- Ο Τραμπ θα αποφασίσει για επιθέσεις στο Ιράν εντός 10 ημερών.
- Κίνδυνος διακοπής 14 εκατομμυρίων βαρελιών από το Στενό του Ορμούζ.
- Πρόβλεψη για εκτόξευση της τιμής του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια.
- Η JPMorgan εκτιμά ότι τυχόν πλήγματα θα είναι «χειρουργικού» χαρακτήρα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι εντός των επόμενων 10 ημερών θα λάβει την τελική απόφαση για πιθανές στρατιωτικές επιθέσεις κατά του Ιράν, θέτοντας την παγκόσμια αγορά ενέργειας σε κατάσταση συναγερμού. Μια ενδεχόμενη σύρραξη απειλεί να διακόψει τη ροή 14 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως από το Στενό του Ορμούζ, γεγονός που θα μπορούσε να εκτινάξει τις τιμές πάνω από τα 100 δολάρια και να προκαλέσει παγκόσμια οικονομική ύφεση.
| Δείκτης / Παράμετρος | Στοιχεία & Προβλέψεις |
|---|---|
| Προθεσμία Απόφασης Τραμπ | 10 ημέρες |
| Ροή Στενού Ορμούζ | 14 εκατ. βαρέλια/ημέρα |
| Ποσοστό Παγκόσμιων Εξαγωγών | 33% (μέσω θαλάσσης) |
| Πρόβλεψη Τιμής (Σύρραξη) | +10 έως 15 δολάρια/βαρέλι |
| Σενάριο Ύφεσης | Τιμή άνω των 100 δολαρίων |
| Κύριοι Εισαγωγείς | Κίνα, Ινδία, Ιαπωνία, Ν. Κορέα |
Η τρέχουσα κλιμάκωση έρχεται ως συνέχεια μιας περιόδου έντονης γεωπολιτικής πίεσης (geopolitical leverage), όπου η Ουάσιγκτον επιδιώκει να επαναδιαπραγματευτεί το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης υπό το βάρος μιας μαζικής στρατιωτικής κινητοποίησης. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να ελέγξει τις ενεργειακές ροές στη Μέση Ανατολή, την ώρα που οι αγορές έχουν ήδη ενσωματώσει ένα σημαντικό γεωπολιτικό ασφάλιστρο.
Η Lloyd's δεν πρόκειται να επιτρέψει ή να ασφαλίσει τα δεξαμενόπλοια να περάσουν από το Ορμούζ σε αυτό το περιβάλλον.
Bob McNally, Ιδρυτής Rapidan Energy
Το Στενό του Ορμούζ ως παγκόσμιο σημείο ασφυξίας
Ο μεγαλύτερος φόβος των επενδυτών εστιάζεται στο Στενό του Ορμούζ, τη ζωτική πλωτή οδό από την οποία διέρχεται το ένα τρίτο των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου μέσω θαλάσσης. Ήδη, οι διεθνείς τιμές έχουν καταγράψει άλμα στα 71 δολάρια, καθώς οι traders προεξοφλούν τον κίνδυνο μιας στρατιωτικής εμπλοκής που θα παρέλυε το εμπόριο.
Σύμφωνα με στοιχεία της συμβουλευτικής εταιρείας Kpler, πάνω από 14 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου διακινούνται καθημερινά από το σημείο, με προορισμό κυρίως τις οικονομίες της Κίνας, της Ινδίας και της Ιαπωνίας. Οποιαδήποτε διαταραχή εκεί θα δημιουργούσε ένα ενεργειακό κενό που θα ήταν αδύνατο να καλυφθεί από άλλες πηγές βραχυπρόθεσμα.
Το χειρότερο σενάριο και ο κίνδυνος ύφεσης
Προτεινόμενο Gov.gr: Προσωρινή διακοπή υπηρεσιών την Κυριακή 22 Φεβρουαρίου – Οι 5 πλατφόρμες που κλείνουν
Ο Bob McNally, ιδρυτής της Rapidan Energy, προειδοποιεί ότι το Ιράν διαθέτει προηγμένα οπλικά συστήματα και τεράστια αποθέματα ναρκών που θα μπορούσαν να καταστήσουν το στενό μη ασφαλές. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, οι ασφαλιστικές εταιρείες του Λονδίνου (Lloyd’s) είναι πιθανό να σταματήσουν την κάλυψη των δεξαμενόπλοιων, διακόπτοντας πλήρως την κυκλοφορία.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αναλυτών στρατηγικής που παρακολουθούν τις κινήσεις στον Περσικό Κόλπο, ένα παρατεταμένο κλείσιμο θα οδηγούσε τις τιμές πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι μια τέτοια εξέλιξη θα περιόριζε δραματικά τη ζήτηση, επιταχύνοντας την είσοδο της παγκόσμιας οικονομίας σε τροχιά ύφεσης.
Χειρουργικά πλήγματα και η επάρκεια της αγοράς
Παρά το πολεμικό κλίμα, η Natasha Kaneva της JPMorgan εκτιμά ότι μια πιθανή αμερικανική δράση θα είναι «χειρουργική», σχεδιασμένη να αποφύγει τις κρίσιμες υποδομές παραγωγής. Σε αυτό το πλαίσιο, το ράλι των τιμών ίσως αποδειχθεί προσωρινό, δεδομένου ότι τα παγκόσμια θεμελιώδη μεγέθη παραμένουν σχετικά αδύναμα λόγω των προβλέψεων για πλεόνασμα το 2026.
Από την πλευρά του, ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, εμφανίζεται καθησυχαστικός, τονίζοντας ότι ο κόσμος είναι «πολύ καλά εφοδιασμένος». Η άποψη αυτή δίνει στον πρόεδρο Τραμπ μεγαλύτερο γεωπολιτικό πλεονέκτημα, καθώς θεωρείται ότι η αγορά μπορεί να αντέξει μια ελεγχόμενη αύξηση των τιμών χωρίς να προκληθεί συστημικός κίνδυνος.
Οι επόμενες κινήσεις και οι ενδιάμεσες εκλογές
Το Ιράν από την πλευρά του φαίνεται να ποντάρει στον φόβο του Τραμπ για την εγχώρια οικονομία ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου. Μια απότομη αύξηση στο κόστος των καυσίμων θα μπορούσε να πλήξει τη δημοτικότητα του Ρεπουμπλικανού προέδρου, λειτουργώντας ως μοχλός πίεσης στις διαπραγματεύσεις.
Εν αναμονή των διευκρινίσεων, οικονομικοί αναλυτές τονίζουν ότι η αγορά πετρελαίου παραμένει σε μια κατάσταση «δυναμικής ισορροπίας». Η επόμενη δεκαήμερη περίοδος θα κρίνει αν θα επικρατήσει η διπλωματική οδός ή αν η Μέση Ανατολή θα βυθιστεί σε μια νέα περίοδο ενεργειακής και στρατιωτικής αστάθειας.
Πώς να προετοιμαστείτε για την ενεργειακή αστάθεια
- Παρακολουθήστε τις επίσημες ανακοινώσεις για την τιμή των καυσίμων κίνησης.
- Εξετάστε το ενδεχόμενο κλειδώματος τιμών σε συμβόλαια ενέργειας αν είναι εφικτό.
- Αποφύγετε τις σπασμωδικές κινήσεις σε επενδύσεις που σχετίζονται με το πετρέλαιο.
- Ενημερωθείτε για τις εναλλακτικές πηγές θέρμανσης ενόψει πιθανών ανατιμήσεων.
