Νέο «Εξοικονομώ» με επιδότηση έως 80%: Πληρωμή σε δόσεις μέσω των λογαριασμών ρεύματος

Η κυβέρνηση δρομολογεί ένα νέο, γιγαντιαίο πρόγραμμα «Εξοικονομώ» με συνολικούς πόρους 1,19 δισ. ευρώ, στοχεύοντας στην ενεργειακή θωράκιση 62.000 κατοικιών. Η κεντρική καινοτομία του σχεδίου επιτρέπει στους δικαιούχους να καλύψουν την ιδιωτική συμμετοχή μέσω δόσεων στους λογαριασμούς ρεύματος, αίροντας το εμπόδιο της εφάπαξ καταβολής μεγάλων ποσών για επιδότηση που αγγίζει το 80%.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της στρατηγικής για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας, εντασσόμενη στο ευρύτερο πλαίσιο του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου ύψους 5,3 δισ. ευρώ. Το παρασκήνιο της απόφασης συνδέεται άμεσα με την ανάγκη επιτάχυνσης των ρυθμών ανακαίνισης του κτιριακού αποθέματος της χώρας, καθώς οι προηγούμενοι κύκλοι αντιμετώπισαν σοβαρές γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και καθυστερήσεις στην εκταμίευση των πόρων.

Οι βασικοί πυλώνες και ο προϋπολογισμός του προγράμματος

Το νέο «Εξοικονομώ» διαθέτει έναν συμπαγή προϋπολογισμό 1,19 δισ. ευρώ, ο οποίος προορίζεται αποκλειστικά για παρεμβάσεις σε 62.000 κατοικίες. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει κατατεθεί προς έγκριση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, οι επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνουν θερμοπροσόψεις, μονώσεις, συστήματα σκίασης και την αντικατάσταση παλαιών κουφωμάτων με νέα, υψηλής ενεργειακής απόδοσης.

Παράλληλα με το οικιστικό σκέλος, προβλέπονται πρόσθετα κονδύλια ύψους 0,93 δισ. ευρώ για την αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και θερμοσίφωνα, ενώ 0,39 δισ. ευρώ θα κατευθυνθούν στην ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων που στεγάζουν μικρές επιχειρήσεις. Η κίνηση αυτή συμπληρώνει προηγούμενες δράσεις, όπως το πρόγραμμα ανακαίνισης 60.000 κατοικιών που είχε ανακοινωθεί στις αρχές του έτους.

Η καινοτομία στις πληρωμές μέσω των παρόχων ενέργειας

Η σημαντικότερη αλλαγή που εισάγει το νέο πλαίσιο είναι ο μηχανισμός κάλυψης της ιδιωτικής συμμετοχής. Για πρώτη φορά, οι ωφελούμενοι δεν θα υποχρεούνται σε προκαταβολή ή εφάπαξ εξόφληση του ποσού που τους αναλογεί, αλλά θα μπορούν να το αποπληρώνουν σε σταδιακές δόσεις μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας.

Σε αυτό το μοντέλο, οι πάροχοι ενέργειας αναλαμβάνουν ρόλο «διαχειριστή», καθώς θα μπορούν να διεκπεραιώνουν το σύνολο της διαδικασίας, από την υποβολή της αίτησης έως και την τελική υλοποίηση των εργασιών. Σύμφωνα με εκτιμήσεις από στελέχη της αγοράς ενέργειας, η εμπλοκή των παρόχων αναμένεται να λειτουργήσει ως καταλύτης για τη μείωση της γραφειοκρατίας, προσφέροντας στους πολίτες λύσεις «με το κλειδί στο χέρι».

Δωρεάν πιστοποιητικά και στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα ενεργειακά ευάλωτα νοικοκυριά, για τα οποία προβλέπεται η διάθεση 0,04 δισ. ευρώ για την έκδοση 200.000 δωρεάν Πιστοποιητικών Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ). Η δράση αυτή κρίνεται απαραίτητη, καθώς η υποχρεωτική ενεργειακή αναβάθμιση για πωλήσεις και ενοικιάσεις αποτελεί πλέον κεντρική απαίτηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.

Εν αναμονή των τελικών διευκρινίσεων, οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η δημιουργία του μητρώου ενεργειακής στήριξης και η λειτουργία των καταστημάτων «μιας στάσης» (one-stop shops) θα διευκολύνουν την πρόσβαση σε προγράμματα όπως το Ανακαινίζω 2026. Οι δομές αυτές θα παρέχουν εξειδικευμένη καθοδήγηση σε πολίτες με περιορισμένες ψηφιακές δεξιότητες, διασφαλίζοντας ότι οι πόροι θα φτάσουν σε εκείνους που τους έχουν περισσότερο ανάγκη.

Η επόμενη μέρα και η αντιμετώπιση των καθυστερήσεων

Το νέο πρόγραμμα στοχεύει να διορθώσει τις παθογένειες του παρελθόντος, καθώς οι προθεσμίες για τους κύκλους του 2021, 2023 και 2025 εκπνέουν τους επόμενους μήνες. Η κυβέρνηση επιδιώκει να δημιουργήσει ένα μόνιμο και ευέλικτο εργαλείο που θα επιτρέπει τη συνεχή ροή αιτήσεων, αποφεύγοντας τον συνωστισμό και τις αλλεπάλληλες παρατάσεις που χαρακτήρισαν τις προηγούμενες προσπάθειες.

Η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από την ταχύτητα έγκρισης των προτάσεων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την ετοιμότητα των παρόχων να υποστηρίξουν το σύστημα των δόσεων. Σε κάθε περίπτωση, η σύνδεση της ενεργειακής αναβάθμισης με τον λογαριασμό ρεύματος αποτελεί μια στρατηγική μετατόπιση που φιλοδοξεί να καταστήσει την εξοικονόμηση ενέργειας προσιτή σε κάθε ελληνικό σπίτι.