- Συνολική αύξηση κοινωνικών δαπανών στα 47,9 δισ. ευρώ το 2023.
- Δραματική μείωση 16,6% στις παροχές για τον κοινωνικό αποκλεισμό.
- Περικοπές 8,3% στα οικογενειακά επιδόματα και 5,4% στη στέγαση.
- Κατάρρευση των παροχών ανεργίας με εισοδηματικά κριτήρια κατά 67,3%.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ), οι κοινωνικές παροχές στην Ελλάδα παρουσιάζουν μια ανησυχητική αντίφαση. Ενώ οι συνολικές δαπάνες έφτασαν τα 47,9 δισ. ευρώ το 2023, η στήριξη για τον κοινωνικό αποκλεισμό, την οικογένεια και τη στέγαση κατέγραψε κατακόρυφη πτώση, πλήττοντας κυρίως τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά.
| Κατηγορία Παροχής | Μεταβολή 2023 (%) |
|---|---|
| Κοινωνικός Αποκλεισμός | -16,6% |
| Οικογένεια & Τέκνα | -8,3% |
| Στέγαση | -5,4% |
| Γήρας | +7,1% |
| Ασθένεια | +6,7% |
| Ανεργία (Εισοδηματικά κριτήρια) | -67,3% |
Η εξέλιξη των κοινωνικών δαπανών στην Ελλάδα κατά την τελευταία τριετία αναδεικνύει μια δομική ανισορροπία στο σύστημα πρόνοιας. Ενώ ο πληθωρισμός και η ακρίβεια — η οποία σκαρφάλωσε στο 2,7% τον Φεβρουάριο — πιέζουν το διαθέσιμο εισόδημα, οι παροχές που στοχεύουν στην άμεση ανακούφιση της φτώχειας φαίνεται να υποχωρούν.
Η πιο έντονη αρνητική εξέλιξη καταγράφεται στις παροχές για κοινωνικό αποκλεισμό, με μείωση 16,6% το 2023.
Στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ, Κοινωνική Προστασία
Η «ακτινογραφία» του κοινωνικού αποκλεισμού
Η πιο έντονη αρνητική εξέλιξη καταγράφεται στις παροχές για τον κοινωνικό αποκλεισμό. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, σημειώθηκε μείωση κατά 2,8% το 2022, η οποία εκτοξεύθηκε στο 16,6% το 2023.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ποσοστιαία υποχώρηση σε όλο το φάσμα της κοινωνικής προστασίας. Η τάση αυτή προκαλεί έντονο προβληματισμό, καθώς αφορά άτομα και νοικοκυριά που βρίσκονται σε κατάσταση ακραίας οικονομικής ευαλωτότητας.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας διοίκησης, ο περιορισμός αυτών των παρεμβάσεων ενδέχεται να οφείλεται στην αυστηροποίηση των κριτηρίων. Ωστόσο, η μείωση της στήριξης έρχεται σε μια περίοδο που οι ανάγκες κοινωνικής ένταξης παραμένουν ιδιαίτερα αυξημένες.
Προτεινόμενο ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ: Ποιοι δικαιούχοι λαμβάνουν 81,7 εκατ. ευρώ έως 5 Δεκεμβρίου
Πλήγμα στις οικογένειες και τη στέγαση
Σοβαρή κάμψη παρατηρείται και στις παροχές για την οικογένεια και τα τέκνα. Παρά την πρόσκαιρη αύξηση το 2022, το 2023 καταγράφηκε μείωση της τάξης του 8,3%, γεγονός που συνδέεται άμεσα με το οξύ δημογραφικό πρόβλημα της χώρας.
Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η μείωση των παροχών με εισοδηματικά κριτήρια για χαμηλά εισοδήματα, οι οποίες υποχώρησαν κατά 19,6%. Αυτό σημαίνει ότι η μεγαλύτερη περικοπή αφορά τις ομάδες που έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη κρατικής ενίσχυσης για την ανατροφή των παιδιών.
Παράλληλα, οι παροχές στέγασης μειώθηκαν κατά 5,4% το 2023. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με την εκρηκτική άνοδο των ενοικίων, επιβαρύνει δυσανάλογα τα νοικοκυριά που δαπανούν πλέον το μεγαλύτερο μέρος του μισθού τους για την κάλυψη στεγαστικών αναγκών.
Η ανισορροπία μεταξύ γήρατος και ευάλωτων ομάδων
Η συνολική αύξηση των κοινωνικών δαπανών στα 47,9 δισ. ευρώ οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στις λειτουργίες του γήρατος και της ασθένειας. Οι παροχές για γήρας αυξήθηκαν κατά 7,1% το 2023, αντικατοπτρίζοντας τη γήρανση του πληθυσμού και τις αυξήσεις στις συντάξεις.
Ωστόσο, οι αυξήσεις αυτές δεν φαίνεται να αντισταθμίζουν τις απώλειες σε άλλους τομείς. Στον τομέα της ανεργίας, οι παροχές με εισοδηματικά κριτήρια κατέρρευσαν κατά 67,3% το 2023, δείχνοντας μια δραματική υποχώρηση της προστασίας για τους μακροχρόνια ανέργους.
Εν αναμονή των νέων ελέγχων που φέρνει το Εθνικό Μητρώο Παροχών από τον Ιούνιο, η κοινωνική πολιτική φαίνεται να μετατοπίζεται. Η πρόκληση παραμένει η δίκαιη κατανομή των πόρων, ώστε η αύξηση των δαπανών να μεταφράζεται σε πραγματική προστασία για όσους βρίσκονται στο περιθώριο.
Πώς να ενημερωθείτε για τις αλλαγές στις παροχές
- Ελέγξτε τακτικά την πλατφόρμα του ΟΠΕΚΑ για αλλαγές στα εισοδηματικά κριτήρια.
- Ενημερωθείτε για το νέο Εθνικό Μητρώο Παροχών που ενεργοποιείται τον Ιούνιο του 2026.
- Βεβαιωθείτε ότι τα στοιχεία σας στο Taxisnet είναι επικαιροποιημένα για την αυτόματη διασταύρωση.
- Αναζητήστε τοπικά προγράμματα κοινωνικής προστασίας μέσω των δήμων για επιπλέον στήριξη.
