Λιανεμπόριο: Υποτονικός ο τζίρος των εορτών – Προβληματισμός για το 2026

Η εορταστική αγορά του 2025 έκλεισε με χαμηλότερες πωλήσεις για το 52% των επιχειρήσεων, καθώς η επισκεψιμότητα στα φυσικά καταστήματα δεν στάθηκε ικανή να αναπληρώσει τις ετήσιες απώλειες. Σύμφωνα με την έρευνα του Ινστιτούτου της ΕΣΕΕ, ο εμπορικός κόσμος εκφράζει έντονη ανησυχία για τη βιωσιμότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, με το 49% να προβλέπει περαιτέρω κάμψη των πωλήσεων μέσα στο 2026.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας παρατεταμένης περιόδου πληθωριστικών πιέσεων, όπου η μείωση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών έχει μεταβάλει άρδην τις καταναλωτικές συνήθειες. Το παρασκήνιο της υποτονικής κίνησης αποκαλύπτει ότι οι συγκρατημένες αγορές δεν αποτελούν πλέον μια παροδική αντίδραση, αλλά μια δομική αλλαγή στη συμπεριφορά των Ελλήνων καταναλωτών, οι οποίοι ιεραρχούν αυστηρά τις ανάγκες τους.

Η ακτινογραφία των πωλήσεων στις γιορτές

Τα στοιχεία της έρευνας είναι αποκαλυπτικά για την κατάσταση που επικρατεί στην αγορά. Συγκεκριμένα, το 52% των επιχειρήσεων κατέγραψε χαμηλότερες πωλήσεις σε σχέση με πέρυσι, ενώ μόλις ένα 16% είδε αύξηση. Η εικόνα αυτή έρχεται σε συνέχεια της απογοητευτικής Black Friday 2025, επιβεβαιώνοντας ότι το κλίμα στην αγορά παραμένει βαρύ.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαφοροποίηση ανά κλάδο. Ενώ τα τρόφιμα παρουσίασαν σχετική ανθεκτικότητα, οι υπόλοιπες κατηγορίες αγαθών, όπως η ένδυση και τα είδη σπιτιού, δέχθηκαν ισχυρές πιέσεις. Από τις επιχειρήσεις που δήλωσαν πτώση, μία στις τρεις ανέφερε απώλειες τζίρου που κυμαίνονται μεταξύ 11% και 20%.

Επισκεψιμότητα και αγοραστικές συνήθειες

Η επισκεψιμότητα στα καταστήματα αξιολογήθηκε ως μέτρια έως καθόλου ικανοποιητική από το 74% των εμπόρων. Παρά το γεγονός ότι οι χειμερινές εκπτώσεις 2026 ξεκίνησαν ήδη, οι προσδοκίες παραμένουν χαμηλές, καθώς η κορύφωση της κίνησης περιορίστηκε στο στενό διάστημα μεταξύ Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, η αύξηση του λειτουργικού κόστους και οι συσσωρευμένες υποχρεώσεις πνίγουν την επιχειρηματικότητα. Είναι χαρακτηριστικό ότι μία στις τρεις επιχειρήσεις δηλώνει αδυναμία πλήρους κάλυψης των φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, γεγονός που δημιουργεί συνθήκες ασφυξίας.

Προβλέψεις για το 2026 και επενδυτική στασιμότητα

Οι προοπτικές για το τρέχον έτος διαγράφονται δυσοίωνες. Το 49% των εμπόρων εκτιμά ότι οι πωλήσεις θα συνεχίσουν να κινούνται πτωτικά, οδηγώντας σε αναβολή επενδυτικών σχεδίων και νέων προσλήψεων. Η αβεβαιότητα αυτή ενισχύεται και από την ψαλίδα των επιτοκίων, καθώς το αυξημένο κόστος δανεισμού δυσχεραίνει την πρόσβαση σε ρευστότητα.

Παρά την προσπάθεια των εμπόρων να προσελκύσουν κοινό μέσω γενναίων προσφορών — με το 42% να προβαίνει σε εκπτώσεις τιμών έως και 20% πριν την επίσημη έναρξη των εκπτώσεων — η ανταπόκριση παραμένει υποτονική. Η αγορά φαίνεται να εισέρχεται σε έναν κύκλο εσωστρέφειας, περιμένοντας ουσιαστικά μέτρα στήριξης του διαθέσιμου εισοδήματος.

Η επόμενη μέρα για το εμπόριο

Η βιωσιμότητα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων αποτελεί το μεγάλο στοίχημα για το 2026. Η ανάγκη για ψηφιακό μετασχηματισμό είναι επιτακτική, αν και τα στοιχεία δείχνουν ότι οι online πωλήσεις εξακολουθούν να αποτελούν μικρό ποσοστό του συνολικού τζίρου. Η εστίαση στην εμπειρία του πελάτη και η προσαρμογή στα νέα δεδομένα είναι μονόδρομος.

Τις επόμενες εβδομάδες, η πορεία των χειμερινών εκπτώσεων θα αποτελέσει τον τελικό δείκτη για την αντοχή της αγοράς. Οι έμποροι ελπίζουν σε μια διορθωτική κίνηση, ωστόσο η πραγματικότητα των αριθμών επιβάλλει ρεαλισμό και προσεκτικές κινήσεις από την πλευρά των επιχειρήσεων για τη διασφάλιση της λειτουργίας τους.