- Η Ελλάδα κατέγραψε πρωτογενές πλεόνασμα 4,9% και την ταχύτερη μείωση χρέους παγκοσμίως.
- Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ απειλεί με τη μεγαλύτερη ενεργειακή κρίση στην ιστορία.
- Η ψηφιοποίηση 2.200 υπηρεσιών αποτελεί το ελληνικό μοντέλο για την ευρωπαϊκή γραφειοκρατία.
- Η Ευρώπη χρειάζεται ενιαία βιομηχανική πολιτική για να δημιουργήσει τεχνολογικούς πρωταθλητές.
- Η δημοσιονομική πειθαρχία αποτελεί πλέον μόνιμο καθεστώς και αλλαγή νοοτροπίας για την Ελλάδα.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, παρουσίασε τα πέντε στρατηγικά διδάγματα που οφείλει να υιοθετήσει η Ε.Ε. από την ελληνική εμπειρία. Μιλώντας στο 3rd Maritime Security Conference, υπογράμμισε την ανάγκη για δημοσιονομική πειθαρχία, ενεργειακή κυριαρχία και την αξιοποίηση του “μερίσματος του προφανούς” για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανάπτυξης.
| Δείκτης / Τομέας | Ελληνική Επίδοση / Στόχος |
|---|---|
| Πρωτογενές Πλεόνασμα | 4,9% του ΑΕΠ (2025) |
| Δημόσιο Χρέος | Ταχύτερη αποκλιμάκωση παγκοσμίως |
| Ψηφιακές Υπηρεσίες | 2.200+ διαθέσιμες στο gov.gr |
| Ενεργειακή Θέση | Καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας |
| Ανάπτυξη | Διπλάσια από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο |
Η τρέχουσα οικονομική πραγματικότητα στην Ευρώπη διαμορφώνεται υπό την πίεση αλλεπάλληλων γεωπολιτικών κρίσεων, οι οποίες απαιτούν άμεσα αντανακλαστικά και στρατηγική ευελιξία. Η ελληνική περίπτωση, από ουραγός της ευρωζώνης, μετατρέπεται πλέον σε μοντέλο επιτυχίας, καθώς η χώρα κατάφερε να συνδυάσει την επίλυση εκκρεμοτήτων του παρελθόντος με την αποτελεσματική διαχείριση αναδυόμενων προκλήσεων.
Αν μπορείς να τα καταφέρεις στην Ελλάδα, μπορείς σίγουρα να τα καταφέρεις σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.
Κυριάκος Πιερρακάκης, Υπουργός Οικονομικών & Πρόεδρος Eurogroup
Η επιστροφή της γεωπολιτικής στην οικονομική σκακιέρα
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών που παρακολουθούν τις διεργασίες στο Eurogroup, η διεθνής οικονομία βιώνει μια βίαιη μετατόπιση ισχύος από τη Δύση προς την Ανατολή. Ο υπουργός Οικονομικών τόνισε ότι η γεωγραφία επιστρέφει ως καθοριστικός παράγοντας, ανατρέποντας τις θεωρίες περί «εικονικού κράτους» που κυριαρχούσαν τις προηγούμενες δεκαετίες.
Η ανάγκη για διεθνή συνεργασία είναι επιτακτική, ειδικά σε τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η ρύθμιση των παγκόσμιων αγορών. Η Ευρώπη οφείλει να αναπτύξει ένα ενιαίο τεχνολογικό δόγμα, αποφεύγοντας τον κατακερματισμό που παρατηρήθηκε στο παρελθόν, όπως στην περίπτωση των δικτύων 5G και του ανταγωνισμού με τις ΗΠΑ και την Κίνα.
Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η ασύμμετρη αλληλεξάρτηση αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την ευρωπαϊκή κυριαρχία. Η στρατηγική αυτονομία δεν σημαίνει απομόνωση, αλλά την ικανότητα να χτίζουμε ευρωπαϊκούς πρωταθλητές σε τομείς αιχμής, ακολουθώντας επιτυχημένα παραδείγματα όπως η Airbus και το πρόγραμμα Galileo.
Το “μέρισμα του προφανούς” και ο ψηφιακός μετασχηματισμός
Ένα από τα βασικά διδάγματα της ελληνικής εμπειρίας είναι το λεγόμενο “μέρισμα του προφανούς”. Πρόκειται για την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων που θεωρούνται αυτονόητες διεθνώς, αλλά παρέμεναν σε εκκρεμότητα για δεκαετίες, όπως η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων και η ολοκλήρωση του Κτηματολογίου, μια εκκρεμότητα που χρονολογούνταν από την εποχή του Όθωνα.
Η Ελλάδα, από την πλέον γραφειοκρατική χώρα, προσφέρει σήμερα περισσότερες από 2.200 ψηφιακές υπηρεσίες, αποδεικνύοντας ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης ανάπτυξης. Η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης (RRF) συνδέθηκε άμεσα με αυτές τις μεταρρυθμίσεις, δημιουργώντας έναν θετικό κύκλο ανατροφοδότησης για την οικονομία.
Ενεργειακή ασφάλεια και ο ρόλος των Στενών του Ορμούζ
Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με την πιθανότητα της μεγαλύτερης ενεργειακής κρίσης στην ιστορία, εάν παραμείνουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ. Ο κ. Πιερρακάκης προειδοποίησε ότι η ενεργειακή κρίση στην ιστορία μπορεί να ξεπεράσει σε ένταση εκείνες του 1973 και του 1979, με τις απώλειες σε πετρέλαιο να αγγίζουν τα 13 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα αναδεικνύεται σε ενεργειακό κόμβο, έχοντας μετατρέψει τη ΔΕΗ σε ευρωπαϊκό παίκτη και επενδύοντας στρατηγικά στον LNG. Ο κάθετος διάδρομος LNG αποτελεί έργο ζωτικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια ολόκληρης της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, μειώνοντας την εξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η ελευθερία των θαλασσών είναι αδιαπραγμάτευτη. Η Ευρώπη πρέπει να αντιδράσει με στοχευμένα και προσαρμοσμένα μέτρα, διασφαλίζοντας ότι η δημοσιονομική πολιτική δεν θα έρθει σε σύγκρουση με τη νομισματική, αποφεύγοντας τα λάθη του παρελθόντος.
Η αλλαγή νοοτροπίας και η δημοσιονομική πειθαρχία
Το σημαντικότερο ίσως δίδαγμα αφορά την αλλαγή νοοτροπίας. Η Ελλάδα ανακοίνωσε πρόσφατα πρωτογενές πλεόνασμα στο 4,9% του ΑΕΠ, καταγράφοντας παράλληλα την ταχύτερη αποκλιμάκωση χρέους παγκοσμίως. Αυτή η στροφή προς τη δημοσιονομική πειθαρχία αντανακλά την απόφαση μιας γενιάς να μην μετακυλήσει τα χρέη της στις επόμενες.
Η εκλογή Έλληνα υπουργού στην προεδρία του Eurogroup συμβολίζει αυτή την εθνική επιτυχία. Η εφαρμογή του “δόγματος Φρανκ Σινάτρα” στην πολιτική — αν μπορείς να τα καταφέρεις στην Ελλάδα, μπορείς παντού — αποτελεί το ισχυρότερο μήνυμα προς τους Ευρωπαίους εταίρους για την ανάγκη ολοκλήρωσης της Ένωσης Κεφαλαιαγορών και του ψηφιακού ευρώ.
Οι προοπτικές της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης
Η επόμενη μέρα για την Ευρώπη απαιτεί τη δυαδικότητα στη σκέψη: την ικανότητα ταυτόχρονης διαχείρισης των χρόνιων εκκρεμοτήτων και των απρόβλεπτων κρίσεων. Η υλοποίηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων θα μπορούσε, σύμφωνα με το ΔΝΤ, να προσθέσει έως και 7 μονάδες ανάπτυξης ετησίως σε κάθε κράτος-μέλος.
Εν αναμονή των νέων προκλήσεων, η ελληνική κυβέρνηση δεσμεύεται για την πλήρη ψηφιοποίηση του κράτους και την ολοκλήρωση των μεγάλων έργων υποδομής. Η επιτυχία αυτών των μεταρρυθμίσεων αποτελεί την καλύτερη απόδειξη ότι η στρατηγική πειθαρχία και το σχέδιο μπορούν να νικήσουν την αβεβαιότητα της παγκόσμιας σκακιέρας.
Στρατηγικές για την αντιμετώπιση της ενεργειακής αβεβαιότητας
- Παρακολούθηση των διεθνών τιμών ενέργειας για έγκαιρη προσαρμογή του οικογενειακού προϋπολογισμού.
- Αξιοποίηση των ψηφιακών υπηρεσιών του gov.gr για τη μείωση του κόστους μετακινήσεων και γραφειοκρατίας.
- Ενημέρωση για τα νέα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης που χρηματοδοτούνται από το RRF.
- Διατήρηση δημοσιονομικής επιφυλακής ενόψει πιθανών αυξήσεων στις τιμές των καυσίμων λόγω γεωπολιτικών εντάσεων.
