Πετρέλαιο και διεθνείς αγορές: Ο φόβος για επανάληψη της κρίσης του 2008 λόγω του πολέμου

Η παγκόσμια οικονομία βρίσκεται σε κατάσταση συναγερμού καθώς ο πόλεμος στο Ιράν, που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου, έχει οδηγήσει τις τιμές του πετρελαίου σε άνοδο άνω του 60% φέτος. Σύμφωνα με την ανάλυση της Bank of America, η τρέχουσα συμπεριφορά των αγορών παρουσιάζει ανησυχητικές ομοιότητες με την περίοδο 2007-2008, λίγο πριν την κατάρρευση της Bear Stearns και το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Η ενέργεια ιστορικά αποτελεί τον «σπινθήρα» για τις μεγαλύτερες οικονομικές κρίσεις, με την τρέχουσα γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή να επανενεργοποιεί μνήμες από το παρελθόν. Η αβεβαιότητα σχετικά με τη διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων, σε συνδυασμό με τις ανοδικές πιέσεις στο φυσικό αέριο, περιορίζει δραστικά την επενδυτική ορατότητα και τη διάθεση για ανάληψη ρίσκου.

Η ιστορική αναλογία με το 2008 και η Bank of America

Μερίδα διεθνών αναλυτών εκφράζει την ανησυχία ότι η απότομη άνοδος των διεθνών τιμών δημιουργεί ένα σκηνικό που θυμίζει την περίοδο πριν από την κρίση των subprime δανείων. Τότε, η τιμή του πετρελαίου διπλασιάστηκε στα 140 δολάρια το βαρέλι μέσα σε μόλις έναν χρόνο, προκαλώντας συστημικούς τριγμούς που παρέσυραν κολοσσούς του τραπεζικού κλάδου.

Σήμερα, το πετρέλαιο έχει ήδη αγγίξει τα 120 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ οι αποδόσεις στη Wall Street παρουσιάζουν παρόμοια συμπεριφορά με εκείνη του 2007. Παρά το γεγονός ότι οι αγορές έχουν εισέλθει σε συνθήκες αυξημένης μεταβλητικότητας, πολλοί ειδικοί επισημαίνουν ότι το τραπεζικό σύστημα διαθέτει πλέον ισχυρότερα αναχώματα από ό,τι πριν από δύο δεκαετίες.

Προειδοποιήσεις για Bear Market στον S&P 500

Διεθνείς επενδυτικοί οίκοι, όπως η JP Morgan και η Goldman Sachs, προειδοποιούν για πιθανή πτώση του δείκτη αναφοράς S&P 500 στα όρια της «bear market». Η JP Morgan εκτιμά ότι μια αλυσιδωτή επίδραση από το ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να προκαλέσει βουτιά έως και 15%, πλήττοντας καίρια τις μετοχικές αξίες παγκοσμίως.

Από την πλευρά της, η Goldman Sachs ανεβάζει το ποσοστό της πιθανής διόρθωσης στο 19% σε περίπτωση που η πετρελαϊκή κρίση λάβει μόνιμα χαρακτηριστικά. Προς το παρόν, ο S&P 500 αντέχει, έχοντας υποχωρήσει μόλις 3,96% από την αρχή του έτους, παραμένοντας μακριά από το ψυχολογικό όριο του -20% που ορίζει την πτωτική αγορά.

Οι διαφορές με το σοκ του 2022 και ο πληθωρισμός

Παρά την εκτόξευση των τιμών μετά την έναρξη της στρατιωτικής επιχείρησης στο Ιράν, τα επίπεδα παραμένουν χαμηλότερα από το ρεκόρ των 139 δολαρίων που σημειώθηκε μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, σε αντίθεση με τη δεκαετία του 1970, ο πληθωρισμός παραμένει κοντά στους στόχους των κεντρικών τραπεζών, τουλάχιστον στην παρούσα φάση.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, δεν έχουμε δει ακόμη την επιθετική στροφή των κεντρικών τραπεζών που θα σηματοδοτούσε μια γενικευμένη κρίση. Η απουσία εμφανών σημαδιών επιδείνωσης των μακροοικονομικών δεδομένων επιτρέπει σε ορισμένους αναλυτές να διατηρούν μια συγκρατημένη αισιοδοξία για το δεύτερο εξάμηνο του έτους.

Η στρατηγική της Morgan Stanley και η επόμενη μέρα

Η Morgan Stanley προτρέπει τους επενδυτές να ετοιμάζουν «λίστες για ψώνια», προβλέποντας ότι η bull market θα επανέλθει μόλις εκτονωθεί η αρχική πίεση. Η τρέχουσα αύξηση αποδίδεται κυρίως σε υλικοτεχνικό αδιέξοδο στα Στενά του Χορμούζ και όχι σε πραγματική έλλειψη παγκόσμιου εφοδιασμού, γεγονός που αλλάζει τα δεδομένα της κρίσης.

Ιστορικά, οι μετοχές τείνουν να αγγίζουν τα χαμηλά τους λίγες ημέρες μετά την κορύφωση των τιμών του πετρελαίου. Εν αναμονή των διευκρινίσεων, οικονομικοί αναλυτές τονίζουν ότι η ικανότητα των αγορών να «αναρριχώνται στο τείχος της ανασφάλειας» μπορεί να οδηγήσει σε μια ταχύτερη από την αναμενόμενη ανάκαμψη, μετατρέποντας τη διόρθωση σε αγοραστική ευκαιρία.