Ληξιπρόθεσμα χρέη Δημοσίου: Αυστηρές οδηγίες Πετραλιά για άμεση εξόφληση 3,1 δισ. ευρώ

Σε κατάσταση δημοσιονομικής εγρήγορσης τίθεται ο κρατικός μηχανισμός, καθώς οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου προς ιδιώτες άγγιξαν τα 3,1 δισ. ευρώ. Ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας, Θάνος Πετραλιάς, εξέδωσε αυστηρή εγκύκλιο για την εκτέλεση του προϋπολογισμού 2026, απαιτώντας την άμεση αποπληρωμή των χρεών και την αποτροπή νέων καθυστερήσεων.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια της προσπάθειας για δημοσιονομική εξυγίανση, καθώς η συσσώρευση οφειλών λειτουργεί ως τροχοπέδη για τη ρευστότητα της αγοράς. Το παρασκήνιο της απόφασης συνδέεται άμεσα με την ανάγκη τήρησης των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων, οι οποίοι επιβάλλουν την ελαχιστοποίηση των καθυστερήσεων στις πληρωμές προς τον ιδιωτικό τομέα.

Η ακτινογραφία των οφειλών και οι «πρωταγωνιστές»

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, τον Οκτώβριο του 2025 οι συνολικές ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις διαμορφώθηκαν στα 3,1 δισ. ευρώ. Το μεγαλύτερο βάρος εντοπίζεται στον τομέα της υγείας, με τα δημόσια νοσοκομεία να οφείλουν το ποσό των 1,74 δισ. ευρώ, γεγονός που αναδεικνύει διαρθρωτικές αδυναμίες στη διαχείριση των προμηθειών τους.

Ακολουθούν οι Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης με χρέη ύψους 590 εκατ. ευρώ, ενώ ο ΕΟΠΥΥ εμφανίζει οφειλές 248 εκατ. ευρώ. Οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) και τα Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου συμπληρώνουν το κάδρο με 239 εκατ. ευρώ και 236 εκατ. ευρώ αντίστοιχα, πιέζοντας περαιτέρω τους προμηθευτές και τις τοπικές επιχειρήσεις.

Οι άξονες της εγκυκλίου Πετραλιά για το 2026

Η νέα εγκύκλιος για τον προϋπολογισμό του 2026 δίνει σαφείς εντολές στις Γενικές Διευθύνσεις Οικονομικών Υπηρεσιών. Κεντρικός στόχος είναι η άμεση αποπληρωμή των υφιστάμενων χρεών τόσο από την Κεντρική Διοίκηση όσο και από τους εποπτευόμενους φορείς, ενώ ζητείται η λήψη διοικητικών μέτρων για την οριστική αντιμετώπιση των αιτιών που γεννούν τις καθυστερήσεις.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην καταγραφή οφειλών που βρίσκονται υπό δικαστική διεκδίκηση ή έχουν παγώσει λόγω κατασχέσεων. Οι φορείς καλούνται να επικαιροποιήσουν τους καταλόγους τους, διασφαλίζοντας ότι καμία υποχρέωση δεν μένει «κρυφή» από το σύστημα δημοσιονομικής εποπτείας, ενισχύοντας έτσι την αξιοπιστία των κρατικών λογαριασμών.

Ενίσχυση της εποπτείας και διαφάνεια

Στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προαναγγέλλει την τακτική δημοσιοποίηση στοιχείων. Η κίνηση αυτή αποσκοπεί στην ενίσχυση της λογοδοσίας των διοικήσεων των φορέων που εμφανίζουν συστηματικές καθυστερήσεις, θέτοντάς τους υπό καθεστώς αυξημένης επιτήρησης από τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας διοίκησης, η αυστηροποίηση του πλαισίου είναι αναγκαία για να αποφευχθεί η δημιουργία μιας νέας γενιάς ληξιπρόθεσμων χρεών. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η ταχύτητα των πληρωμών αποτελεί τον κρισιμότερο δείκτη για την εμπιστοσύνη των επενδυτών και την ομαλή λειτουργία της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Οι επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία

Η επιτυχής μείωση των οφειλών αναμένεται να λειτουργήσει ως ένεση ρευστότητας για χιλιάδες επιχειρήσεις που συνεργάζονται με το Δημόσιο. Η αποδέσμευση κεφαλαίων ύψους 3,1 δισ. ευρώ μπορεί να δώσει την απαραίτητη ώθηση στην κατανάλωση και τις επενδύσεις, σε μια περίοδο που το κόστος δανεισμού παραμένει σε υψηλά επίπεδα.

Η επόμενη μέρα για τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης περιλαμβάνει μηνιαίους ελέγχους και αυστηρή τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων. Η δημοσιονομική πειθαρχία δεν αποτελεί πλέον επιλογή αλλά μονόδρομο, καθώς οι αυτόματοι μηχανισμοί ελέγχου θα ενεργοποιούνται άμεσα σε κάθε περίπτωση απόκλισης από τους στόχους του προϋπολογισμού.