ΟΠΕΚΑ: Παραβάσεις 1,86 εκατ. ευρώ σε επιδόματα αποκάλυψε η Εθνική Αρχή Διαφάνειας

Στο φως ήρθαν σοβαρές παρατυπίες στη χορήγηση προνοιακών επιδομάτων από τον ΟΠΕΚΑ, με το συνολικό ύψος των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών να αγγίζει τα 1,86 εκατομμύρια ευρώ. Η έρευνα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας αποκάλυψε πλήθος περιπτώσεων όπου ενισχύσεις δόθηκαν σε μη δικαιούχους, παρακάμπτοντας τις θεσμοθετημένες διαδικασίες ελέγχου και τα κριτήρια επιλεξιμότητας.

Η ανάγκη για διαφάνεια στο σύστημα κοινωνικών παροχών

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια των ευρύτερων προσπαθειών για την εξυγίανση του συστήματος κοινωνικών παροχών στην Ελλάδα, όπου η ψηφιοποίηση και οι διασταυρώσεις στοιχείων αποκαλύπτουν κενά δεκαετιών. Η διασφάλιση ότι οι πόροι κατευθύνονται σε όσους έχουν πραγματική ανάγκη αποτελεί κρίσιμο διακύβευμα για την κοινωνική συνοχή, ειδικά σε μια περίοδο που οι ελεγκτικοί μηχανισμοί ενισχύονται.

Τα ευρήματα του ελέγχου και οι κατηγορίες παραβάσεων

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας, ο έλεγχος που διενεργήθηκε στον ΟΠΕΚΑ για την περίοδο από τον Ιανουάριο του 2020 έως το τέλος του 2022, έφερε στην επιφάνεια συστηματικές παραβιάσεις του θεσμικού πλαισίου. Οι ελεγκτές εξέτασαν συνολικά 372 φακέλους αιτήσεων, διαπιστώνοντας ότι σε πολλές περιπτώσεις δεν τηρήθηκε η προβλεπόμενη διαδικασία υποβολής.

Συγκεκριμένα, εντοπίστηκαν αιτήσεις που εγκρίθηκαν παρά τις ελλείψεις σε δικαιολογητικά ή τη μη πλήρωση βασικών κριτηρίων, όπως το όριο ηλικίας. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι επιδόματα αποδόθηκαν νωρίτερα από το προβλεπόμενο, με αποτέλεσμα οι αιτούντες να εισπράττουν ποσά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από αυτό που δικαιούνταν βάσει νόμου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η ΗΔΙΚΑ Α.Ε. είχε εντοπίσει ασυμφωνίες μεταξύ των ημερομηνιών γέννησης και των Αριθμών Μητρώου Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΑΜΚΑ) σε 27 φακέλους. Από αυτή και μόνο την κατηγορία, προέκυψαν αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά ύψους 60.650 ευρώ, αναδεικνύοντας την ανάγκη για αυστηρότερο έλεγχο στο Εθνικό Μητρώο Παροχών που αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία.

Εσωτερικές παρατυπίες και η εμπλοκή στελεχών

Ο έλεγχος αποκάλυψε επίσης εσωτερικές δυσλειτουργίες και ενδεχόμενες ποινικές ευθύνες. Διαπιστώθηκε ότι πρώην προϊστάμενος του οργανισμού φέρεται να παρακρατούσε φακέλους και να επιχειρούσε παράτυπες εγκρίσεις αιτήσεων, ακόμη και μετά την απόσπασή του σε άλλη υπηρεσία. Αυτή η δράση υπονομεύει την αξιοπιστία των δημόσιων υπηρεσιών και τη δίκαιη κατανομή των πόρων.

Παράλληλα, κατά τη διάρκεια της θητείας δύο προϊσταμένων, επιτρεπόταν η είσοδος στην Κεντρική Υπηρεσία του ΟΠΕΚΑ σε άτομα που δεν ήταν αιτούντες, τα οποία κατέθεταν αιτήσεις εκτός της θεσμοθετημένης διαδικασίας. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας διοίκησης, τέτοια φαινόμενα καταδεικνύουν την ανάγκη για άμεση θωράκιση των εσωτερικών διαδικασιών με ψηφιακά εργαλεία που δεν επιτρέπουν την ανθρώπινη παρέμβαση.

Οι εισηγήσεις για πειθαρχικές διώξεις και ανάκτηση ποσών

Η σχετική έκθεση ελέγχου έχει ήδη διαβιβαστεί στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών για τη διερεύνηση ποινικών ευθυνών. Η ΕΑΔ εισηγήθηκε στη διοίκηση του ΟΠΕΚΑ την έναρξη πειθαρχικών διαδικασιών κατά των εμπλεκόμενων υπαλλήλων και την άμεση αναζήτηση των ποσών που καταβλήθηκαν αχρεωστήτως στους μη δικαιούχους.

Επιπλέον, κατατέθηκαν προτάσεις για την ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, ώστε να διασφαλιστεί η αυστηρή τήρηση των προϋποθέσεων στο μέλλον. Η επόμενη μέρα για τον ΟΠΕΚΑ περιλαμβάνει την υιοθέτηση αυστηρότερων φίλτρων ελέγχου, προκειμένου να αποκατασταθεί το αίσθημα δικαίου στους πολίτες που πραγματικά δικαιούνται την κρατική στήριξη.