο και τα ΠΟΠ προϊόντα
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, τα ελληνικά προϊόντα-ναυαρχίδες δεν φαίνεται να απειλούνται άμεσα από τη συμφωνία. Το ελαιόλαδο, η φέτα και τα υπόλοιπα προϊόντα ΠΟΠ προστατεύονται από ρητές ρήτρες, διασφαλίζοντας ότι ο ανταγωνισμός από τη Νότια Αμερική δεν θα πλήξει την ταυτότητά τους.
Επιπλέον, για τα φρούτα και τα εσπεριδοειδή, προβλέπεται ο μηχανισμός της τιμής εισόδου. Αυτό σημαίνει ότι σε περίπτωση που η ευρωπαϊκή αγορά δεχθεί υπερβολική πίεση, θα ενεργοποιούνται αυξημένοι δασμοί για την προστασία των Ευρωπαίων παραγωγών.
Η ελληνική παραγωγή, εστιάζοντας στην ποιότητα και τη γεωγραφική ένδειξη, διαφοροποιείται από τα μαζικά προϊόντα χαμηλού κόστους της Mercosur. Αυτή η ποιοτική υπεροχή λειτουργεί ως ανάχωμα, περιορίζοντας τις άμεσες απώλειες για τους καλλιεργητές εθνικών προϊόντων.
Η κρίση στην ελληνική κτηνοτροφία και η εξάρτηση από εισαγωγές
Στον αντίποδα, η συμφωνία Mercosur αναδεικνύει το χρόνιο πρόβλημα της ελληνικής βοοτροφίας. Η χώρα μας παρουσιάζει μια ανησυχητική απώλεια παραγωγικής αυτάρκειας, καθώς σήμερα καλύπτει μόλις το 9% της εγχώριας κατανάλωσης σε μοσχαρίσιο κρέας, σημειώνοντας πτώση από το 12% που ίσχυε προ τριετίας.
Προτεινόμενο Βρυξέλλες: Σφοδρές συγκρούσεις αγροτών με την αστυνομία για τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur
Η σύγκριση με το παρελθόν είναι αποκαλυπτική: τη δεκαετία του 1980, η Ελλάδα παρήγαγε το 80% του κρέατος που κατανάλωνε. Η υποχώρηση αυτή συνδέεται άμεσα με την έλλειψη ενός στρατηγικού σχεδίου για την επισιτιστική θωράκιση, αφήνοντας την αγορά εκτεθειμένη στις διεθνείς διακυμάνσεις.
Αναλυτές του πρωτογενούς τομέα επισημαίνουν ότι το υψηλό κόστος ζωοτροφών και ενέργειας, σε συνδυασμό με τη γραφειοκρατία, έχουν οδηγήσει πολλούς παραγωγούς στην εγκατάλειψη της αγελαδοτροφίας. Η τάση αυτή αναμένεται να ενταθεί, καθώς το φθηνότερο νοτιοαμερικανικό κρέας θα πιέσει περαιτέρω τις τιμές.
Πιέσεις στις τιμές παραγωγού και ο κίνδυνος του αθέμιτου ανταγωνισμού
Η είσοδος μεγάλων ποσοτήτων βοδινού κρέατος με μειωμένους δασμούς αναμένεται να ασκήσει καθοδικές πιέσεις στις τιμές παραγωγού σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ενώ για τον καταναλωτή αυτό μπορεί να φανεί ως ανάσα, δεδομένου ότι το μοσχάρι έχει αγγίξει υψηλές τιμές στην αγορά, για τον Έλληνα κτηνοτρόφο αποτελεί απειλή βιωσιμότητας.
Το χαμηλότερο κόστος παραγωγής στις χώρες της Mercosur καθιστά τα προϊόντα τους εξαιρετικά ανταγωνιστικά. Οι Έλληνες παραγωγοί, που ήδη παλεύουν με χαμηλή αγροτική παραγωγικότητα και υψηλά κόστη χρηματοδότησης, βλέπουν τα περιθώρια κέρδους τους να συμπιέζονται επικίνδυνα.
Εν αναμονή των πλήρων διευκρινίσεων, εργατολόγοι και οικονομικοί σύμβουλοι τονίζουν ότι η έλλειψη επενδυτικών κινήτρων θα μπορούσε να οδηγήσει σε πλήρη μαρασμό της ελληνικής αγελαδοτροφίας. Η ανάγκη για εθνική στήριξη του κλάδου κρίνεται πλέον επιτακτική για τη διατήρηση του κοινωνικού ιστού στην ύπαιθρο.
Η επόμενη μέρα για τον πρωτογενή τομέα
Η εμπορική συμφωνία Mercosur δεν είναι απλώς μια οικονομική πράξη, αλλά μια γεωπολιτική κίνηση που αναγκάζει την Ελλάδα να δει κατάματα τις αδυναμίες της. Η προστασία των ΠΟΠ προϊόντων είναι μια σημαντική επιτυχία, αλλά δεν αρκεί για να καλύψει το κενό στην παραγωγή κρέατος.
Η επόμενη μέρα απαιτεί εκσυγχρονισμό των εκμεταλλεύσεων και μείωση του κόστους παραγωγής μέσω νέων τεχνολογιών. Μόνο έτσι η ελληνική κτηνοτροφία θα μπορέσει να επιβιώσει σε ένα περιβάλλον παγκοσμιοποιημένου ανταγωνισμού, όπου η τιμή συχνά υπερισχύει της εντοπιότητας.
Πώς να προσαρμοστούν οι Έλληνες παραγωγοί
- Επένδυση στην πιστοποίηση ΠΟΠ και ΠΓΕ για τη διασφάλιση της προστιθέμενης αξίας.
- Συμμετοχή σε συνεργατικά σχήματα για τη μείωση του κόστους προμήθειας ζωοτροφών.
- Αξιοποίηση ευρωπαϊκών κονδυλίων για τον ψηφιακό μετασχηματισμό των εκμεταλλεύσεων.
- Εστίαση στην ποιότητα και την ιχνηλασιμότητα ως συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι των μαζικών εισαγωγών.
