ΟΠΕΚΑ: Ο μηχανισμός της απάτης με τα παράνομα επιδόματα των 1,86 εκατ. ευρώ

Στο μικροσκόπιο των αρχών βρίσκεται ο μηχανισμός απάτης στον ΟΠΕΚΑ, ο οποίος οδήγησε σε παράνομες καταβολές 1,86 εκατ. ευρώ μέσω 372 φακέλων με σοβαρές παρατυπίες. Η έρευνα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας αποκάλυψε πώς εγκρίνονταν επιδόματα σε ανασφάλιστους υπερήλικες χωρίς τα απαραίτητα δικαιολογητικά, με την υπόθεση να διαβιβάζεται ήδη στη δικαιοσύνη.

Η αποκάλυψη αυτής της υπόθεσης έρχεται να αναδείξει ένα κρίσιμο κενό ασφαλείας που υπήρχε κατά τη μεταβατική περίοδο ψηφιοποίησης των προνοιακών παροχών. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στο γεγονός ότι το επίδομα ανασφάλιστων υπερηλίκων ήταν το τελευταίο που εντάχθηκε στο ηλεκτρονικό μητρώο, επιτρέποντας σε χειροκίνητες διαδικασίες να παρακάμπτουν τις αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις.

Η εσωτερική έρευνα και το πόρισμα της ΕΑΔ

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Dnews, η διοίκηση του ΟΠΕΚΑ εντόπισε ένα ασυνήθιστο μοτίβο εγκρίσεων μετά από εσωτερική καταγγελία υπαλλήλων. Η έρευνα που ακολούθησε από την Εθνική Αρχή Διαφάνειας για την περίοδο 2020-2022 αποκάλυψε παραβάσεις ύψους 1,86 εκατ. ευρώ σε συνολικά 372 φακέλους.

Οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι η επαλήθευση των προϋποθέσεων, όπως η ηλικία και τα χρόνια διαμονής, δεν γινόταν σε πραγματικό χρόνο. Αυτό επέτρεψε την ενεργοποίηση πληρωμών που βασίζονταν αποκλειστικά στην υπηρεσιακή κρίση συγκεκριμένων προσώπων, χωρίς τις απαραίτητες ψηφιακές δικλείδες ασφαλείας.

Ο τρόπος δράσης: Χειρόγραφες αιτήσεις και εμβόλιμοι φάκελοι

Ο μηχανισμός της απάτης βασίστηκε στην εισαγωγή εμβόλιμων φακέλων εκτός σειράς και χειρόγραφων αιτήσεων που δεν είχαν καταχωριστεί στο πληροφοριακό σύστημα. Σε πολλές περιπτώσεις, τα επιδόματα καταβλήθηκαν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από το δικαιούμενο ή με αναδρομική ισχύ που δεν προβλεπόταν από τον νόμο.

Επιπλέον, διαπιστώθηκαν ασυμφωνίες σε βασικά στοιχεία, όπως οι ημερομηνίες γέννησης, ενώ υπήρξαν εγκρίσεις με ελλιπή ή ανυπόγραφα δικαιολογητικά. Η μη τήρηση της νομοθεσίας ήταν συστηματική, με στόχο τη χορήγηση παροχών σε άτομα που δεν πληρούσαν τα νόμιμα κριτήρια.

Το προφίλ των εμπλεκομένων και η πολιτική διάσταση

Στο επίκεντρο της διερεύνησης βρίσκονται δύο υπάλληλοι του Οργανισμού, με τον έναν εξ αυτών να φέρεται ότι διατηρούσε ενεργή πρόσβαση στο σύστημα ακόμα και κατά τη διάρκεια απόσπασής του σε άλλη υπηρεσία. Το γεγονός ότι ένας εκ των εμπλεκομένων είναι κομματικό στέλεχος προσδίδει στην υπόθεση πολιτικές προεκτάσεις, αν και οι ποινικές ευθύνες αναμένεται να προσωποποιηθούν από τη δικαιοσύνη.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας διοίκησης, η διαχείριση των δικαιωμάτων πρόσβασης αποτελεί τη «μαύρη τρύπα» σε τέτοιου είδους οργανισμούς. Επισημαίνεται ότι η απουσία αυτοματοποιημένης απενεργοποίησης κωδικών κατά τις μετακινήσεις προσωπικού αποτελεί σοβαρή παράλειψη των συστημάτων εσωτερικού ελέγχου.

Οι ενέργειες για την ανάκτηση των χρημάτων

Μετά την ολοκλήρωση του ελέγχου, ο φάκελος διαβιβάστηκε στον αρμόδιο Εισαγγελέα Εφετών, ενώ έχει ήδη κινηθεί η πειθαρχική διαδικασία κατά των υπαλλήλων. Παράλληλα, ο ΟΠΕΚΑ έχει δρομολογήσει τις απαραίτητες ενέργειες για την αναζήτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών από τους μη δικαιούχους.

Η διοίκηση του Οργανισμού διαβεβαιώνει ότι οι πληρωμές των επιδομάτων για τους νόμιμους δικαιούχους συνεχίζονται κανονικά, καθώς έχουν πλέον ενεργοποιηθεί αυστηρότερα φίλτρα ελέγχου. Η πλήρης ψηφιοποίηση των διασταυρώσεων αναμένεται να αποτρέψει παρόμοια φαινόμενα κατάχρησης δημόσιου χρήματος στο μέλλον.