- Εξετάζεται μείωση της προκαταβολής φόρου από το ισχύον 80% για τις επιχειρήσεις.
- Στόχος η άμεση ενίσχυση της ρευστότητας, ειδικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
- Πιθανή σύνδεση του φόρου με τα τρέχοντα οικονομικά δεδομένα αντί των περυσινών.
- Η προκαταβολή αποφέρει 3,6 δισ. ευρώ ετησίως στα κρατικά ταμεία.
- Αναζητείται ευέλικτο μοντέλο δόσεων στα πρότυπα της Γερμανίας και της Γαλλίας.
Η κυβέρνηση εξετάζει τη ριζική αναμόρφωση του συστήματος της προκαταβολής φόρου, με στόχο την τόνωση της ρευστότητας των επιχειρήσεων και τη μείωση του πραγματικού φορολογικού βάρους. Σήμερα, οι επιχειρήσεις επιβαρύνονται με προκαταβολή έως 80% επί των κερδών του προηγούμενου έτους, ένας μηχανισμός που συχνά οδηγεί τον πραγματικό φορολογικό συντελεστή πολύ πάνω από το ονομαστικό 22%.
| Χαρακτηριστικό | Ισχύον Καθεστώς / Σενάριο |
|---|---|
| Συντελεστής Προκαταβολής | Έως 80% (για νομικά πρόσωπα) |
| Ονομαστικός Φόρος Εισοδήματος | 22% |
| Ετήσια Έσοδα Δημοσίου | 3,6 δισεκατομμύρια ευρώ |
| Βάση Υπολογισμού | Κέρδη προηγούμενου έτους |
| Προτεινόμενες Αλλαγές | Μείωση ποσοστού, περισσότερες δόσεις |
| Στόχος Μεταρρύθμισης | Ενίσχυση ρευστότητας ΜμΕ |
Η συζήτηση για την αναμόρφωση της προκαταβολής φόρου δεν είναι νέα, ωστόσο αποκτά επείγοντα χαρακτήρα καθώς η ελληνική οικονομία αναζητά τρόπους ενίσχυσης της επενδυτικής δραστηριότητας. Ιστορικά, το μέτρο λειτούργησε ως δημοσιονομικό «μαξιλάρι» κατά την περίοδο των μνημονίων, όμως στην τρέχουσα συγκυρία θεωρείται από πολλούς ως ένας ανασταλτικός παράγοντας που στερεί κεφάλαια κίνησης από την αγορά.
Η υψηλή προκαταβολή φόρου λειτουργεί έμμεσα ως αύξηση του πραγματικού φορολογικού συντελεστή, περιορίζοντας τη ρευστότητα και την επενδυτική δραστηριότητα των επιχειρήσεων.
Οικονομική Ανάλυση, Φορολογικό Καθεστώς
Η στρέβλωση του πραγματικού φορολογικού συντελεστή
Το κύριο πρόβλημα του υφιστάμενου καθεστώτος έγκειται στο γεγονός ότι ο υπολογισμός της προκαταβολής βασίζεται αποκλειστικά στα αποτελέσματα της προηγούμενης χρήσης. Αυτό σημαίνει ότι μια επιχείρηση που κατέγραψε υψηλά κέρδη πέρυσι, καλείται να προπληρώσει φόρο για το επόμενο έτος, ακόμη και αν οι τρέχουσες συνθήκες δείχνουν σημαντική κάμψη εσόδων.
Όπως προκύπτει από πρόσφατη μελέτη για τον πραγματικό συντελεστή φορολόγησης, η Ελλάδα διατηρεί μια από τις υψηλότερες επιβαρύνσεις στην Ευρώπη. Η προκαταβολή λειτουργεί ως έμμεση αύξηση φόρου, καθώς δεσμεύει ρευστότητα που θα μπορούσε να κατευθυνθεί σε νέες προσλήψεις ή τεχνολογικό εκσυγχρονισμό.
Σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σε χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία, όπου οι προκαταβολές αναπροσαρμόζονται βάσει των τρέχοντων οικονομικών δεδομένων, το ελληνικό σύστημα παραμένει δύσκαμπτο. Αυτή η ακαμψία ενισχύει την αβεβαιότητα, ειδικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις που δεν διαθέτουν μεγάλα ταμειακά αποθέματα.
Τα τρία σενάρια της αναμόρφωσης
Στο τραπέζι του οικονομικού επιτελείου βρίσκονται συγκεκριμένες παρεμβάσεις που στοχεύουν στην αποσυμπίεση των επιχειρήσεων. Το πρώτο σενάριο αφορά την οριζόντια μείωση του ποσοστού προκαταβολής από το 80% σε χαμηλότερα επίπεδα, ειδικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ).
Το δεύτερο σενάριο προβλέπει τη σύνδεση της προκαταβολής με τον τρέχοντα κύκλο εργασιών. Με αυτόν τον τρόπο, αν μια επιχείρηση παρουσιάζει πτώση τζίρου στο πρώτο εξάμηνο, θα μπορεί να αιτηθεί άμεση μείωση του ποσού που καλείται να καταβάλει, βελτιώνοντας τη βραχυπρόθεσμη ρευστότητά της.
Το τρίτο και πιο ριζοσπαστικό σενάριο αφορά την αύξηση των δόσεων αποπληρωμής. Η ταυτόχρονη καταβολή του κύριου φόρου και της προκαταβολής δημιουργεί ένα εκρηκτικό μείγμα για τα ταμεία των εταιρειών, το οποίο θα μπορούσε να εξομαλυνθεί μέσω ενός πιο ευέλικτου χρονοδιαγράμματος.
Δημοσιονομικό κόστος και αγοραία αίσθηση
Η προκαταβολή φόρου αποφέρει στον κρατικό προϋπολογισμό περίπου 3,6 δισ. ευρώ ετησίως. Παρά το γεγονός ότι τα συνολικά φορολογικά έσοδα κινούνται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, οποιαδήποτε αλλαγή πρέπει να είναι δημοσιονομικά ουδέτερη σε βάθος χρόνου.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων φοροτεχνικών συμβούλων, η μείωση της προκαταβολής θα προκαλούσε δημοσιονομικό κενό μόνο κατά το πρώτο έτος εφαρμογής. Στη συνέχεια, η αυξημένη ρευστότητα θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερη κερδοφορία και, κατά συνέπεια, σε αυξημένα φορολογικά έσοδα από τον κύριο φόρο εισοδήματος.
Επιπλέον, η αναμόρφωση αυτή θεωρείται κρίσιμη για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων έναντι των ξένων ομίλων. Οι ξένοι επενδυτές συχνά αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό ένα σύστημα που απαιτεί την προπληρωμή φόρων για κέρδη που δεν έχουν ακόμη πραγματοποιηθεί, θεωρώντας το ως αντικίνητρο για την είσοδο στην ελληνική αγορά.
Η επόμενη μέρα για την επιχειρηματικότητα
Η τελική απόφαση για το εύρος των αλλαγών αναμένεται να ληφθεί μετά την οριστικοποίηση των στοιχείων για την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Η κυβέρνηση φαίνεται να προτεραιοποιεί τις νέες και μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες πλήττονται περισσότερο από την έλλειψη πρόσβασης σε τραπεζικό δανεισμό.
Εν αναμονή των επίσημων ανακοινώσεων, η αγορά προσδοκά ένα πιο δίκαιο πλαίσιο που θα λαμβάνει υπόψη τις πραγματικές ταμειακές ροές. Η μετάβαση σε ένα ευρωπαϊκό μοντέλο φορολόγησης αποτελεί το επόμενο μεγάλο στοίχημα για το Υπουργείο Οικονομικών, στο πλαίσιο της ευρύτερης προσπάθειας για ένα φιλικότερο επιχειρηματικό περιβάλλον.
Πώς να διαχειριστείτε την προκαταβολή φόρου
- Ελέγξτε τη δυνατότητα αίτησης μείωσης προκαταβολής εάν αναμένετε σημαντική πτώση κερδών άνω του 25%.
- Προγραμματίστε τις ταμειακές ροές σας λαμβάνοντας υπόψη τη διπλή επιβάρυνση (κύριος φόρος και προκαταβολή).
- Συμβουλευτείτε τον λογιστή σας για τη χρήση των συμψηφισμών από προηγούμενες χρήσεις.
- Παρακολουθήστε τις ανακοινώσεις για νέα προγράμματα ρυθμίσεων οφειλών που αφορούν το φόρο εισοδήματος.
