Κατώτατος μισθός: Οι παγίδες και οι γκρίζες ζώνες της αύξησης στα 920 ευρώ

Η επικείμενη αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ μεικτά από την 1η Απριλίου 2026 φέρνει στο προσκήνιο κρίσιμα ερωτήματα για τον συμψηφισμό οικειοθελών παροχών και την αναγνώριση των τριετιών. Ο εργατολόγος Γιάννης Καρούζος αναλύει τις περιπτώσεις όπου οι εργαζόμενοι ενδέχεται να μην δουν καμία πραγματική αύξηση στις καθαρές αποδοχές τους λόγω της ισχύουσας νομοθεσίας.

Η πρόσφατη ανακοίνωση για την αναπροσαρμογή των κατώτατων αποδοχών αποτελεί μια σημαντική πολιτική κίνηση, ωστόσο το νομικό υπόβαθρο της μισθοδοσίας κρύβει λεπτομέρειες που επηρεάζουν άμεσα το τελικό ποσό στην τσέπη του εργαζόμενου. Σύμφωνα με την αρχή του συμψηφισμού — τον μηχανισμό όπου οι νόμιμες αυξήσεις απορροφώνται από ήδη καταβαλλόμενες υπέρτερες αποδοχές — πολλοί μισθωτοί θα διαπιστώσουν ότι η ονομαστική αύξηση δεν μεταφράζεται σε πραγματική ενίσχυση.

Οικειοθελείς παροχές και ρήτρες ανάκλησης

Ένα από τα συνηθέστερα σενάρια αφορά εργαζόμενους που λαμβάνουν τον κατώτατο μισθό συν ένα πρόσθετο ποσό ως οικειοθελή παροχή. Η δυνατότητα του εργοδότη να «απορροφήσει» την αύξηση των 40 ευρώ εξαρτάται αποκλειστικά από τη διατύπωση της σύμβασης εργασίας.

Αν η παροχή έχει συμφωνηθεί ως κλειστό ποσό χωρίς επιφύλαξη, ο εργοδότης υποχρεούται να προσθέσει την αύξηση πάνω στο υπάρχον σύνολο. Αντίθετα, αν υπάρχει ρήτρα ανάκλησης ή επιφύλαξη ελευθεριότητας, η επιχείρηση μπορεί νομίμως να μειώσει την έξτρα παροχή, διατηρώντας το συνολικό μισθό στα ίδια επίπεδα.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στην επιχειρησιακή συνήθεια. Όταν μια παροχή δίνεται σταθερά και ομοιόμορφα για μεγάλο χρονικό διάστημα, αποκτά μισθολογικό χαρακτήρα και δεν μπορεί να περικοπεί μονομερώς, ακόμη και αν ξεκίνησε ως εκούσια κίνηση του εργοδότη.

Το βάρος απόδειξης για τις τριετίες

Το δεύτερο κρίσιμο σημείο αφορά το επίδομα προϋπηρεσίας. Παρότι η αύξηση του κατώτατου μισθού συμπαρασύρει τις τριετίες, η ενεργοποίησή τους δεν γίνεται αυτόματα από το σύστημα ΕΡΓΑΝΗ για τον υπολογισμό των αναδρομικών.

Ο εργαζόμενος φέρει το βάρος απόδειξης και πρέπει να προσκομίσει επίσημα τα ένσημα ή τις βεβαιώσεις προϋπηρεσίας στον εργοδότη του. Η υποχρέωση καταβολής ξεκινά μόνο από τη στιγμή της επίσημης γνωστοποίησης, εκτός αν αποδειχθεί ότι ο εργοδότης γνώριζε ήδη τα στοιχεία αυτά.

Με τα νέα δεδομένα, ένας εργαζόμενος με τρεις τριετίες θα πρέπει να λαμβάνει 1.196 ευρώ μεικτά από την 1η Απριλίου. Οποιαδήποτε απόκλιση προς τα κάτω θεωρείται παράβαση της εργατικής νομοθεσίας, εκτός αν ισχύει η περίπτωση του συμψηφισμού.

Γιατί οι υψηλότεροι μισθοί μένουν στάσιμοι

Σύμφωνα με εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών, η μεγαλύτερη «απογοήτευση» αφορά όσους αμείβονται με συμβατικό μισθό άνω των 1.196 ευρώ αλλά διαθέτουν τριετίες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αύξηση του κατώτατου δεν συμπαρασύρει τις αποδοχές τους.

Βάσει του άρθρου 402 του Κώδικα Ατομικού Εργατικού Δικαίου, αν οι καταβαλλόμενες αποδοχές καλύπτουν το άθροισμα του νέου κατώτατου μισθού και των τριετιών, ο εργοδότης δεν έχει υποχρέωση για περαιτέρω αύξηση. Η διαφορά θεωρείται ότι εξοφλεί ολοσχερώς τις νόμιμες αξιώσεις.

Εν αναμονή της εφαρμογής των μέτρων, οι εργαζόμενοι καλούνται να ελέγξουν προσεκτικά τις συμβάσεις τους και τα εκκαθαριστικά σημειώματα Απριλίου, ώστε να διαπιστώσουν αν η αύξηση αποτυπώνεται πράγματι στον τραπεζικό τους λογαριασμό ή αν «χάθηκε» στις γκρίζες ζώνες του νόμου.