Ληξιπρόθεσμα οφειλές Δημοσίου: Υποχώρηση στα 3,2 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο – Παραμένει το «αγκάθι» των νοσοκομείων

Στα 3,221 δισ. ευρώ διαμορφώθηκαν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου τον Δεκέμβριο του 2025, καταγράφοντας σημαντική υποχώρηση από τα 3,872 δισ. ευρώ του Νοεμβρίου. Παρά τη βελτίωση, η μείωση αποδίδεται στον εποχικό χαρακτήρα των συμψηφισμών στα νοσοκομεία, ενώ το συνολικό χρέος συνεχίζει να στερεί πολύτιμη ρευστότητα από την πραγματική οικονομία.

Η υποχώρηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών στο τέλος του έτους αποτελεί μια παγιωμένη πρακτική του δημοσιονομικού κύκλου, καθώς το κλείσιμο των βιβλίων του έτους συνοδεύεται από μαζικούς συμψηφισμoύς. Τεχνικά, η εξέλιξη αυτή συνδέεται άρρηκτα με την εφαρμογή των μηχανισμών rebate και clawback στους προμηθευτές υγείας, οι οποίοι μειώνουν λογιστικά το ύψος των απαιτήσεων προς το κράτος.

Η ακτινογραφία των οφειλών ανά φορέα

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές της γενικής κυβέρνησης ανήλθαν τον Δεκέμβριο σε 2,449 δισ. ευρώ, έναντι 3,016 δισ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα. Η μείωση αυτή, αν και εντυπωσιακή σε απόλυτα νούμερα, δεν αναιρεί το γεγονός ότι οι οφειλές παραμένουν υψηλότερες σε σύγκριση με τον Δεκέμβριο του 2024, όταν βρίσκονταν στα 3,051 δισ. ευρώ.

Τα δημόσια νοσοκομεία παραμένουν ο μεγαλύτερος «ασθενής», συγκεντρώνοντας οφειλές ύψους 1,397 δισ. ευρώ. Παρά την υποχώρηση από τα 1,683 δισ. ευρώ του Νοεμβρίου, ο κλάδος της υγείας συνεχίζει να αντιμετωπίζει διαρθρωτικά προβλήματα ροής χρήματος, επηρεάζοντας άμεσα την εφοδιαστική αλυσίδα των φαρμακευτικών εταιρειών και των προμηθευτών ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού.

Στον αντίποδα, οι Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης εμφάνισαν μια ανησυχητική, αν και οριακή, αύξηση. Οι οφειλές τους διαμορφώθηκαν στα 587 εκατ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας τις πιέσεις που δέχονται τα ταμεία παρά τις πρόσφατες πρωτοβουλίες για τη διαχείριση ασφαλιστικών οφειλών που έχουν αναληφθεί σε κεντρικό επίπεδο.

Εκκρεμείς επιστροφές φόρων και ρευστότητα

Ένα κρίσιμο μέγεθος που συμπληρώνει την εικόνα είναι οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων, οι οποίες περιορίστηκαν στα 722 εκατ. ευρώ. Η επιτάχυνση των επιστροφών αποτελεί βασικό στόχο που έχει θέσει το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, προκειμένου να τονωθεί η αγορά και να μειωθεί το κόστος δανεισμού για τις επιχειρήσεις.

Εντυπωσιακή ήταν η μείωση των οφειλών του κρατικού προϋπολογισμού, οι οποίες έπεσαν στα 127 εκατ. ευρώ από 300 εκατ. ευρώ. Ιδιαίτερη σημασία έχει η υποχώρηση των χρεών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) στα 106 εκατ. ευρώ, γεγονός που υποδηλώνει μια προσπάθεια εξομάλυνσης των πληρωμών για έργα υποδομής στο τέλος της χρήσης.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων οικονομικών αναλυτών, η διατήρηση των ληξιπρόθεσμων πάνω από το όριο των 3 δισ. ευρώ αποτελεί τροχοπέδη για την ανάπτυξη. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η καθυστέρηση πληρωμών λειτουργεί ως έμμεσος αναγκαστικός δανεισμός του κράτους από τον ιδιωτικό τομέα, αυξάνοντας τον κίνδυνο για «λουκέτα» σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Η επόμενη μέρα και οι δημοσιονομικοί στόχοι

Παρά τις αυστηρές οδηγίες που περιλαμβάνει η πρόσφατη εγκύκλιος για την εκτέλεση του προϋπολογισμού, η οριστική εξάλειψη των ληξιπρόθεσμων παραμένει μια δύσκολη εξίσωση. Η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για δημοσιονομική πειθαρχία και την απαίτηση της αγοράς για άμεση εξόφληση των υποχρεώσεων.

Η πορεία των οφειλών τους πρώτους μήνες του 2026 θα δείξει αν η μείωση του Δεκεμβρίου ήταν μια πρόσκαιρη εποχική διόρθωση ή η απαρχή μιας μόνιμης τάσης αποκλιμάκωσης. Η αποτελεσματικότητα των νέων ψηφιακών συστημάτων παρακολούθησης των δαπανών θα αποτελέσει τον καταλύτη για τη βελτίωση της αξιοπιστίας του Δημοσίου απέναντι στους προμηθευτές του.