Προϋπολογισμός: Στα 2,99 δισ. ευρώ το πρωτογενές πλεόνασμα το πρώτο δίμηνο του 2026

Σημαντική υπέρβαση των δημοσιονομικών στόχων κατέγραψε ο κρατικός προϋπολογισμός το δίμηνο Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2026, με το πρωτογενές πλεόνασμα να διαμορφώνεται στα 2,994 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών, η επίδοση αυτή ξεπέρασε τον στόχο των 1,957 δισ. ευρώ, αν και η πραγματική υπέρβαση περιορίζεται στα 120 εκατ. ευρώ λόγω ετεροχρονισμού πληρωμών σε εξοπλιστικά προγράμματα και επενδύσεις.

Η δημοσιονομική πορεία της χώρας κατά τους πρώτους δύο μήνες του έτους αντικατοπτρίζει μια σύνθετη εικόνα, όπου η υπέρβαση των στόχων συνυπάρχει με τεχνικές λογιστικές μετατοπίσεις. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της προσπάθειας για δημοσιονομική πειθαρχία, με το πρωτογενές πλεόνασμα του Ιανουαρίου να θέτει τις βάσεις για τη συνολική εικόνα του διμήνου.

Η ακτινογραφία της δημοσιονομικής υπέρβασης

Το πρωτογενές αποτέλεσμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα 2,994 δισ. ευρώ, έναντι στόχου για 1,957 δισ. ευρώ. Ωστόσο, η πραγματική υπέρβαση έναντι των στόχων περιορίζεται σε 120 εκατ. ευρώ, εάν εξαιρεθούν οι χρονικές μετατοπίσεις πληρωμών.

Συγκεκριμένα, ποσά ύψους 126 εκατ. ευρώ αφορούν ετεροχρονισμό πληρωμών σε εξοπλιστικά προγράμματα, ενώ 591 εκατ. ευρώ σχετίζονται με μεταφορά πληρωμών στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ). Αυτές οι κινήσεις βελτιώνουν προσωρινά την ταμειακή εικόνα χωρίς να αλλάζουν το δημοσιονομικό αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης.

Το συνολικό ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού παρουσίασε πλεόνασμα 902 εκατ. ευρώ. Η επίδοση αυτή είναι εντυπωσιακή αν συγκριθεί με τον αρχικό στόχο που προέβλεπε έλλειμμα 97 εκατ. ευρώ για την ίδια περίοδο.

Τα έσοδα και η επίδραση της Εγνατίας Οδού

Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 11,99 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας ελαφρά μείωση κατά 124 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Καθοριστικό ρόλο στα μεγέθη έπαιξε η ολοκλήρωση της σύμβασης παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, η οποία επηρέασε τόσο τα έσοδα όσο και τις επιστροφές φόρων.

Στο πλαίσιο της συναλλαγής καταγράφηκε ποσό 306 εκατ. ευρώ που αφορά ΦΠΑ 24% επί του τιμήματος. Το ποσό αυτό αποδόθηκε στο Δημόσιο, συνοδεύτηκε από ισόποση επιστροφή φόρου και τελικά καταγράφηκε στην κατηγορία «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών».

Χωρίς την επίδραση αυτής της σύμβασης, τα φορολογικά έσοδα διαμορφώνονται σε 11,55 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 2,6% σε σχέση με τον στόχο. Σύμφωνα με οικονομικούς αναλυτές, η υστέρηση αυτή οφείλεται κυρίως στις χαμηλότερες εισπράξεις από φόρους ενεργειακών προϊόντων, όπως ο ΕΦΚ και ο ΦΠΑ ενέργειας.

Η συγκράτηση των δαπανών και οι επενδύσεις

Στο σκέλος των δαπανών, οι συνολικές πληρωμές ανήλθαν σε 11,088 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 1,122 δισ. ευρώ έναντι του στόχου. Η μείωση αυτή συνδέεται άμεσα με την καθυστέρηση επενδυτικών δαπανών, οι οποίες υπολείπονται κατά 906 εκατ. ευρώ από τις προβλέψεις.

Οι υπηρεσιακοί παράγοντες επισημαίνουν ότι στις αρχές κάθε έτους οι φορείς δίνουν προτεραιότητα στην εξόφληση απλήρωτων υποχρεώσεων προηγούμενων ετών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη συγκράτηση των νέων πληρωμών κατά το πρώτο δίμηνο, επηρεάζοντας το επίπεδο των ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Ειδικά για τον Φεβρουάριο, τα φορολογικά έσοδα έδειξαν σημάδια ανάκαμψης, καθώς διαμορφώθηκαν ελαφρώς πάνω από τον μηνιαίο στόχο. Η τάση αυτή θεωρείται κρίσιμη για τη διατήρηση των δημοσιονομικών ισορροπιών τους επόμενους μήνες, δεδομένης της πίεσης από τις ενεργειακές τιμές.

Οι προκλήσεις για τη συνέχεια του έτους

Παρά την υπέρβαση του πλεονάσματος, το οικονομικό επιτελείο παραμένει σε εγρήγορση. Η υστέρηση στα έσοδα από την ενέργεια και η ανάγκη για επιτάχυνση του ΠΔΕ αποτελούν τα δύο βασικά μέτωπα για το επόμενο διάστημα.

Η δημοσιονομική σταθερότητα παραμένει ο κεντρικός στόχος, ειδικά σε μια περίοδο που οι εισπράξεις από τον ΦΠΑ αποτελούν το βαρόμετρο της οικονομικής δραστηριότητας. Η πορεία των εσόδων τους επόμενους μήνες θα κρίνει αν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για πρόσθετες παρεμβάσεις στήριξης.

Επισημαίνεται ότι τα στοιχεία αυτά αφορούν την Κεντρική Διοίκηση και όχι το σύνολο της Γενικής Κυβέρνησης. Η τελική εικόνα θα εξαρτηθεί από τις επιδόσεις των ασφαλιστικών ταμείων και των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, που ενσωματώνονται στα οριστικά μεγέθη.