Προϋπολογισμός 2025: Πλεόνασμα 5,16 δισ. ευρώ με «καύσιμο» τον ΦΠΑ και τον φόρο εισοδήματος

Το 11μηνο του 2025 έκλεισε με πλεόνασμα-μαμούθ ύψους 5,16 δισ. ευρώ, συνθλίβοντας τον αρχικό στόχο των 225 εκατ. ευρώ για την κεντρική διοίκηση. Η εντυπωσιακή αυτή υπέρβαση οφείλεται στην υψηλή εισπραξιμότητα του ΦΠΑ και του φόρου εισοδήματος, σε συνδυασμό με την πρόωρη εκταμίευση 2,1 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Η δημοσιονομική πορεία της χώρας κατά το 2025 επιβεβαιώνει τη σταθερή βελτίωση των φορολογικών εσόδων, η οποία κινείται σε ρυθμούς σημαντικά υψηλότερους από τις αρχικές προβλέψεις. Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια της θετικής εικόνας που είχε διαμορφωθεί ήδη από το δεκάμηνο του έτους, αναδεικνύοντας την ανθεκτικότητα της κατανάλωσης και την αποτελεσματικότητα των ελεγκτικών μηχανισμών.

Η ακτινογραφία των φορολογικών εσόδων

Στο σκέλος των εσόδων, οι φόροι εμφάνισαν καθαρή υπέρβαση έναντι των στόχων, με τις συνολικές εισπράξεις να αγγίζουν τα 64,9 δισ. ευρώ. Ο ΦΠΑ παρέμεινε ο βασικός πυλώνας, αποφέροντας 25,7 δισ. ευρώ, ποσό που ξεπερνά τον στόχο κατά 130 εκατ. ευρώ, παρά τις πληθωριστικές πιέσεις που επηρεάζουν το διαθέσιμο εισόδημα.

Παράλληλα, ο φόρος εισοδήματος παρουσίασε ισχυρή δυναμική, με τις εισπράξεις να φθάνουν τα 24,1 δισ. ευρώ. Η υπέρβαση των 113 εκατ. ευρώ αποδίδεται κυρίως στα φυσικά πρόσωπα, γεγονός που συνδέεται με την αύξηση της απασχόλησης και των ονομαστικών μισθών, παρά το γεγονός ότι οι απλήρωτοι φόροι παραμένουν ένα διαχρονικό αγκάθι.

Η υστέρηση στους ειδικούς φόρους και τα καύσιμα

Στον αντίποδα, οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης (ΕΦΚ) αποτέλεσαν τη μοναδική κατηγορία με αρνητικό πρόσημο, καταγράφοντας υστέρηση 45 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου. Τα έσοδα διαμορφώθηκαν στα 6,72 δισ. ευρώ, μια εξέλιξη που οι αναλυτές αποδίδουν στη μειωμένη κατανάλωση καυσίμων, καθώς οι πολίτες περιόρισαν τις μετακινήσεις τους λόγω του κόστους.

Θετική ήταν η εικόνα και στους φόρους ακίνητης περιουσίας, όπου τα έσοδα ανήλθαν σε 2,33 δισ. ευρώ. Παρά τις συζητήσεις για τις μελλοντικές απαλλαγές στον ΕΝΦΙΑ, η τρέχουσα εισπραξιμότητα κινήθηκε οριακά πάνω από τον προγραμματισμό, ενισχύοντας το τελικό πλεόνασμα.

Το «μαξιλάρι» από το Ταμείο Ανάκαμψης και τη μείωση δαπανών

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών του Γενικού Λογιστηρίου, η συνολική εικόνα ενισχύθηκε σημαντικά από τη νωρίτερη είσπραξη 2,1 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η εισροή αυτή, που ήταν προγραμματισμένη για τον Δεκέμβριο, λειτούργησε ως δημοσιονομικός επιταχυντής για το 11μηνο, προσφέροντας επιπλέον ρευστότητα στα κρατικά ταμεία.

Σημαντικό ρόλο έπαιξε και η συγκράτηση των δαπανών, οι οποίες ήταν μειωμένες κατά 2,64 δισ. ευρώ έναντι του στόχου. Η υποεκτέλεση αυτή οφείλεται κυρίως στον ετεροχρονισμό πληρωμών προς φορείς της γενικής κυβέρνησης και καθυστερήσεις σε εξοπλιστικά προγράμματα, χωρίς ωστόσο να επηρεάζεται η συνολική δημοσιονομική πειθαρχία.

Η επόμενη μέρα για τα δημόσια οικονομικά

Η υπεραπόδοση των εσόδων δημιουργεί ένα ασφαλές δημοσιονομικό περιθώριο για το κλείσιμο του έτους, επιτρέποντας στην κυβέρνηση να διαχειριστεί τυχόν έκτακτες ανάγκες. Ωστόσο, η υστέρηση στις επενδυτικές δαπάνες κατά 609 εκατ. ευρώ παραμένει ένα σημείο που απαιτεί προσοχή για τη διατήρηση των ρυθμών ανάπτυξης.

Για τον μέσο φορολογούμενο, η εικόνα αυτή υποδηλώνει ότι η φορολογική συμμόρφωση παραμένει σε υψηλά επίπεδα, παρά τις οικονομικές προκλήσεις. Η διατήρηση αυτής της δυναμικής είναι κρίσιμη για την επίτευξη των στόχων του 2026 και την περαιτέρω μείωση του δημόσιου χρέους.