- Η Ελλάδα αναδεικνύεται σε κεντρικό πυλώνα για την απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο.
- Ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί πεδίο στρατηγικής σύγκλισης μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και ΗΠΑ.
- Ξεκινούν την επόμενη εβδομάδα οι υπογραφές για την έρευνα υδρογονανθράκων σε τέσσερα οικόπεδα.
- Προγραμματίζεται ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο από την Exxon Mobil το 2027.
- Προωθούνται ηλεκτρικές διασυνδέσεις με Κύπρο, Αίγυπτο και Σαουδική Αραβία.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, υπογράμμισε τον στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας στην απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο. Κατά τη διάρκεια της 1ης Ημερίδας Άμυνας & Γεωπολιτικής, αναδείχθηκε η διατλαντική σύγκλιση Ελλάδας-ΗΠΑ μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, ο οποίος αποτελεί πλέον κορυφαία γεωπολιτική προτεραιότητα για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής.
| Ενέργεια / Έργο | Χρονοδιάγραμμα / Στόχος |
|---|---|
| Υπογραφές για 4 οικόπεδα υδρογονανθράκων | Επόμενη εβδομάδα |
| Ερευνητική γεώτρηση στο Ιόνιο | 2027 |
| Συμμετοχή ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα | >50% |
| Συμμετοχή Λιγνίτη (2025) | 9% |
| Συνάντηση στην Ουάσιγκτον για Κάθετο Διάδρομο | Τέλη Φεβρουαρίου 2026 |
| Ηλεκτρική Διασύνδεση GR-CY | Επικαιροποίηση μελέτης σύντομα |
Η τρέχουσα γεωπολιτική συγκυρία στην Ανατολική Μεσόγειο και την Ουκρανία έχει επιταχύνει τη διαδικασία επανασχεδιασμού του ενεργειακού χάρτη της Γηραιάς Ηπείρου. Η ανάγκη για ενεργειακή αυτονομία δεν αποτελεί πλέον μόνο οικονομικό ζήτημα, αλλά θεμέλιο της εθνικής και ευρωπαϊκής ασφάλειας, με την Αθήνα να τοποθετείται στο επίκεντρο των εξελίξεων.
Η Ευρώπη δεν μπορεί να στηρίζει την Ουκρανία και ταυτόχρονα να ενισχύει τον επιτιθέμενο αγοράζοντας ενεργειακούς πόρους από τη Ρωσία.
Σταύρος Παπασταύρου, Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας
Ο Κάθετος Διάδρομος ως γεωπολιτικό εργαλείο
Ο Κάθετος Διάδρομος συνιστά μια στρατηγική επιλογή που υπερβαίνει τα στενά όρια της μεταφοράς καυσίμων, καθώς συνδέει τα συμφέροντα της Ευρώπης με εκείνα των Ηνωμένων Πολιτειών. Σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου, η Ευρώπη έχει συνειδητοποιήσει την αντίφαση του να στηρίζει την Ουκρανία ενώ ταυτόχρονα χρηματοδοτεί τη ρωσική πολεμική μηχανή μέσω ενεργειακών αγορών.
Παρά τις ρυθμιστικές αγκυλώσεις και τα εμπόδια που έχουν καταγραφεί στο παρελθόν, η Ελλάδα εξελίσσεται σε βασικό πυλώνα σταθερότητας. Το εγχείρημα αυτό, που αφορά τη διέλευση πόρων μέσω πέντε χωρών, στοχεύει στη μετατροπή ολόκληρης της περιοχής σε έναν άξονα οικονομικής ανάπτυξης και ευημερίας.
Προκειμένου να καταστεί η απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο εμπορικά ελκυστική, προγραμματίζεται κρίσιμη συνάντηση στην Ουάσιγκτον στα τέλη Φεβρουαρίου. Εκεί, με τη συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, θα επιδιωχθεί η άρση των ρυθμιστικών ατελειών που δυσχεραίνουν τη ροή του αμερικανικού LNG προς την κεντρική Ευρώπη.
Έρευνες για υδρογονάνθρακες και το ενεργειακό μείγμα
Στο πεδίο της εγχώριας παραγωγής, οι εξελίξεις είναι καταιγιστικές, καθώς την επόμενη εβδομάδα αναμένεται η υπογραφή συμβάσεων για τέσσερα οικόπεδα. Η Ελλάδα εισέρχεται σε μια φάση ενεργειακής αυτοπεποίθησης, διερευνώντας τη δυνατότητα εμπορικής εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων της στο Ιόνιο Πέλαγος.
Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, οι κολοσσοί Exxon Mobil, HelleniQ Energy και Energean θα προχωρήσουν σε ερευνητική γεώτρηση το 2027. Η κίνηση αυτή συμπληρώνει την προσπάθεια για την εδραίωση της χώρας ως ενεργειακής πύλης, συνδυάζοντας τα ορυκτά καύσιμα με την πράσινη μετάβαση.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η ραγδαία μείωση του λιγνίτη στο 9% το 2025, σε συνδυασμό με την υπέρβαση του 50% από τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, καταδεικνύει μια δομική αλλαγή. Η τάση αυτή ενισχύει την αξιοπιστία της Ελλάδας ως εταίρου που τηρεί τις δεσμεύσεις της για την κλιματική ουδετερότητα.
Ηλεκτρικές διασυνδέσεις και ο δρόμος προς την Ινδία
Πέρα από το φυσικό αέριο, η Ελλάδα επενδύει στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις, με το έργο Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ να αποτελεί προτεραιότητα. Σύντομα αναμένεται η ανακοίνωση του οργανισμού που θα επικαιροποιήσει τη μελέτη για τη σύνδεση με την Κύπρο, η οποία θεωρείται κλειδί για την άρση της ενεργειακής απομόνωσης του νησιού.
Παράλληλα, εξετάζεται η χάραξη ενός ευρύτερου εμπορικού διαδρόμου που θα ξεκινά από την Ινδία και μέσω της Σαουδικής Αραβίας θα καταλήγει στη Μεσόγειο. Αυτός ο «ενεργειακός δρόμος» θα μπορούσε να μεταφέρει όχι μόνο ηλεκτρική ενέργεια αλλά και στρατηγικά δεδομένα, ενισχύοντας το γεωπολιτικό αποτύπωμα της Αθήνας.
Οι προοπτικές της ελληνικής ενεργειακής διπλωματίας
Η συμμετοχή της Ελλάδας σε διεθνή φόρουμ και η συνεργασία με παγκόσμιους παίκτες επιβεβαιώνουν ότι η χώρα δεν είναι πλέον ένας απλός παρατηρητής. Η ενεργειακή διπλωματία αποτελεί το ισχυρότερο χαρτί της χώρας για την ενίσχυση των διμερών σχέσεων με τις ΗΠΑ και τις χώρες του Κόλπου.
Η επόμενη ημέρα απαιτεί ταχύτητα στις αποφάσεις και συνέπεια στην υλοποίηση των υποδομών. Η μετατροπή της Ελλάδας σε κόμβο μεταφοράς και παραγωγής ενέργειας είναι πλέον ένας στόχος ορατός, που θα καθορίσει την οικονομική ευημερία των επόμενων δεκαετιών.