Συλλογικές συμβάσεις εργασίας: Στη Βουλή το νομοσχέδιο για την επέκταση και την πλήρη μετενέργεια

Στην Ολομέλεια της Βουλής εισάγεται προς συζήτηση το νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας που ενσωματώνει την Εθνική Κοινωνική Συμφωνία, σηματοδοτώντας τη μεγαλύτερη μεταρρύθμιση στα εργασιακά των τελευταίων ετών. Οι ρυθμίσεις προβλέπουν τη μείωση του ορίου επέκτασης των συμβάσεων στο 40% και την πλήρη επαναφορά της μετενέργειας, καταργώντας οριστικά τους μνημονιακούς περιορισμούς του 2012.

Αυτή η νομοθετική πρωτοβουλία έρχεται ως φυσική συνέχεια της ιστορικής συμφωνίας που συνυπέγραψαν η κυβέρνηση και οι κοινωνικοί εταίροι πριν από δύο μήνες. Τεχνικά, η παρέμβαση εστιάζει στην ενίσχυση της κάλυψης των εργαζομένων, η οποία σήμερα κυμαίνεται σε χαμηλά επίπεδα, μέσω ενός ευέλικτου μηχανισμού επέκτασης των κλαδικών συμβάσεων.

Πιο εύκολη επέκταση των κλαδικών συμβάσεων στο 40%

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά το ποσοτικό κριτήριο για την κήρυξη μιας σύμβασης ως γενικά υποχρεωτικής. Το απαιτούμενο ποσοστό κάλυψης μειώνεται από το 50% στο 40%, διευκολύνοντας την εφαρμογή των όρων μιας σύμβασης σε ολόκληρο τον κλάδο.

Επιπλέον, θεσπίζεται μια νέα δυνατότητα επέκτασης χωρίς την εξέταση του ποσοτικού κριτηρίου, εφόσον τη σύμβαση συνυπογράφουν οι Εθνικοί Κοινωνικοί Εταίροι. Η ρύθμιση αυτή δίνει πρωταγωνιστικό ρόλο στη ΓΣΕΕ και τις εργοδοτικές οργανώσεις για τη διασφάλιση ενιαίων μισθολογικών όρων.

Για τον ακριβή εντοπισμό του πεδίου εφαρμογής, οι νέες συμβάσεις θα αναφέρουν υποχρεωτικά τους Κωδικούς Αριθμούς Δραστηριότητας (Κ.Α.Δ.). Η διαδικασία θα υποστηρίζεται από τα Λειτουργικά Μητρώα Οργανώσεων, εξασφαλίζοντας διαφάνεια και ακρίβεια στα στοιχεία απασχόλησης.

Η επαναφορά της πλήρους μετενέργειας και η προστασία μισθών

Το νομοσχέδιο βάζει τέλος στο καθεστώς της μερικής μετενέργειας που επιβλήθηκε το 2012, επαναφέροντας το προμνημονιακό καθεστώς. Αυτό σημαίνει ότι όλοι οι όροι μιας σύμβασης εξακολουθούν να ισχύουν και μετά τη λήξη της, μέχρι τη σύναψη νέας.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων εργατολόγων που παρακολουθούν την υπόθεση, η ρύθμιση αυτή αποτρέπει το μισθολογικό κενό και την υποβάθμιση των εργασιακών συνθηκών κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Η τρίμηνη παράταση των συμβάσεων παρέχει τον απαραίτητο χρόνο για την επίτευξη νέων συμφωνιών χωρίς πίεση.

Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για τους νεοπροσλαμβανόμενους, οι οποίοι θα καλύπτονται από την υπάρχουσα σύμβαση ακόμη και κατά την περίοδο της παράτασης. Η κίνηση αυτή στοχεύει στη σταθερότητα της αγοράς εργασίας και την αποφυγή δημιουργίας εργαζομένων δύο ταχυτήτων μέσα στην ίδια επιχείρηση.

Επιτάχυνση των διαδικασιών στον ΟΜΕΔ και νέος έλεγχος

Για την ταχύτερη επίλυση των διαφορών, το νομοσχέδιο καταργεί τον δεύτερο βαθμό διαιτησίας στον Οργανισμό Μεσολάβησης και Διαιτησίας. Η αλλαγή αυτή αναμένεται να μειώσει δραστικά τον χρόνο έκδοσης τελεσίδικων αποφάσεων για τις συλλογικές διαφορές.

Παράλληλα, συστήνεται τριμελής Επιτροπή Ελέγχου Παραδεκτού στον Ο.ΜΕ.Δ., η οποία θα αποτελείται από πανεπιστημιακούς και ανώτατους δικαστές. Η επιτροπή θα διενεργεί προέλεγχο στις μονομερείς προσφυγές, διασφαλίζοντας ότι τηρούνται αυστηρά οι νόμιμες προϋποθέσεις πριν την έναρξη της διαδικασίας.

Η Υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, τόνισε ότι η νομοθέτηση της συμφωνίας δημιουργεί σαφείς κανόνες λειτουργίας για όλη την αγορά. Η συζήτηση στη Βουλή αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός των επόμενων ημερών, θέτοντας σε εφαρμογή το χρονοδιάγραμμα μέχρι το 2030.

Η επόμενη μέρα στην ελληνική αγορά εργασίας

Η ψήφιση του νομοσχεδίου αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση του αριθμού των ενεργών συλλογικών συμβάσεων, καλύπτοντας χιλιάδες εργαζόμενους που σήμερα βρίσκονται εκτός πλαισίου. Η μείωση της γραφειοκρατίας στα μητρώα συνδικαλιστικών οργανώσεων αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς τον εκσυγχρονισμό.

Οι επιχειρήσεις αποκτούν ένα προβλέψιμο περιβάλλον, ενώ οι εργαζόμενοι θωρακίζονται με ισχυρότερα νομικά εργαλεία για τη διεκδίκηση καλύτερων αμοιβών. Η Εθνική Κοινωνική Συμφωνία φιλοδοξεί να αποτελέσει το νέο μοντέλο κοινωνικού διαλόγου για την Ελλάδα της επόμενης δεκαετίας.