- Καταγγελία στην ΑΠΔΠΧ από την Ένωση Ενοικιαστών Θεσσαλονίκης κατά του νέου πιστοποιητικού.
- Αντιδράσεις για τη διασύνδεση δεδομένων ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ και τραπεζών για profiling.
- Προειδοποιήσεις για στεγαστικό αποκλεισμό των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
- Ζητείται αυστηρή εποπτεία και Εκτίμηση Αντικτύπου για τη χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης.
Η Ένωση Ενοικιαστών Θεσσαλονίκης κατέθεσε επίσημη καταγγελία στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα (ΑΠΔΠΧ) κατά του κυβερνητικού σχεδίου για το «πιστοποιητικό φερεγγυότητας ενοικιαστών». Το μέτρο, που αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή εντός του 2026, συνδέεται με το Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους και προκαλεί σφοδρές αντιδράσεις για την προστασία των προσωπικών δεδομένων και το δικαίωμα στη στέγη.
| Παράμετρος | Περιγραφή / Λεπτομέρειες |
|---|---|
| Έτος εφαρμογής | Εντός του 2026 |
| Πηγές δεδομένων | ΑΑΔΕ, ΕΦΚΑ, Τράπεζες, Πάροχοι ενέργειας |
| Σύνδεση | Μητρώο Παρακολούθησης Ιδιωτικού Χρέους |
| Κύριος κίνδυνος | Στεγαστικός αποκλεισμός βάσει οικονομικού προφίλ |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της ευρύτερης ψηφιοποίησης της δημόσιας διοίκησης και της προσπάθειας για τον περιορισμό των ληξιπρόθεσμων οφειλών στην αγορά ακινήτων. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην ισορροπία μεταξύ της προστασίας των εκμισθωτών και της διασφάλισης των συνταγματικών δικαιωμάτων των πολιτών στην ιδιωτικότητα.
Η στέγη είναι δικαίωμα – όχι προνόμιο για όσους «περνάνε τη βάση».
Ένωση Ενοικιαστών Θεσσαλονίκης
Οι λόγοι της προσφυγής στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων
Στις 2 Μαρτίου 2026, η Ένωση Ενοικιαστών Θεσσαλονίκης ενεργοποίησε τη νομική οδό, καταθέτοντας αναλυτική καταγγελία στην Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Στο επίκεντρο βρίσκεται η δημιουργία ενός συστήματος που θα αντλεί δεδομένα από την ΑΑΔΕ, τον ΕΦΚΑ και τα τραπεζικά ιδρύματα για τη δημιουργία ενός «οικονομικού προφίλ».
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Ένωση Ενοικιαστ(ρι)ών Θεσσαλονίκης, η προτεινόμενη επεξεργασία συγκρούεται με τις βασικές αρχές του GDPR. Συγκεκριμένα, τίθενται ζητήματα για τον περιορισμό του σκοπού, καθώς φορολογικά και ασφαλιστικά δεδομένα θα χρησιμοποιούνται δευτερογενώς για την πρόσβαση σε στέγη.
Επιπλέον, επισημαίνεται ότι η ελαχιστοποίηση των δεδομένων καταστρατηγείται από την οριζόντια άντληση στοιχείων. Καθώς το πιστοποιητικό θα αποτελεί de facto προϋπόθεση για τη μίσθωση, η ελεύθερη συγκατάθεση του πολίτη τίθεται υπό αμφισβήτηση, δημιουργώντας ένα καθεστώς αναγκαστικής συναίνεσης.
Ο κίνδυνος του profiling και ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης
Ένα από τα πλέον ανησυχητικά σημεία της καταγγελίας αφορά το profiling και την αυτοματοποιημένη λήψη αποφάσεων. Αν η βαθμολογία φερεγγυότητας παράγεται μέσω αλγορίθμων Τεχνητής Νοημοσύνης, απαιτούνται αυστηρές εγγυήσεις για τη διαφάνεια και την αποφυγή διακρίσεων.
Οι ενοικιαστές προειδοποιούν ότι ο κίνδυνος ενός μαζικού στεγαστικού αποκλεισμού είναι ορατός. Ήδη έχουν δημοσιοποιηθεί πληροφορίες για το πώς θα λειτουργεί το νέο πιστοποιητικό, γεγονός που εντείνει την ανησυχία για τη δημιουργία μιας «μαύρης λίστας» πολιτών με βάση το ιδιωτικό χρέος.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών, η χρήση τέτοιων εργαλείων χωρίς προηγούμενη Εκτίμηση Αντικτύπου (DPIA) συνιστά σοβαρή παράλειψη. Η ΑΠΔΠΧ καλείται πλέον να αποφανθεί αν η οικονομική επιτήρηση των μισθωτών είναι συμβατή με το ευρωπαϊκό δίκαιο.
Η «ποινικοποίηση της φτώχειας» και η ελληνική πραγματικότητα
Η Ένωση υπογραμμίζει ότι το μέτρο αυτό έρχεται σε μια περίοδο που το στεγαστικό ζήτημα στην Ελλάδα βρίσκεται σε οριακό σημείο. Με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ να δείχνουν ότι τα μισά νοικοκυριά δυσκολεύονται να καλύψουν τις υποχρεώσεις τους, το πιστοποιητικό κινδυνεύει να λειτουργήσει ως εργαλείο εκβιασμού.
Σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η Ελλάδα στερείται επαρκούς αποθέματος κοινωνικής κατοικίας και μηχανισμών ελέγχου των τιμών. Η εισαγωγή του «Τειρεσία ενοικιαστών» ενδέχεται να οξύνει τη στεγαστική επισφάλεια, πλήττοντας πρωτίστως τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η υποχρεωτική πληρωμή των ενοικίων μέσω τράπεζα από το 2026, σε συνδυασμό με το πιστοποιητικό, αλλάζει άρδην το τοπίο των μισθώσεων. Η στέγη, όπως τονίζεται, δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως προνόμιο για λίγους.
Τι αναμένεται στη συνέχεια
Η Ένωση Ενοικιαστών ζητά από την Αρχή την επιβολή σαφών φραγμών ώστε να μην δημιουργηθεί ένα ενιαίο προφίλ χρέους προσβάσιμο σε ιδιώτες. Η γνωμοδότηση της ΑΠΔΠΧ αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς θα καθορίσει τη νομιμότητα του σχεδιασμού πριν την πλήρη εφαρμογή του.
Εν αναμονή των διευκρινίσεων, εργατολόγοι και νομικοί τονίζουν ότι η προστασία των εκμισθωτών από τους κακοπληρωτές είναι θεμιτή, αλλά δεν μπορεί να επιτυγχάνεται μέσω μαζικής επιτήρησης. Η επόμενη μέρα στην αγορά ακινήτων θα εξαρτηθεί από τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής.
Τι πρέπει να γνωρίζουν οι ενοικιαστές
- Ενημερωθείτε για τα δικαιώματά σας σχετικά με την προστασία δεδομένων (GDPR).
- Παρακολουθείτε τις επίσημες ανακοινώσεις της Αρχής Προστασίας Δεδομένων για το θέμα.
- Διατηρείτε αρχείο των οικονομικών σας τακτοποιήσεων για τυχόν μελλοντική χρήση.
- Απευθυνθείτε σε συλλόγους ενοικιαστών για νομική καθοδήγηση σε περίπτωση αποκλεισμού.
