Μείωση ΕΦΚ στα καύσιμα: Το σχέδιο της κυβέρνησης και το «πράσινο φως» από τις Βρυξέλλες

Η κυβέρνηση εξετάζει τη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα, αναζητώντας δημοσιονομικό χώρο μέσω ευρωπαϊκών αποφάσεων. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, αναφέρθηκε στη «ρήτρα διαφυγής» που θα μπορούσε να προσφέρει την απαραίτητη ευελιξία απέναντι στο ράλι τιμών που προκαλεί ο πόλεμος στο Ιράν.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της παρατεταμένης αστάθειας στη Μέση Ανατολή, όπου ο συνεχιζόμενος πόλεμος στο Ιράν έχει προκαλέσει παγκόσμιο ενεργειακό σοκ. Το παρασκήνιο της υπόθεσης δείχνει ότι οι εθνικοί πόροι δεν επαρκούν για μια γενναία μείωση φόρων χωρίς να διαταραχθεί η δημοσιονομική ισορροπία, καθιστώντας την ευρωπαϊκή παρέμβαση μονόδρομο για την ανακούφιση των νοικοκυριών.

Η ευρωπαϊκή «ρήτρα διαφυγής» και ο ΕΦΚ

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, άνοιξε τη συζήτηση για τη χρήση μιας ειδικής ρήτρας διαφυγής, η οποία θα επέτρεπε στα κράτη-μέλη να παρεκκλίνουν από τους αυστηρούς δημοσιονομικούς στόχους. Η κίνηση αυτή κρίνεται απαραίτητη, καθώς το υφιστάμενο πλαφόν στο κέρδος των εταιρειών καυσίμων θεωρείται πλέον ανεπαρκές μέτρο μπροστά στην εκτόξευση των διεθνών τιμών.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η Αθήνα περιμένει τις αποφάσεις από το κρίσιμο Eurogroup της 19ης Μαρτίου, όπου θα συζητηθούν οι δυνατότητες οριζόντιων παρεμβάσεων. Η ελληνική πλευρά τονίζει ότι η κρίση απαιτεί συνολική αντιμετώπιση, καθώς οι μεμονωμένες εθνικές κινήσεις προσκρούουν στις οροφές δαπανών που έχουν συμφωνηθεί με τους εταίρους.

Το δημοσιονομικό κόστος και οι οροφές δαπανών

Το οικονομικό επιτελείο βρίσκεται μπροστά σε ένα δύσκολο σταυρόλεξο, καθώς τα ετήσια έσοδα από τον φόρο καυσίμων αγγίζουν τα 4 δισεκατομμύρια ευρώ. Οποιαδήποτε μείωση του ΕΦΚ πρέπει να συνοδεύεται από ισοδύναμα αντίμετρα, ώστε να μην δημιουργηθεί «τρύπα» στον προϋπολογισμό, ειδικά σε μια περίοδο που εξετάζονται και νέα σενάρια για Fuel Pass.

«Όταν παίρνεις ένα μέτρο, πρέπει να βρεις και το αντίμετρο», υπογράμμισε ο κ. Μαρινάκης, υπενθυμίζοντας ότι η δημοσιονομική πειθαρχία παραμένει προτεραιότητα. Η κυβέρνηση επεξεργάζεται ήδη εναλλακτικά σενάρια στήριξης, τα οποία θα ενεργοποιηθούν εάν η ενεργειακή κρίση λάβει μόνιμα χαρακτηριστικά λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων οικονομικών αναλυτών, η δημοσιονομική ευελιξία είναι το «κλειδί» για να αποφευχθεί μια νέα ύφεση. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η μείωση των έμμεσων φόρων είναι το πιο αποτελεσματικό εργαλείο για την άμεση αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, αρκεί να υπάρξει η σχετική ευρωπαϊκή κάλυψη.

Οι προσδοκίες από τη Σύνοδο Κορυφής

Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, προσερχόμενος στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κατέστησε σαφές ότι η Ελλάδα θα εξαντλήσει κάθε περιθώριο για να στηρίξει την ελληνική οικονομία. Η συζήτηση στις Βρυξέλλες εστιάζει στην εύρεση κοινών απαντήσεων για το φυσικό αέριο και τα υγρά καύσιμα, με στόχο την προστασία της αγοραστικής δύναμης των πολιτών.

Η επόμενη μέρα θα εξαρτηθεί από το αν η Ευρώπη θα επιδείξει τα αντανακλαστικά που απαιτεί η συγκυρία. Οι αποφάσεις που θα ληφθούν θα καθορίσουν αν οι τιμές στην αντλία θα υποχωρήσουν τις επόμενες εβδομάδες ή αν θα απαιτηθούν νέες έκτακτες ενισχύσεις για τα ευάλωτα νοικοκυριά.