Πλαφόν στο κέρδος: Σε ΦΕΚ η λίστα με τα 63 προϊόντα και τα πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ

Δημοσιεύθηκαν στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως οι υπουργικές αποφάσεις που ενεργοποιούν το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους για τα καύσιμα και 63 βασικά αγαθά διαβίωσης. Το μέτρο, που στοχεύει στην πάταξη της αισχροκέρδειας, προβλέπει εξοντωτικά πρόστιμα που φτάνουν τα 5 εκατομμύρια ευρώ για τους παραβάτες, ενώ η λίστα διευρύνθηκε με την προσθήκη φρέσκων οπωροκηπευτικών και ειδών ατομικής υγιεινής.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια της προσπάθειας για συγκράτηση των τιμών στην αγορά, σε μια περίοδο που οι πληθωριστικές πιέσεις και η γεωπολιτική αστάθεια επηρεάζουν άμεσα το κόστος διαβίωσης. Τεχνικά, η παρέμβαση βασίζεται στην Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου που ορίζει ως περίοδο αναφοράς την τελευταία κλεισμένη χρήση του 2025, προκειμένου να διαπιστωθεί τυχόν υπέρβαση του μεικτού κέρδους.

Η διευρυμένη λίστα των 63 προϊόντων

Στη νέα λίστα των βασικών αγαθών προστέθηκαν δύο κρίσιμες κατηγορίες, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στα 63 προϊόντα. Πρόκειται για τα φρέσκα λαχανικά και φρούτα, καθώς και τις σερβιέτες και τα ταμπόν, είδη που θεωρούνται πρώτης ανάγκης για κάθε νοικοκυριό.

Οι επιχειρήσεις είναι πλέον υποχρεωμένες να τηρούν συγκεκριμένα περιθώρια κέρδους, ενώ ο έλεγχος θα επικεντρώνεται στη σύγκριση της τρέχουσας τιμολόγησης με τα ιστορικά δεδομένα του 2025. Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς έχει ήδη λάβει εντολή για εντατικοποίηση των ελέγχων, τόσο διοικητικά όσο και επιτόπου στα σημεία πώλησης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το μέτρο αυτό συνδέεται με προηγούμενες παρεμβάσεις, όπως η επαναφορά του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, η οποία κρίθηκε απαραίτητη λόγω των συνεχιζόμενων ανατιμήσεων. Η αυστηροποίηση του πλαισίου στοχεύει στο να αποτρέψει φαινόμενα όπως αυτά που οδήγησαν σε πρόστιμα εκατομμυρίων σε μεγάλες αλυσίδες στο παρελθόν.

Κλιμακωτά πρόστιμα έως 5 εκατομμύρια ευρώ

Το νέο πλαίσιο προβλέπει αυστηρές κυρώσεις που κλιμακώνονται ανάλογα με το μέγεθος της επιχείρησης και το παράνομο οικονομικό όφελος. Για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, το πρόστιμο ισούται με το όφελος, ενώ για τις μεγάλες επιχειρήσεις μπορεί να φτάσει στο τετραπλάσιο του κέρδους.

Σε περίπτωση υποτροπής της παράβασης, τα ποσά αυτά διπλασιάζονται αυτόματα, ενώ το ανώτατο όριο ορίζεται στα 5.000.000 ευρώ. Οι ελεγχόμενοι έχουν προθεσμία πέντε ημερών για να υποβάλουν τις απόψεις τους πριν την οριστική επιβολή των κυρώσεων, ενώ διατηρούν το δικαίωμα προσφυγής στα διοικητικά δικαστήρια.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας διοίκησης, η αυστηρότητα των προστίμων λειτουργεί αποτρεπτικά, καθώς η ψηφιακή διασύνδεση των παραστατικών επιτρέπει τον ταχύτερο εντοπισμό αποκλίσεων. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η διαφάνεια στην τιμολόγηση είναι το κλειδί για την προστασία του καταναλωτή.

Τα όρια κέρδους στα καύσιμα και το κόστος στα νησιά

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην αγορά των καυσίμων, όπου οι εταιρείες εμπορίας δεν μπορούν να υπερβαίνουν το περιθώριο των 0,05 ευρώ ανά λίτρο. Για τα πρατήρια λιανικής, το αντίστοιχο όριο ορίζεται στα 0,12 ευρώ ανά λίτρο, σε μια προσπάθεια να ελεγχθεί το νέο πλαφόν στη βενζίνη και το diesel.

Για τις νησιωτικές περιοχές, αναγνωρίζεται το αυξημένο κόστος μεταφοράς και καθορίζεται ειδικό πρόσθετο κόστος διανομής. Ενδεικτικά, στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου το πρόσθετο κόστος φτάνει τα 0,15 ευρώ ανά λίτρο, ενώ στην Κρήτη και τα Ιόνια Νησιά περιορίζεται στα 0,06 ευρώ.

Η συγκεκριμένη ρύθμιση αποσκοπεί στην εξισορρόπηση των τιμών, καθώς οι ανατιμήσεις στα καύσιμα επηρεάζουν αλυσιδωτά όλη την εφοδιαστική αλυσίδα. Η είσπραξη των προστίμων θα γίνεται μέσω του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων, με την προσθήκη ψηφιακού τέλους συναλλαγής 2,4%.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η αγορά αναμένει τώρα την έναρξη των σαρωτικών ελέγχων, καθώς η κυβέρνηση δείχνει αποφασισμένη να μην επιτρέψει αδικαιολόγητες αυξήσεις. Οι επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμόσουν άμεσα την τιμολογιακή τους πολιτική, παρέχοντας όλα τα απαραίτητα στοιχεία για τα αποθέματα και τις πωλήσεις τους.

Στο μικροσκόπιο των αρχών θα βρεθούν κυρίως οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ και οι εισαγωγείς τροφίμων, καθώς εκεί εντοπίζεται ο μεγαλύτερος όγκος των συναλλαγών. Η προστασία του καταναλωτή παραμένει η πρώτη προτεραιότητα, με τον μηχανισμό ελέγχου να παραμένει σε διαρκή ετοιμότητα για την επιβολή του νόμου.