- Παρατείνεται η ισχύς των οικοδομικών αδειών έως τις 31/12/2027.
- Απαιτείται έγγραφη γνωστοποίηση στην ΥΔΟΜ για επανέναρξη εργασιών.
- Η ολοκλήρωση σκελετού και όψεων επιτρέπει την επ' αόριστον ισχύ.
- Επιβάλλονται ετήσια πρόστιμα διατήρησης για ημιτελή κτίρια σε ιστορικά κέντρα.
- Η ρύθμιση στοχεύει στην ενίσχυση του στεγαστικού αποθέματος της χώρας.
Μια σημαντική νομοθετική ρύθμιση δίνει «ανάσα» σε χιλιάδες ιδιοκτήτες, παρατείνοντας την ισχύ των οικοδομικών αδειών έως τις 31 Δεκεμβρίου 2027. Η κίνηση αυτή στοχεύει στην ενεργοποίηση του αποθέματος ημιτελών κτισμάτων, την ώρα που η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα απαιτεί άμεσες λύσεις για την αύξηση της προσφοράς κατοικιών.
| Κατηγορία / Ρύθμιση | Λεπτομέρειες & Προθεσμίες |
|---|---|
| Νέα Προθεσμία Λήξης | 31 Δεκεμβρίου 2027 |
| Προϋπόθεση Επ' Αόριστον Ισχύος | Ολοκλήρωση σκελετού, όψεων και στέγης |
| Υποχρέωση Γνωστοποίησης | Έγγραφη πριν την έναρξη εργασιών |
| Συμπληρωματική Μελέτη | Κατάθεση εντός 2 μηνών για νέες εργασίες |
| Πρόστιμο Διατήρησης | Ετήσιο, για μη ολοκλήρωση όψεων (ΥΠΕΝ) |
| Ιστορικά Κέντρα | Αυστηρότερες προθεσμίες & έγκριση Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας μακράς περιόδου στασιμότητας στην αγορά ακινήτων, η οποία ξεκίνησε από την οικονομική κρίση του 2010 και άφησε πίσω της χιλιάδες «σκελετούς» κτιρίων. Η τρέχουσα στεγαστική κρίση καθιστά επιτακτική την ανάγκη να αξιοποιηθεί αυτό το ανενεργό απόθεμα, μετατρέποντας τα ημιτελή κτίσματα σε βιώσιμες λύσεις κατοικίας για τους πολίτες. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην εναρμόνιση των παλαιών αδειών με τους σύγχρονους ενεργειακούς και κτιριοδομικούς κανονισμούς.
Η ουσιαστική πρόκληση παραμένει η ασφαλής και οικονομικά βιώσιμη επανένταξη των ημιτελών κτιρίων στον αστικό ιστό.
Στελέχη της αγοράς ακινήτων
Η νέα προθεσμία και η διαδικασία επανεκκίνησης
Η πρόσφατη ρύθμιση ορίζει ότι όλες οι οικοδομικές άδειες που επρόκειτο να λήξουν στο τέλος του 2025, λαμβάνουν διετή παράταση. Αυτό το χρονικό παράθυρο επιτρέπει στους επενδυτές να εξασφαλίσουν χρηματοδότηση και να επικαιροποιήσουν τις μελέτες τους. Ωστόσο, η επανέναρξη ενός εργοταξίου δεν είναι απλή υπόθεση. Απαιτείται έγγραφη γνωστοποίηση προς την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης (ΥΔΟΜ), καθώς οποιαδήποτε εργασία χωρίς την τήρηση αυτής της τυπικής προϋπόθεσης μπορεί να οδηγήσει σε διακοπή εργασιών και βαριά πρόστιμα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών του τεχνικού κλάδου, η ασφαλής επανένταξη των κτιρίων αυτών στον αστικό ιστό προϋποθέτει τον πλήρη έλεγχο του φέροντος οργανισμού. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η στατική επάρκεια κτιρίων που έμειναν εκτεθειμένα για πάνω από μία δεκαετία αποτελεί το πρώτο και κρισιμότερο βήμα πριν από οποιαδήποτε άλλη παρέμβαση.
Προτεινόμενο Φορολογικός οδηγός 2026: Όλες οι αλλαγές σε μισθούς, ΦΠΑ και ακίνητα
Πότε μια άδεια ισχύει επ’ αόριστον
Το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει μια σημαντική εξαίρεση για τις ώριμες κατασκευές. Μια οικοδομική άδεια μπορεί να παραταθεί επ’ αόριστον εφόσον έχουν ολοκληρωθεί ο σκελετός του κτιρίου, οι όψεις και η στέγη πριν από την ημερομηνία λήξης της. Η προϋπόθεση αυτή συνδέεται άμεσα με την αισθητική αποκατάσταση και την αποφυγή της εικόνας εγκατάλειψης στις γειτονιές. Σε περιοχές όπως τα Πατήσια ή ο Βοτανικός, η παρουσία ημιτελών κτιρίων υποβαθμίζει την ποιότητα ζωής και δημιουργεί ζητήματα δημόσιας ασφάλειας.
Για τις περιπτώσεις όπου προστίθενται νέες εργασίες που δεν προβλέπονταν στην αρχική άδεια, ο νόμος είναι αυστηρός: απαιτείται ηλεκτρονική γνωστοποίηση και κατάθεση συμπληρωματικής μελέτης εντός δύο μηνών. Η μη συμμόρφωση με τον Κτιριοδομικό Κανονισμό μπορεί να χαρακτηρίσει τις νέες παρεμβάσεις ως αυθαίρετες, περιπλέκοντας την οριστική νομιμοποίηση του ακινήτου.
Αυστηρές προθεσμίες για ιστορικά κέντρα και πρόστιμα
Ιδιαίτερη πίεση ασκείται στους ιδιοκτήτες ακινήτων σε παραδοσιακούς οικισμούς και ιστορικά κέντρα, όπως η παλιά πόλη της Ρόδου. Εκεί, η ολοκλήρωση των όψεων πρέπει να γίνει εντός αυστηρών χρονικών ορίων. Εάν ο ιδιοκτήτης αδυνατεί να προχωρήσει, οφείλει να καταθέσει ειδική μελέτη στο Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής. Η αδράνεια ενεργοποιεί την επιβολή ετήσιου προστίμου διατήρησης, το οποίο επιβάλλεται με απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η διετής παράταση είναι ένα θετικό βήμα, αλλά δεν αρκεί από μόνη της. Απαιτείται ένας στρατηγικός σχεδιασμός που θα συνδυάζει τα κίνητρα για ενεργειακή αναβάθμιση με την απλοποίηση των γραφειοκρατικών διαδικασιών. Η επόμενη μέρα για τα ημιτελή κτίρια θα κριθεί από την ταχύτητα με την οποία οι ιδιοκτήτες θα αξιοποιήσουν το νέο νομοθετικό πλαίσιο για να παραδώσουν έτοιμες κατοικίες σε μια αγορά που τις έχει απόλυτη ανάγκη.
Βήματα για τη νόμιμη επανεκκίνηση ημιτελούς οικοδομής
- Ελέγξτε την ημερομηνία λήξης της αρχικής άδειας και τη δυνατότητα υπαγωγής στη νέα παράταση.
- Αναθέστε σε πολιτικό μηχανικό τον έλεγχο στατικής επάρκειας του υφιστάμενου σκελετού.
- Υποβάλετε έγγραφη γνωστοποίηση στην αρμόδια ΥΔΟΜ πριν από την έναρξη οποιασδήποτε εργασίας.
- Καταθέστε συμπληρωματική μελέτη εντός 2 μηνών εάν απαιτούνται πρόσθετες εργασίες.
- Δώστε προτεραιότητα στην ολοκλήρωση των όψεων για την αποφυγή προστίμων διατήρησης.
