Στα όρια της φτώχειας 2,8 εκατομμύρια Έλληνες: Τα σοκαριστικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το 2025

Σχεδόν ένας στους τέσσερις Έλληνες βρίσκεται αντιμέτωπος με τον κίνδυνο της φτώχειας ή του κοινωνικού αποκλεισμού, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Έρευνας Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης. Το ποσοστό ανήλθε στο 27,5% του πληθυσμού, επηρεάζοντας 2,8 εκατομμύρια πολίτες, με τις μονογονεϊκές οικογένειες και τα παιδιά να αποτελούν τις πλέον ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια της κρίσης προσιτότητας που πλήττει τη χώρα, παρά τις ονομαστικές αυξήσεις στις απολαβές των εργαζομένων. Το παρασκήνιο της ανόδου των δεικτών αποκαλύπτει ότι η υλική και κοινωνική στέρηση λειτουργεί ως ο βασικός μοχλός πίεσης για τα ελληνικά νοικοκυριά.

Η ακτινογραφία της φτώχειας και η υλική στέρηση

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, ο κίνδυνος φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού κατέγραψε άνοδο 0,6 ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η επιδείνωση αυτή αποδίδεται κυρίως στη διεύρυνση της υλικής στέρησης, η οποία σκαρφάλωσε στο 14,9%, έναντι 14,0% που ήταν το 2024.

Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι ένα σημαντικό τμήμα του πληθυσμού αδυνατεί να καλύψει βασικές ανάγκες διαβίωσης. Η κατάσταση αυτή συνδέεται άμεσα με το γεγονός ότι για πολλά νοικοκυριά το εισόδημα εξαντλείται πρόωρα, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια για έκτακτες δαπάνες.

Το κατώφλι της φτώχειας για το 2025 ορίστηκε στα 7.020 ευρώ ετησίως για ένα μονοπρόσωπο νοικοκυριό. Για μια οικογένεια με δύο ενήλικες και δύο εξαρτώμενα παιδιά κάτω των 14 ετών, το όριο αυτό διαμορφώνεται στα 14.742 ευρώ.

Οι πλέον ευάλωτες ομάδες και τα παιδιά

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν τα στοιχεία για την παιδική φτώχεια, καθώς το ποσοστό κινδύνου για άτομα έως 17 ετών αγγίζει το 29,6%. Η γενιά αυτή φαίνεται να επηρεάζεται δυσανάλογα από τις οικονομικές ανισότητες και την έλλειψη υποστηρικτικών δομών.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, κοινωνικοί ερευνητές επισημαίνουν ότι οι μονογονεϊκές οικογένειες παραμένουν στην κορυφή της επικινδυνότητας. Με ποσοστό που φτάνει το 36,1%, τα νοικοκυριά αυτά βρίσκονται σε καθεστώς μόνιμης οικονομικής ανασφάλειας.

Αντίθετα, στα νοικοκυριά με δύο ενήλικες και ένα παιδί, ο κίνδυνος περιορίζεται στο 22,1%. Η διαφορά αυτή αναδεικνύει τη σημασία του δεύτερου εισοδήματος ως δίχτυ ασφαλείας απέναντι στον κοινωνικό αποκλεισμό.

Το παράδοξο των αυξημένων εισοδημάτων

Παρά τη ζοφερή εικόνα των ποσοστών, το μέσο ετήσιο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών παρουσίασε αύξηση, φτάνοντας τα 21.724 ευρώ. Το μέσο ισοδύναμο ατομικό εισόδημα ανήλθε σε 13.381 ευρώ, σημειώνοντας άνοδο της τάξης του 8%.

Ωστόσο, η αύξηση αυτή φαίνεται να «εξανεμίζεται» από τον πληθωρισμό και το κόστος ζωής. Όπως προκύπτει από τις αναλύσεις, τα νοικοκυριά αναγκάζονται να καταναλώνουν τις αποταμιεύσεις τους για να διατηρήσουν ένα στοιχειώδες επίπεδο διαβίωσης, καθώς οι τιμές στα βασικά αγαθά τρέχουν ταχύτερα από τις αμοιβές.

Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι ο δείκτης κινδύνου φτώχειας μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις παρέμεινε σταθερός στο 19,6%. Αυτό υποδηλώνει ότι τα κοινωνικά επιδόματα αποτελούν τον μοναδικό φραγμό που αποτρέπει την περαιτέρω διολίσθηση του πληθυσμού προς την απόλυτη εξαθλίωση.

Η επόμενη μέρα και οι προκλήσεις

Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι οι έντονες ανισότητες παραμένουν το δομικό πρόβλημα της ελληνικής κοινωνίας. Η σταθεροποίηση των εισοδημάτων δεν αρκεί για να αναχαιτίσει τον κίνδυνο, όσο οι δαπάνες για στέγαση και ενέργεια παραμένουν σε δυσθεώρητα ύψη.

Η ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις στις ευάλωτες ομάδες και η ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των χαμηλότερων στρωμάτων αποτελούν τις βασικές προτεραιότητες. Χωρίς μια δομική αλλαγή στο μοντέλο ανάπτυξης, ο αριθμός των 2,8 εκατομμυρίων πολιτών υπό την απειλή της φτώχειας δύσκολα θα υποχωρήσει στο άμεσο μέλλον.