Νέοι κανόνες για τη διαμονή των εργαζομένων στα ξενοδοχεία: Οι προδιαγραφές και οι κυρώσεις του νέου ΦΕΚ

Η νέα κοινή υπουργική απόφαση (ΦΕΚ Β’ 95/15.01.2026) θέτει για πρώτη φορά ένα αυστηρό και δεσμευτικό πλαίσιο για τα δωμάτια προσωπικού, στοχεύοντας στην εξάλειψη φαινομένων υπερσυνωστισμού και κακών συνθηκών διαβίωσης στον τουριστικό κλάδο. Το νέο καθεστώς προβλέπει συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές, υποχρεωτικό εξοπλισμό και διοικητικές κυρώσεις που φτάνουν μέχρι τη σφράγιση των χώρων σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της προσπάθειας για τον εκσυγχρονισμό του τουριστικού πλαισίου, καθώς το ζήτημα της στέγασης των εποχικών εργαζομένων αποτελούσε επί δεκαετίες μια «γκρίζα ζώνη» με σημαντικές αποκλίσεις στις παρεχόμενες υπηρεσίες. Το παρασκήνιο της απόφασης συνδέεται άμεσα με την ανάγκη διασφάλισης της ποιότητας του εργασιακού περιβάλλοντος, η οποία επηρεάζει άμεσα την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουρισμού σε διεθνές επίπεδο.

Τεχνικές προδιαγραφές και ελάχιστα όρια επιφάνειας

Σύμφωνα με την υπουργική απόφαση που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β’ 95/15.01.2026, τα δωμάτια προσωπικού μπορούν πλέον να αναπτύσσονται είτε εντός του ξενοδοχειακού συγκροτήματος είτε σε αυτοτελή ακίνητα. Στη δεύτερη περίπτωση, ορίζεται ως μέγιστη επιτρεπόμενη απόσταση τα δέκα χιλιόμετρα από το κύριο κατάλυμα, διασφαλίζοντας την εύκολη πρόσβαση των εργαζομένων.

Το νέο πλαίσιο καθορίζει ελάχιστα όρια επιφάνειας για κάθε τύπο δωματίου, ενώ καθιστά υποχρεωτικό τον φυσικό φωτισμό και αερισμό. Κάθε χώρος διαμονής πρέπει να είναι πλήρως εξοπλισμένος με κρεβάτια, ντουλάπες, ψυγείο, τηλεόραση και πρόσβαση στο διαδίκτυο, ενώ η παροχή ζεστού νερού και τα συστήματα θέρμανσης-ψύξης θεωρούνται πλέον αυτονόητα προαπαιτούμενα.

Παράλληλα με τις προδιαγραφές των δωματίων, η απόφαση εισάγει κανόνες παρόμοιους με αυτούς που ισχύουν για τα μικτά τουριστικά καταλύματα, δίνοντας έμφαση στην ενιαία λειτουργία και τη διαχείριση των κοινόχρηστων υποδομών. Η ύπαρξη κοινόχρηστης κουζίνας, πλυντηρίων και χώρων αποθήκευσης καθίσταται υποχρεωτική για όλες τις μονάδες που φιλοξενούν προσωπικό.

Υποχρεώσεις εργοδοτών και λειτουργικά έξοδα

Οι φορείς εκμετάλλευσης των ξενοδοχείων αναλαμβάνουν πλέον την πλήρη ευθύνη για τη συντήρηση και την ασφάλεια των χώρων. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι όλα τα λειτουργικά έξοδα καλύπτονται από την επιχείρηση, ενώ η συγκατοίκηση στα δωμάτια πρέπει να γίνεται αποκλειστικά με τη συναίνεση των εργαζομένων, χωρίς να επηρεάζονται οι όροι των συμβάσεων εργασίας τους.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της τουριστικής αγοράς, η θεσμοθέτηση αυτών των κανόνων — παρόμοια με τις αυστηρές προδιαγραφές που τέθηκαν για το glamping στην Ελλάδα — στοχεύει στην αναβάθμιση της εικόνας των τουριστικών επαγγελμάτων. Επισημαίνεται από παράγοντες του κλάδου ότι η αξιοπρεπής διαμονή αποτελεί το κλειδί για την προσέλκυση προσωπικού σε μια περίοδο έντονης έλλειψης εργατικών χεριών.

Στο πλαίσιο αυτό, εφαρμόζεται η αρχή της αναλογικότητας — η οποία επιβάλλει τα διοικητικά μέτρα να είναι ανάλογα της σοβαρότητας και της συχνότητας της παράβασης — ώστε οι έλεγχοι να λειτουργούν διορθωτικά και όχι μόνο τιμωρητικά. Οι επιχειρήσεις καλούνται να συντάξουν εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας, ο οποίος θα διασφαλίζει την εύρυθμη συμβίωση και την τήρηση των κανόνων υγιεινής.

Κυρώσεις, σφράγιση και εναλλακτική διαμονή

Το νέο καθεστώς προβλέπει αυστηρά διοικητικά μέτρα για τους παραβάτες. Σε περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται κίνδυνος για τη δημόσια υγεία ή έλλειψη πιστοποιητικών πυρασφάλειας, οι αρμόδιες υπηρεσίες μπορούν να προχωρήσουν σε σφράγιση των δωματίων. Εάν η επιχείρηση δεν συμμορφωθεί εντός 30 ημερών από την επιβολή προστίμου, τα μέτρα κλιμακώνονται αυτόματα.

Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για την προστασία των εργαζομένων σε περίπτωση διακοπής λειτουργίας του καταλύματος. Ο εργοδότης υποχρεούται να εξασφαλίσει εναλλακτική διαμονή σε ξενοδοχείο τουλάχιστον δύο αστέρων, καλύπτοντας εξ ολοκλήρου το κόστος. Η ρύθμιση αυτή διασφαλίζει ότι ο εργαζόμενος δεν θα βρεθεί «στο δρόμο» λόγω υπαιτιότητας της επιχείρησης.

Οι προοπτικές για την αναβάθμιση των συνθηκών

Η εφαρμογή της νέας υπουργικής απόφασης αναμένεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι ξενοδοχειακές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν το κεφάλαιο «ανθρώπινο δυναμικό». Η θεσμική θωράκιση της διαμονής δεν αποτελεί μόνο ζήτημα κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά και στρατηγική επιλογή για τη διατήρηση της ποιότητας στις τουριστικές υπηρεσίες.

Εν αναμονή των πρώτων ελέγχων από τις υπηρεσίες τουρισμού, οι επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμοστούν άμεσα στα νέα δεδομένα. Η επόμενη μέρα του ελληνικού τουρισμού περνά μέσα από τον σεβασμό στα δικαιώματα των εργαζομένων, καθώς η διαμονή τους παύει να είναι μια άτυπη παροχή και μετατρέπεται σε μια αυστηρά ρυθμιζόμενη υπηρεσία με συγκεκριμένες ποιοτικές προδιαγραφές.