Μέση Ανατολή: Φόβοι για νέες ανατιμήσεις στα τρόφιμα – Πλαφόν σε 61 κατηγορίες προϊόντων

Η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή πυροδοτεί νέες πιέσεις στα ελληνικά νοικοκυριά, με την κυβέρνηση να ενεργοποιεί πλαφόν στο περιθώριο κέρδους για 61 κατηγορίες βασικών αγαθών. Παρά την ανθεκτικότητα των πωλήσεων στα σούπερ μάρκετ, η αβεβαιότητα στην εφοδιαστική αλυσίδα και το ενεργειακό κόστος ενισχύουν τις ανησυχίες για ανατιμήσεις στα ράφια.

Η γεωπολιτική αστάθεια λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής κόστους, επηρεάζοντας άμεσα τις διεθνείς τιμές των εμπορευμάτων και τα ναύλα μεταφοράς. Η τρέχουσα γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή δεν περιορίζεται μόνο στο ενεργειακό σκέλος, αλλά διαχέεται σε όλο το φάσμα της παραγωγικής διαδικασίας, από τα λιπάσματα μέχρι τη συσκευασία.

Η ακτινογραφία της αγοράς και το κυβερνητικό ανάχωμα

Η κυβέρνηση επιχειρεί να ανακόψει το ενδεχόμενο κύμα αυξήσεων εφαρμόζοντας πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε 61 κατηγορίες βασικών ειδών. Το μέτρο αυτό έρχεται σε συνέχεια της πρόσφατης δημοσίευσης στο ΦΕΚ με τα προϊόντα που τελούν υπό έλεγχο, στοχεύοντας στην πάταξη της αισχροκέρδειας.

Ωστόσο, το διεθνές περιβάλλον παραμένει ιδιαίτερα ασταθές, καθιστώντας τις προβλέψεις παρακινδυνευμένες. Οι διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και η άνοδος στις τιμές των καυσίμων δημιουργούν ένα εκρηκτικό κοκτέιλ που απειλεί να μεταφερθεί άμεσα στην τελική τιμή του ράφιου.

Η ανθεκτικότητα των πωλήσεων και η στροφή στην ιδιωτική ετικέτα

Παρά τις δυσκολίες, η αγορά των σούπερ μάρκετ το 2025 κατέγραψε αύξηση πωλήσεων κατά 5,7%, με τον συνολικό τζίρο να αγγίζει τα 19,323 δισ. ευρώ. Η ανάπτυξη αυτή αποδίδεται κυρίως στην αύξηση των όγκων πωλήσεων, γεγονός που δείχνει μια σχετική ανθεκτικότητα της κατανάλωσης.

Στο επίκεντρο των προτιμήσεων βρίσκονται τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, τα οποία ενίσχυσαν το μερίδιό τους στο 24,4%. Οι καταναλωτές στρέφονται σε οικονομικότερες λύσεις για να αντιμετωπίσουν την κρίση προσιτότητας που πλήττει το διαθέσιμο εισόδημά τους.

Πληθωριστικές πιέσεις και τα προϊόντα στο «στόχαστρο»

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις οικονομικών αναλυτών, η σωρευτική πληθωριστική επίδραση στην Ελλάδα την τελευταία εικοσαετία έχει φτάσει το 48,8%. Η πίεση αυτή αποτυπώνεται στον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, ο οποίος τον Φεβρουάριο σημείωσε άνοδο 2,7%.

Στην κορυφή των ανατιμήσεων βρίσκονται βασικά είδη διατροφής, όπως το μοσχαρίσιο κρέας, τα φρούτα και ο καφές. Η κατάσταση αυτή επιδεινώνει την οικονομική θέση των νοικοκυριών, με έξι στους δέκα καταναλωτές να δηλώνουν ότι το εισόδημά τους επαρκεί μόνο για τα απολύτως απαραίτητα.

Τι αναμένεται στη συνέχεια για τα νοικοκυριά

Το πρώτο δίμηνο του 2026 δείχνει μια αύξηση τζίρου 6,1% στο οργανωμένο λιανεμπόριο, όμως η δυναμική των ταχέως κινούμενων προϊόντων εμφανίζεται συγκρατημένη. Η επιφυλακτικότητα είναι το κυρίαρχο συναίσθημα, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις παραμένουν ο βασικός άγνωστος χιαστί.

Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι καθοριστικές για τη διαμόρφωση των τιμών, καθώς θα φανεί αν οι κυβερνητικές παρεμβάσεις και το πλαφόν θα καταφέρουν να απορροφήσουν τους εξωγενείς κραδασμούς. Η διατήρηση της αγοραστικής δύναμης παραμένει το μεγάλο στοίχημα για την κοινωνική συνοχή.