Ψηφιακή κάρτα εργασίας: Επέκταση στο Δημόσιο και πρόστιμα 1,1 εκατ. ευρώ για παραβάσεις ωραρίου

Η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας επέβαλε πρόστιμα που ξεπερνούν τα 1,1 εκατομμύρια ευρώ για παραβάσεις που σχετίζονται αποκλειστικά με την ψηφιακή κάρτα εργασίας κατά τον Ιανουάριο. Παρά την αυστηρή εποπτεία, οι καταγγελίες για 12ωρη απασχόληση και καταστρατήγηση της 11ωρης ανάπαυσης πληθαίνουν, ενώ δρομολογείται η καθολική επέκταση του μέτρου στο Δημόσιο και τους ΟΤΑ μετά το Πάσχα.

Η πλήρης μετάβαση στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ αποτελεί τον κεντρικό πυλώνα της στρατηγικής του Υπουργείου Εργασίας για την πάταξη της υποδηλωμένης εργασίας εντός του 2026. Η ψηφιακή μεταρρύθμιση στοχεύει στην αυτόματη διασταύρωση στοιχείων, συνδέοντας την πραγματική παρουσία του εργαζομένου με τις δηλωμένες αμοιβές και ασφαλιστικές εισφορές.

Τα ευρήματα των ελέγχων και το «ρεκόρ» προστίμων

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία από την Επιθεώρηση Εργασίας για τον Ιανουάριο, διενεργήθηκαν συνολικά 6.046 έλεγχοι σε όλο το εύρος της οικονομικής δραστηριότητας. Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί εντόπισαν 1.237 παραβάσεις, οι οποίες οδήγησαν στην επιβολή προστίμων συνολικού ύψους 3.565.389 ευρώ.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο σκέλος των εργασιακών σχέσεων, όπου πραγματοποιήθηκαν 3.650 στοχευμένοι έλεγχοι. Από αυτούς προέκυψαν 1.009 κυρώσεις, με το συνολικό διοικητικό κόστος για τις επιχειρήσεις να αγγίζει τα 3.274.025 ευρώ, επιβεβαιώνοντας τη δυσκολία συμμόρφωσης μέρους της αγοράς.

Στην κορυφή της παραβατικότητας βρέθηκε η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας με 288 συγκεκριμένες παραβάσεις. Τα πρόστιμα για τη μη ορθή χρήση ή την παράλειψη σήμανσης ανήλθαν σε 1.121.600 ευρώ, αναδεικνύοντας την ανάγκη για αυστηρότερη εποπτεία στην καταγραφή του ημερήσιου ωραρίου.

Επέκταση στο Δημόσιο και νέους κλάδους μετά το Πάσχα

Μετά την εορταστική περίοδο του Πάσχα, αναμένονται οι οριστικές αποφάσεις για την επέκταση του συστήματος σε κλάδους με έντονη εποχικότητα και ευελιξία. Ο σχεδιασμός προβλέπει την ένταξη τομέων που μέχρι σήμερα παρέμεναν εκτός, με στόχο την καθολική κάλυψη του ιδιωτικού τομέα έως το τέλος του έτους.

Εντυπωσιακή είναι η πρόβλεψη για την είσοδο της ψηφιακής κάρτας στο Δημόσιο. Το μέτρο θα αφορά Υπουργεία, Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) και Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου (ΝΠΔΔ), επιδιώκοντας τον αποτελεσματικό έλεγχο του ωραρίου και στις δημόσιες υπηρεσίες.

Προς το παρόν, εκτός κάδρου παραμένουν η ιδιωτική υγεία, η εκπαίδευση και ο πρωτογενής τομέας. Ωστόσο, η ηγεσία του Υπουργείου Εργασίας εξετάζει τα δεδομένα για την ενσωμάτωση και αυτών των κατηγοριών σε δεύτερο χρόνο, ανάλογα με την ψηφιακή ετοιμότητα των φορέων.

Η καταστρατήγηση του ωραρίου και τα 12ωρα στην πράξη

Παρά την τεχνολογική θωράκιση, ομοσπονδίες εργαζομένων καταγγέλλουν ότι η ψηφιακή κάρτα δεν έχει εξαλείψει τις αυθαιρεσίες. Αναφέρονται περιπτώσεις όπου εργαζόμενοι εξαναγκάζονται σε 12ωρη απασχόληση, ενώ η κάρτα «χτυπάει» τυπικά στο οκτάωρο, αποκρύπτοντας την υπέρβαση του ωραρίου.

Σύμφωνα με τις καταγγελίες, σε αρκετές επιχειρήσεις δεν τηρείται η υποχρεωτική 11ωρη ανάπαυση μεταξύ των βαρδιών. Παράλληλα, παρατηρείται το φαινόμενο της 7ήμερης εργασίας χωρίς ρεπό, με τους εργοδότες να φέρουν το βάρος της απόδειξης σε περίπτωση ελέγχου από την Επιθεώρηση Εργασίας.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, εργατολόγοι με εμπειρία επισημαίνουν ότι η ψηφιακή κάρτα είναι ένα ισχυρό εργαλείο, αλλά η αποτελεσματικότητά της εξαρτάται άμεσα από τη συχνότητα των επιτόπιων ελέγχων και την τόλμη των εργαζομένων να καταγγέλλουν τις πιέσεις.

Πώς λειτουργεί το σύστημα και οι κυρώσεις των 10.500 ευρώ

Η διαδικασία παραμένει απλή: ο εργαζόμενος «σκανάρει» το προσωπικό QR code μέσω του myErgani mobile app κατά την είσοδο και την έξοδο. Η πληροφορία διαβιβάζεται σε πραγματικό χρόνο στο σύστημα, επιτρέποντας την άμεση εποπτεία από τις αρχές.

Σε περίπτωση που εντοπιστεί εργαζόμενος να απασχολείται εκτός δηλωμένου ωραρίου χωρίς ψηφιακή σήμανση, το πρόστιμο είναι εξοντωτικό. Η επιχείρηση καλείται να καταβάλει 10.500 ευρώ ανά εργαζόμενο, ποινή που ισοδυναμεί με εκείνη της αδήλωτης εργασίας.

Οι προκλήσεις για τη συμμόρφωση των επιχειρήσεων

Οι επιχειρήσεις έχουν το δικαίωμα να υποβάλουν διορθωτικές δηλώσεις για υπερωρίες ή αλλαγές ωραρίου μέχρι το τέλος κάθε μήνα. Ωστόσο, η Ανεξάρτητη Αρχή ξεκαθαρίζει ότι η παρουσία στον χώρο εργασίας τεκμαίρεται ως παροχή εργασίας, εκτός αν αποδειχθεί το αντίθετο.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η ψηφιακή κάρτα αποτελεί ένα μη αναστρέψιμο βήμα προς τη διαφάνεια. Η επιτυχία της επέκτασης στο Δημόσιο θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό την αξιοπιστία του κράτους ως πρότυπου εργοδότη στην εφαρμογή των νόμων που το ίδιο θεσπίζει.