- Ο ΜΑΤΑ καθιερώνεται ως ο μόνιμος ψηφιακός αριθμός ταυτότητας για κάθε ακίνητο από το 2026.
- Δημιουργείται ενιαίος ψηφιακός φάκελος που ενοποιεί δεδομένα από ΑΑΔΕ, Κτηματολόγιο και ΔΕΚΟ.
- Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα χρησιμοποιείται για τον αυτόματο εντοπισμό αυθαιρέτων και αδήλωτων επιφανειών.
- Οι μεταβιβάσεις απλοποιούνται καθώς θα απαιτείται μόνο ένας αριθμός για την άντληση όλων των πιστοποιητικών.
Η εισαγωγή του Μοναδικού Αριθμού Ταυτότητας Ακινήτου (ΜΑΤΑ) εντός του 2026 σηματοδοτεί τη μεγαλύτερη ψηφιακή μεταρρύθμιση στην κτηματαγορά των τελευταίων δεκαετιών. Ο νέος αυτός αριθμός θα λειτουργεί ως μόνιμη ταυτότητα για κάθε ιδιοκτησία, ενοποιώντας όλα τα δεδομένα από το Κτηματολόγιο, την ΑΑΔΕ και τους δήμους σε έναν ενιαίο ψηφιακό φάκελο που θα συνοδεύει το ακίνητο σε όλη τη διάρκεια ζωής του.
| Χαρακτηριστικό | Περιγραφή & Λεπτομέρειες |
|---|---|
| Έτος Εφαρμογής | Εντός του 2026 |
| Πλατφόρμα Λειτουργίας | E-Registries |
| Διασυνδεδεμένοι Φορείς | Κτηματολόγιο, ΑΑΔΕ, ΔΕΔΔΗΕ, ΕΥΔΑΠ, Δήμοι, Πολεοδομίες |
| Βασικός Στόχος | Ενιαίος ψηφιακός φάκελος ακινήτου (Digital Property Folder) |
| Τεχνολογία Ελέγχου | Τεχνητή Νοημοσύνη (AI) & Γεωγραφικά Συστήματα (GIS) |
| Κύρια Οφέλη | Απλοποίηση μεταβιβάσεων, πάταξη αυθαιρεσίας, αυτόματη ενημέρωση ΔΕΚΟ |
Η μετάβαση στον Μοναδικό Αριθμό Ταυτότητας Ακινήτου (ΜΑΤΑ) αποτελεί το επιστέγασμα μιας μακράς προσπάθειας για την ψηφιοποίηση του ελληνικού κράτους και την εξάλειψη της γραφειοκρατίας στις συναλλαγές. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην πλήρη διαλειτουργικότητα των συστημάτων, καθώς για πρώτη φορά δεδομένα από ετερογενείς πηγές θα πρέπει να «συνομιλούν» σε πραγματικό χρόνο, διασφαλίζοντας ότι κάθε μεταβολή στην ιδιοκτησία καταγράφεται ακαριαία.
Ο ΜΑΤΑ θα είναι για το ακίνητο ό,τι ο ΑΜΚΑ για τον πολίτη, αλλάζοντας οριστικά τον τρόπο των μεταβιβάσεων και του ελέγχου.
Αρμόδιοι παράγοντες της κτηματαγοράς
Τι είναι ο ΜΑΤΑ και πώς λειτουργεί ο ψηφιακός φάκελος
Ο ΜΑΤΑ εισάγεται με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου ψηφιακού φακέλου για κάθε ιδιοκτησία στη χώρα. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, ο αριθμός αυτός θα είναι μοναδικός και αμετάβλητος, λειτουργώντας κατ’ αναλογία με τον ΑΜΚΑ των φυσικών προσώπων. Στον φάκελο αυτό θα αποτυπώνονται όλες οι νομικές και τεχνικές μεταβολές, από τις αγοραπωλησίες και τις γονικές παροχές έως τις τακτοποιήσεις αυθαιρέτων και τις αλλαγές χρήσης γης.
Η κεντρική φιλοσοφία του συστήματος είναι η συγκέντρωση διάσπαρτων πληροφοριών που σήμερα τηρούνται σε διαφορετικά μητρώα. Με την εφαρμογή του Μοναδικού Αριθμού Ταυτότητας Ακινήτου (ΜΑΤΑ), οι αρχές επιδιώκουν να θέσουν τέλος στην πολυδιάσπαση των στοιχείων, επιτρέποντας στους ιδιοκτήτες και τους επαγγελματίες του κλάδου να έχουν μια καθαρή εικόνα της νομιμότητας και της κατάστασης κάθε ακινήτου με ένα μόνο κλικ.
Η διασύνδεση των μητρώων και ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης
Στον ψηφιακό φάκελο θα διασυνδέονται δεδομένα από το Ελληνικό Κτηματολόγιο, την ΑΑΔΕ, τον ΔΕΔΔΗΕ και την ΕΥΔΑΠ, καθώς και από τις πολεοδομικές υπηρεσίες. Αυτή η οριζόντια διασύνδεση σημαίνει ότι όταν ένα συμβόλαιο αναρτάται στην πλατφόρμα myPROPERTY, θα ενημερώνονται αυτόματα όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, εξαλείφοντας την ανάγκη για χειροκίνητες δηλώσεις στους δήμους ή τους παρόχους ενέργειας.
Προτεινόμενο ΕΦΚΑ: Πενταετής παραγραφή χρεών από σήμερα – Όλες οι αλλαγές για επαγγελματίες
Επιπλέον, η χρήση τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης και συστημάτων GIS (Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών) θα επιτρέπει τον ταχύτερο εντοπισμό αυθαιρέτων. Μέσω της διασταύρωσης των στοιχείων από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και τους δασικούς χάρτες, το σύστημα θα μπορεί να αναγνωρίζει αποκλίσεις στα τετραγωνικά μέτρα ή παράνομες κατασκευές σε προστατευόμενες ζώνες, ενισχύοντας το καθεστώς διαφάνειας στην αγορά.
Οι υποχρεώσεις των ιδιοκτητών και οι απαραίτητες διορθώσεις
Οι ιδιοκτήτες ακινήτων καλούνται να προχωρήσουν σε προληπτικό έλεγχο των στοιχείων τους πριν από την πλήρη ενεργοποίηση του συστήματος. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ορθή υποβολή δήλωσης στο Κτηματολόγιο και η ακριβής καταχώριση στο έντυπο Ε9. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς ακινήτων, τυχόν ασυμφωνίες στα δηλωθέντα στοιχεία μπορεί να προκαλέσουν «πάγωμα» των μεταβιβάσεων ή ακόμα και την επιβολή προστίμων.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται για το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), το οποίο θα αποτελεί τη βάση για τον ΜΑΤΑ. Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να διορθώσουν λάθη σε επιφάνειες και χρήσεις, ενώ ακίνητα που δεν εντοπίζονται ή αφορούν αμφισβητούμενες δασικές εκτάσεις πρέπει να αντιμετωπιστούν νομικά άμεσα. Η τακτοποίηση αυθαίρετων κατασκευών καθίσταται πλέον μονόδρομος για τη διασφάλιση της περιουσίας.
Η επόμενη μέρα στις συναλλαγές και τον έλεγχο της νομιμότητας
Με την πλήρη λειτουργία του συστήματος μέσω της πλατφόρμας E-Registries, οι συναλλαγές αναμένεται να απλοποιηθούν δραστικά. Για κάθε μεταβίβαση ή αίτηση επιδότησης θα απαιτείται πλέον ένας μόνο αριθμός, μειώνοντας την ανάγκη για συλλογή πλήθους πιστοποιητικών. Αυτό θα οδηγήσει σε ταχύτερες αγοραπωλησίες και λιγότερα σφάλματα που σήμερα ταλαιπωρούν χιλιάδες πολίτες και συμβολαιογράφους.
Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι ο ΜΑΤΑ θα λειτουργήσει ως καταλύτης για την εξυγίανση της κτηματαγοράς. Παρά τις αρχικές δυσκολίες προσαρμογής, η δημιουργία μιας κοινής βάσης δεδομένων θα περιορίσει την φοροδιαφυγή μέσω αδήλωτων τετραγωνικών και θα προσφέρει αυξημένη ασφάλεια δικαίου σε κάθε μελλοντικό αγοραστή ή επενδυτή, διαμορφώνοντας ένα σύγχρονο και διαφανές πλαίσιο ιδιοκτησίας.
Πώς να προετοιμαστείτε για τον ΜΑΤΑ
- Ελέγξτε την ταύτιση των τετραγωνικών μέτρων μεταξύ του εντύπου Ε9 και της δήλωσης στο Κτηματολόγιο.
- Προχωρήστε άμεσα σε τακτοποίηση τυχόν αυθαίρετων κατασκευών ή αλλαγών χρήσης που δεν έχουν δηλωθεί.
- Βεβαιωθείτε ότι το ακίνητό σας διαθέτει Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου, καθώς θα αποτελεί δομικό στοιχείο του ΜΑΤΑ.
- Διορθώστε τυχόν λάθη στα γεωμετρικά στοιχεία (όρια οικοπέδου) μέσω των GIS χαρτών του Κτηματολογίου.
