- Επιβάλλεται πρόστιμο 200% της αξίας για πληρωμές άνω των 500€ με μετρητά.
- Η εξόφληση γίνεται υποχρεωτικά μόνο με κάρτες, εμβάσματα ή e-wallets.
- Ο νόμος εστιάζει πλέον στη συνολική αξία της συναλλαγής και όχι στα παραστατικά.
- Αναμένονται υπουργικές αποφάσεις για τις εξαιρέσεις ειδικών κατηγοριών πολιτών.
Αυστηροποιείται δραστικά το πλαίσιο για τις συναλλαγές άνω των 500 ευρώ, καθώς το νέο φορολογικό νομοσχέδιο προβλέπει πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο της αξίας για όσους χρησιμοποιούν μετρητά. Σύμφωνα με την τροποποίηση του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, η εξόφληση για αγορά αγαθών ή υπηρεσιών από ιδιώτες γίνεται πλέον υποχρεωτικά μέσω ηλεκτρονικών μέσων, όπως κάρτες, τραπεζικά εμβάσματα και ηλεκτρονικά πορτοφόλια.
| Χαρακτηριστικό | Περιγραφή / Ποσό |
|---|---|
| Όριο χρήσης μετρητών | Έως 499,99 ευρώ |
| Πρόστιμο παράβασης | 200% της αξίας της συναλλαγής |
| Υποχρεωτικά μέσα | Κάρτα, Έμβασμα, IRIS, E-wallet |
| Νομική βάση | Άρθρο 57 ΚΦΔ & Άρθρο 20 Ν. 3842/2010 |
| Αρμόδια αρχή | ΑΑΔΕ / Υπουργείο Οικονομικών |
Αυτή η εξέλιξη αποτελεί το επόμενο βήμα στη στρατηγική του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής, ενισχύοντας τη διαφάνεια στις καθημερινές συναλλαγές. Η κίνηση αυτή ευθυγραμμίζεται με τις ευρωπαϊκές κατευθυντήριες γραμμές για την ψηφιοποίηση της οικονομίας, καθώς η χρήση των μετρητών υποχωρεί σταδιακά έναντι των ηλεκτρονικών πληρωμών.
Σε επιχείρηση που αποδέχεται μετρητά για συναλλαγές άνω των 500 ευρώ, επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο της αξίας που πληρώθηκε.
Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας, Άρθρο 57
Πρόστιμο-μαμούθ στο διπλάσιο της συναλλαγής
Με την τροποποίηση της παραγράφου 10 του άρθρου 57 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, το τοπίο αλλάζει ριζικά για τις επιχειρήσεις. Πλέον, σε κάθε περίπτωση που μια επιχείρηση αποδέχεται μετρητά για συναλλαγές άνω των 500 ευρώ, θα επιβάλλεται πρόστιμο ίσο με το διπλάσιο της αξίας που πληρώθηκε.
Η νέα διατύπωση του νόμου μετατοπίζει την έμφαση από τα φορολογικά στοιχεία στη συνολική αξία της συναλλαγής. Αυτό σημαίνει ότι το πεδίο εφαρμογής διευρύνεται, καλύπτοντας κάθε μορφή πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών προς ιδιώτες, χωρίς περιθώρια παρερμηνείας.
Ποια μέσα πληρωμής θεωρούνται υποχρεωτικά
Το νέο φορολογικό νομοσχέδιο ορίζει ρητά ότι οι συναλλαγές αυτές εξοφλούνται αποκλειστικά με ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται οι πληρωμές με κάρτα, το τραπεζικό έμβασμα, η πληρωμή μέσω λογαριασμού πληρωμών και το ηλεκτρονικό πορτοφόλι.
Επιπλέον, η υπηρεσία IRIS payments εντάσσεται στα εργαλεία που διευκολύνουν τη συμμόρφωση με το νέο πλαίσιο. Η ΑΑΔΕ, μέσω του συστήματος BANCAPP, θα πραγματοποιεί αυτόματους ελέγχους σε καταθέσεις και ψηφιακές κινήσεις για να διασφαλίσει την τήρηση των ορίων.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις φοροτεχνικών κύκλων που παρακολουθούν τη διαβούλευση, η αυστηροποίηση αυτή δεν στοχεύει μόνο στην τιμωρία, αλλά στη δημιουργία ενός αποτρεπτικού μηχανισμού. Η χρήση μετρητών για μεγάλα ποσά καθίσταται πλέον ασύμφορη και υψηλού κινδύνου για τον επιχειρηματικό κόσμο.
Εξαιρέσεις και ειδικές κατηγορίες πολιτών
Παρά την αυστηρότητα του μέτρου, προβλέπεται η δυνατότητα εξαιρέσεων για συγκεκριμένες κατηγορίες. Με απόφαση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, μετά από εισήγηση της ΑΑΔΕ, θα καθοριστούν οι ιδιώτες που απαλλάσσονται από την υποχρέωση χρήσης ηλεκτρονικών μέσων.
Οι εξαιρέσεις αυτές αναμένεται να αφορούν κυρίως ευάλωτες κοινωνικές ομάδες ή κατοίκους απομακρυσμένων περιοχών με περιορισμένη πρόσβαση σε τραπεζικά δίκτυα. Οι όροι και οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή αυτών των εξαιρέσεων θα εξειδικευτούν το επόμενο διάστημα.
Η επόμενη μέρα για την αγορά
Η αγορά καλείται να προσαρμοστεί άμεσα στα νέα δεδομένα, καθώς οι έλεγχοι θα είναι εντατικοί. Η πλήρης απαγόρευση των μετρητών για ποσά άνω των 500 ευρώ αποτελεί πλέον απαράβατο όρο για τη νόμιμη λειτουργία των επιχειρήσεων λιανικής και παροχής υπηρεσιών.
Οι καταναλωτές θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, καθώς η απαίτηση για ηλεκτρονική πληρωμή δεν είναι πλέον προαιρετική αλλά νομική υποχρέωση. Η συμμόρφωση με το νέο πλαίσιο αποτελεί τη μοναδική οδό για την αποφυγή των εξοντωτικών προστίμων που προβλέπει ο νόμος.
Πώς να αποφύγετε τα πρόστιμα στις συναλλαγές
- Ζητάτε πάντα πληρωμή μέσω POS ή IRIS για ποσά που αγγίζουν ή υπερβαίνουν τα 500 ευρώ.
- Ενημερώστε τους πελάτες σας ότι η χρήση μετρητών για τέτοια ποσά απαγορεύεται ρητά από τον νόμο.
- Διατηρείτε αποδεικτικά των ηλεκτρονικών συναλλαγών για τουλάχιστον 5 έτη.
- Ελέγχετε τακτικά τις ενημερώσεις της ΑΑΔΕ για πιθανές εξαιρέσεις που αφορούν την επιχείρησή σας.