ΟΟΣΑ: Στο 39,3% η φορολογική σφήνα στην Ελλάδα – Ασφυκτική η πίεση για τις οικογένειες

Η νέα έκθεση του ΟΟΣΑ για το 2026 αποκαλύπτει ότι η φορολογική επιβάρυνση στην Ελλάδα παραμένει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, με τη μεσαία τάξη και τις οικογένειες με παιδιά να σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος. Παρά την οριακή βελτίωση, η χώρα κατατάσσεται στην 4η θέση παγκοσμίως όσον αφορά τη φορολόγηση των νοικοκυριών με παιδιά, διατηρώντας ένα από τα υψηλότερα κόστη εργασίας στην Ευρώπη.

Η έννοια της φορολογικής σφήνας (tax wedge) — η οποία ορίζει το *σύνολο των φόρων και των ασφαλιστικών εισφορών ως ποσοστό του συνολικού κόστους εργασίας* — αποτελεί τον βασικό δείκτη για την αξιολόγηση της ανταγωνιστικότητας μιας οικονομίας. Στην ελληνική περίπτωση, το δημοσιονομικό αποτύπωμα παραμένει βαρύ, καθώς οι διαρθρωτικές παθογένειες των προηγούμενων δεκαετιών εξακολουθούν να επηρεάζουν το διαθέσιμο εισόδημα των μισθωτών.

Η ακτινογραφία της φορολογικής επιβάρυνσης το 2025

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επεξεργάστηκε ο ΟΟΣΑ, η φορολογική σφήνα για έναν άγαμο εργαζόμενο με μέσο μισθό στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 39,3% το 2025. Αν και καταγράφεται μια οριακή μείωση από το 39,5% του προηγούμενου έτους, η απόσταση από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ, που ανέρχεται στο 35,1%, παραμένει σημαντική.

Η χώρα μας τοποθετείται στη 19η θέση μεταξύ των 38 κρατών-μελών, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο πραγματικός συντελεστής φορολόγησης παραμένει στο άνω μισό της σχετικής κλίμακας. Η στασιμότητα αυτή αποδίδεται εν μέρει στη μη προσαρμογή των φορολογικών κλιμακίων στις αυξήσεις των ονομαστικών μισθών, φαινόμενο γνωστό ως fiscal drag.

Αυτό σημαίνει ότι, ενώ οι μεικτές αποδοχές αυξάνονται, οι εργαζόμενοι μεταπηδούν σε υψηλότερα φορολογικά κλιμάκια, με αποτέλεσμα το καθαρό τους όφελος να εξανεμίζεται. Η κατάσταση αυτή επιτείνει την αίσθηση της φορολογικής ασφυξίας για τη μεσαία τάξη, η οποία καλείται να καλύψει το κόστος ζωής με περιορισμένο διαθέσιμο εισόδημα.

Το «πέναλτι» στις οικογένειες με παιδιά

Η πιο ανησυχητική διαπίστωση της έκθεσης αφορά τα νοικοκυριά με παιδιά. Για μια οικογένεια με έναν εργαζόμενο και δύο παιδιά, η φορολογική σφήνα στην Ελλάδα εκτοξεύεται στο 37,5%, καταλαμβάνοντας την τέταρτη υψηλότερη θέση στον Οργανισμό. Ο αντίστοιχος μέσος όρος των χωρών-μελών είναι μόλις 26,2%.

Η στήριξη των οικογενειών μέσω του φορολογικού συστήματος παραμένει συγκριτικά ασθενής. Ενώ διεθνώς οι ελαφρύνσεις λόγω τέκνων μειώνουν την επιβάρυνση κατά 8,9 ποσοστιαίες μονάδες, στην Ελλάδα η μείωση αυτή περιορίζεται σε μόλις 1,9 μονάδες. Αυτό καταδεικνύει την ανάγκη για πιο στοχευμένες φορολογικές ελαφρύνσεις που να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες δημογραφικές προκλήσεις.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων φοροτεχνικών κύκλων, η Ελλάδα φαίνεται να αποκλίνει από τη διεθνή τάση. Μεταξύ 2000 και 2025, η επιβάρυνση για τον μέσο εργαζόμενο στη χώρα μας αυξήθηκε κατά 0,6 μονάδες, την ώρα που στον υπόλοιπο ΟΟΣΑ σημειώθηκε μέση μείωση μίας μονάδας.

Η επόμενη μέρα και οι κυβερνητικές παρεμβάσεις

Η κυβέρνηση έχει ήδη δρομολογήσει αλλαγές που αναμένεται να αποτυπωθούν στην έκθεση του Απριλίου 2027. Στο επίκεντρο βρίσκεται η νέα φορολογική κλίμακα, η οποία θα περιλαμβάνει μειωμένους συντελεστές βάσει του αριθμού των παιδιών, καθώς και μηδενικό φόρο για πολύτεκνες οικογένειες με εισόδημα έως 20.000 ευρώ.

Παράλληλα, η προγραμματισμένη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών για το 2027 στοχεύει στην περαιτέρω αποκλιμάκωση του κόστους εργασίας. Ωστόσο, η αποτελεσματικότητα αυτών των μέτρων θα εξαρτηθεί από τη συγκράτηση της έμμεσης φορολογίας, η οποία εξακολουθεί να επιβαρύνει οριζόντια τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η δημοσιονομική ισορροπία απαιτεί μια πιο γενναία μετατόπιση του βάρους από την εργασία στην κατανάλωση ή τον πλούτο. Μέχρι τότε, η μεσαία τάξη θα παραμένει ο βασικός «αιμοδότης» των δημοσίων εσόδων, αναμένοντας την πλήρη εφαρμογή των εξαγγελθέντων ελαφρύνσεων.