ΣτΕ: Αντισυνταγματικές οι μειώσεις μισθών των διπλωματικών υπαλλήλων του 2012

Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας εξέδωσε μια ιστορική απόφαση, κρίνοντας ως αντισυνταγματικές τις μειώσεις αποδοχών που επιβλήθηκαν το 2012 στους υπαλλήλους του Υπουργείου Εξωτερικών. Με τις αποφάσεις 105-8/2026, το δικαστήριο δικαίωσε τους διπλωματικούς υπαλλήλους, τονίζοντας ότι η οριζόντια περικοπή παραβίασε τις αρχές της αναλογικότητας και της ισότητας στα δημόσια βάρη.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας πολυετούς δικαστικής διαμάχης που ξεκίνησε από την εφαρμογή του μεσοπρόθεσμου πλαισίου δημοσιονομικής προσαρμογής. Η απόφαση του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου έρχεται να αποκαταστήσει μια νομική ισορροπία που είχε διαταραχθεί από τις οριζόντιες περικοπές του νόμου 4093/2012, οι οποίες επηρέασαν βαθιά το βιοτικό επίπεδο των στελεχών της εξωτερικής μας πολιτικής.

Το σκεπτικό της απόφασης και οι συνταγματικές παραβιάσεις

Σύμφωνα με το σκεπτικό που διατύπωσαν οι σύμβουλοι Επικρατείας, οι επίμαχες διατάξεις που επέβαλαν τις μειώσεις είναι προδήλως αντίθετες με το Σύνταγμα. Το δικαστήριο, υπό την προεδρία του Μ. Πικραμένου, έκρινε ότι η Πολιτεία χρησιμοποίησε ένα αποκλειστικά εξισωτικό αριθμητικό κριτήριο για την επίτευξη μείωσης του μισθολογικού κόστους, αγνοώντας τις ιδιαιτερότητες του κλάδου.

Συγκεκριμένα, οι αποφάσεις αναφέρουν ότι παραβιάστηκαν τα άρθρα 25 παρ. 1 και 4 παρ. 5 του Συντάγματος. Η αρχή της αναλογικότητας απαιτεί οι θυσίες των πολιτών να είναι ανάλογες με τον σκοπό, ενώ η ισότητα στα δημόσια βάρη επιβάλλει τη δίκαιη κατανομή των οικονομικών υποχρεώσεων, κάτι που δεν τηρήθηκε στην περίπτωση των υπαλλήλων του Υπουργείου Εξωτερικών.

Οι κλάδοι που δικαιώνονται από το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο

Η απόφαση αφορά μια ευρεία γκάμα στελεχών που υπηρετούν στο ΥΠΕΞ. Πρόκειται για τον Διπλωματικό Κλάδο, τον Κλάδο Εμπειρογνωμόνων, καθώς και τους υπαλλήλους των Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων (Ο.Ε.Υ.). Επίσης, περιλαμβάνεται το επιστημονικό προσωπικό της Ειδικής Νομικής Υπηρεσίας (Ε.Ν.Υ.), οι οποίοι είδαν τις αποδοχές τους να συρρικνώνονται δραματικά την προηγούμενη δεκαετία.

Η δικαίωση αυτή έρχεται σε μια περίοδο που η μισθολογική διαφάνεια και η δίκαιη αμοιβή των δημοσίων υπαλλήλων αποτελούν κεντρικά ζητήματα της διοικητικής μεταρρύθμισης. Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο υπογράμμισε ότι η μείωση του μισθολογικού κόστους δεν μπορεί να αποτελεί τον μοναδικό γνώμονα για την παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Η επόμενη μέρα και οι επιπτώσεις της απόφασης

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών που παρακολουθούν την υπόθεση, η απόφαση αυτή δημιουργεί ένα ισχυρό δεδικασμένο για την προστασία των ειδικών μισθολογίων. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η εμμονή σε αμιγώς αριθμητικά κριτήρια χωρίς ουσιαστική μελέτη των επιπτώσεων καθιστά τέτοιες ρυθμίσεις ευάλωτες σε δικαστικές ακυρώσεις.

Εν αναμονή των επίσημων κινήσεων από το Υπουργείο Οικονομικών, οι υπάλληλοι του ΥΠΕΞ αναμένουν πλέον την εφαρμογή της απόφασης. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται κρίσιμη για τη διατήρηση του υψηλού επιπέδου στελέχωσης της ελληνικής διπλωματίας, καθώς η οικονομική υποτίμηση του κλάδου είχε προκαλέσει ανησυχία για τη μελλοντική του αποτελεσματικότητα.