Νέα μέτρα στήριξης: Στο τραπέζι Market Pass και Power Pass με κονδύλια 400 εκατ. ευρώ

Η κυβέρνηση εισέρχεται στην τελική φάση αποφάσεων για ένα νέο πακέτο παρεμβάσεων ύψους 400 εκατ. ευρώ, το οποίο στοχεύει στην ανακούφιση των νοικοκυριών από την επίμονη ακρίβεια. Οι επίσημες ανακοινώσεις για την επαναφορά των Market Pass και Power Pass τοποθετούνται εντός του επόμενου δεκαημέρου, με το οικονομικό επιτελείο να αναμένει το «πράσινο φως» από την Eurostat για το ύψος του πρωτογενούς πλεονάσματος του 2025.

Η δρομολόγηση του νέου πακέτου στήριξης αποτελεί το αποτέλεσμα της σημαντικής δημοσιονομικής υπεραπόδοσης που κατέγραψε η ελληνική οικονομία κατά το προηγούμενο έτος. Η κυβέρνηση επιδιώκει να αξιοποιήσει το υπερπλεόνασμα του 2025, το οποίο φαίνεται να υπερβαίνει κατά πολύ τους αρχικούς στόχους, δημιουργώντας τον απαραίτητο χώρο για στοχευμένες κοινωνικές παρεμβάσεις.

Το δημοσιονομικό «μαξιλάρι» και ο ρόλος της Eurostat

Καθοριστικό ορόσημο για τις εξελίξεις αποτελεί η ερχόμενη εβδομάδα, όταν η Eurostat θα δημοσιοποιήσει τα οριστικά στοιχεία για το πρωτογενές πλεόνασμα. Οι τρέχουσες εκτιμήσεις τοποθετούν το πλεόνασμα μεταξύ 4,8% και 4,9% του ΑΕΠ, μια επίδοση που μεταφράζεται σε υπέρβαση περίπου 3 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Ωστόσο, το σύνολο αυτής της υπεραπόδοσης δεν μπορεί να διατεθεί άμεσα για παροχές. Απαιτείται στενή συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία θα καθορίσει ποιο τμήμα του πλεονάσματος θεωρείται «διαρθρωτικό» και άρα αξιοποιήσιμο για μέτρα στήριξης, χωρίς να διαταράσσεται η μακροπρόθεσμη δημοσιονομική σταθερότητα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων οικονομικών αναλυτών, η ελληνική πλευρά εστιάζει στην τεκμηρίωση ότι τα έσοδα προκύπτουν από τη μείωση της φοροδιαφυγής. Αυτό το επιχείρημα είναι κρίσιμο για να πειστούν οι Βρυξέλλες ότι οι πόροι είναι μόνιμοι και όχι συγκυριακοί, επιτρέποντας τη χρηματοδότηση δράσεων όπως το Market Pass.

Market Pass και Power Pass: Τα σενάρια για τους δικαιούχοι

Μόλις οριστικοποιηθεί το ύψος των διαθέσιμων πόρων, το οικονομικό επιτελείο θα προχωρήσει στην κατανομή τους. Προτεραιότητα δίνεται στην αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας, καθώς η εξάρτηση από το φυσικό αέριο συνεχίζει να προκαλεί αναταράξεις στους λογαριασμούς ρεύματος των νοικοκυριών.

Το σενάριο για ένα νέο Power Pass εξετάζεται σοβαρά, ειδικά για τη στήριξη των πιο ευάλωτων ομάδων που πλήττονται από τις αυξήσεις στη χονδρεμπορική αγορά. Παράλληλα, η επαναφορά του Market Pass στοχεύει στην αντιστάθμιση των ανατιμήσεων στα τρόφιμα, οι οποίες παραμένουν σε υψηλά επίπεδα παρά τη γενική αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.

Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι το νέο μείγμα πολιτικής ενδέχεται να είναι πιο στοχευμένο σε σχέση με το παρελθόν. Αντί για οριζόντιες επιδοτήσεις, εξετάζονται αυστηρότερα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, ώστε η ενίσχυση να φτάσει σε εκείνους που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη εν μέσω του νέου κύματος ανατιμήσεων.

Πληθωρισμός και έλεγχοι στην αγορά

Ο πληθωρισμός τον Μάρτιο διαμορφώθηκε στο 3,9%, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι οι πιέσεις στο διαθέσιμο εισόδημα παραμένουν ισχυρές. Για τον λόγο αυτό, η κυβέρνηση δεν περιορίζεται μόνο στα επιδόματα, αλλά εξετάζει και τη διατήρηση των ρυθμιστικών παρεμβάσεων στην αγορά.

Στο τραπέζι βρίσκεται η συνέχιση της επιβολής πλαφόν στα περιθώρια κέρδους για βασικά αγαθά διαβίωσης. Η στρατηγική αυτή συνοδεύεται από την εντατικοποίηση των ελέγχων από τη ΔΙΜΕΑ, με στόχο τον περιορισμό φαινομένων αισχροκέρδειας που παρατηρούνται σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων στο ράφι.

Η έννοια του «πληθωρισμού της απληστίας» (greedflation) — *η πρακτική αύξησης των τιμών πέραν του κόστους παραγωγής για τη μεγιστοποίηση του κέρδους* — αποτελεί κεντρικό σημείο προβληματισμού για τους ελεγκτικούς μηχανισμούς, οι οποίοι καλούνται να προστατεύσουν τον υγιή ανταγωνισμό.

Το χρονοδιάγραμμα των ανακοινώσεων και η επόμενη μέρα

Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να «κλειδώσουν» αμέσως μετά την επικύρωση των στοιχείων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Το χρονοδιάγραμμα προβλέπει τις επίσημες ανακοινώσεις εντός του επόμενου δεκαημέρου, ώστε οι πλατφόρμες αιτήσεων να ανοίξουν το συντομότερο δυνατόν.

Η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από την ταχύτητα εκταμίευσης των πόρων και την αποτελεσματικότητα των στοχεύσεων. Η κυβέρνηση ποντάρει στη δημοσιονομική πειθαρχία για να εξασφαλίσει τη συναίνεση των εταίρων, ενώ ταυτόχρονα προσπαθεί να δημιουργήσει ένα δίχτυ ασφαλείας για την κοινωνία.

Στο πλαίσιο των επόμενων βημάτων, το οικονομικό επιτελείο θα παρακολουθεί στενά τις διεθνείς τιμές ενέργειας, καθώς οποιαδήποτε νέα κλιμάκωση θα μπορούσε να απαιτήσει πρόσθετες παρεμβάσεις πέραν των ήδη προγραμματισμένων 400 εκατομμυρίων ευρώ.