Κατώτατος μισθός: Οι νέες αυξήσεις για 575.000 εργαζόμενους και οι ημερομηνίες κλειδιά

Σε τροχιά υλοποίησης μπαίνει η 5η διαδοχική αύξηση του κατώτατου μισθού από το 2019, με την κυβέρνηση να προαναγγέλλει αναπροσαρμογή που θα αγγίξει τα 920 έως 930 ευρώ μεικτά. Η παρέμβαση αφορά άμεσα 575.000 χαμηλόμισθους στον ιδιωτικό τομέα και το Δημόσιο, ωστόσο η καθαρή ενίσχυση στην τσέπη περιορίζεται στα 25 έως 30 ευρώ μηνιαίως, εν μέσω ασφυκτικών πιέσεων από το κόστος διαβίωσης.

Η νέα αναπροσαρμογή των κατώτατων αποδοχών έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου η ελληνική οικονομία αναζητά ισορροπία ανάμεσα στη δημοσιονομική σταθερότητα και την ανάγκη ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος. Το παρασκήνιο της απόφασης συνδέεται άμεσα με την προσπάθεια της κυβέρνησης να προσεγγίσει τον στόχο των 950 ευρώ έως το 2027, παρά το γεγονός ότι η πραγματική αγοραστική δύναμη παραμένει καθηλωμένη λόγω των ανατιμήσεων.

Η διαδικασία της διαβούλευσης και το χρονοδιάγραμμα

Η επίσημη διαδικασία ξεκινά με την αποστολή προσκλήσεων προς επιστημονικούς και ερευνητικούς φορείς, οι οποίοι καλούνται να αξιολογήσουν το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο. Στόχος είναι η σύνταξη ενός σχεδίου πορίσματος από το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), το οποίο θα αποτελέσει τη βάση για την τελική εισήγηση της υπουργού Εργασίας.

Οι οριστικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν από το Υπουργικό Συμβούλιο εντός του Μαρτίου, ώστε ο νέος αυξημένος κατώτατος μισθός να τεθεί σε ισχύ από την 1η Απριλίου 2026. Η αύξηση αυτή, που υπολογίζεται σε 40 έως 50 ευρώ μεικτά, θα συμπαρασύρει μια σειρά από επιδόματα αλλά και το κόστος ασφάλισης για χιλιάδες επαγγελματίες.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων εργατολόγων και συμβούλων σταδιοδρομίας, η επανενεργοποίηση των συλλογικών συμβάσεων αποτελεί τον κρίσιμο καταλύτη που μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστικότερες αυξήσεις. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι χωρίς την ενίσχυση των κλαδικών συμβάσεων, οι αυξήσεις στον κατώτατο μισθό θα συνεχίσουν να λειτουργούν ως «συμπιεστής» για τους μέσους μισθούς της οικονομίας.

Αυξήσεις στο Δημόσιο και τα Σώματα Ασφαλείας

Για πρώτη φορά, η αναπροσαρμογή θα εφαρμοστεί ενιαία σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, με τους δημόσιους υπαλλήλους να βλέπουν οριζόντια αύξηση περίπου 40 ευρώ τον μήνα. Η παρέμβαση αυτή επηρεάζει όλα τα μισθολογικά κλιμάκια, από την κατηγορία Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης (ΥΕ) έως την Πανεπιστημιακή (ΠΕ), ενισχύοντας τη βάση της μισθολογικής κλίμακας.

Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για τους ένστολους και τα στελέχη των Σωμάτων Ασφαλείας, όπου οι αυξήσεις διαφοροποιούνται ανάλογα με τη βαθμίδα. Οι υπαξιωματικοί αναμένεται να δουν ενίσχυση 128 ευρώ, ενώ για τους ανώτερους αξιωματικούς η αύξηση μπορεί να φτάσει τα 276 ευρώ μηνιαίως, αντανακλώντας την προσπάθεια αποκατάστασης των αποδοχών τους.

Στην Ελληνική Αστυνομία, η μέση μηνιαία αύξηση υπολογίζεται στα 111 ευρώ, αποτελώντας μια σημαντική ανάσα για το προσωπικό πρώτης γραμμής. Οι αλλαγές αυτές συνδέονται άμεσα με τη νέα φορολογική κλίμακα που εφαρμόζεται από τις αρχές του έτους, στοχεύοντας στη μείωση της μηνιαίας παρακράτησης φόρου.

Φορολογικές ελαφρύνσεις και νέοι εργαζόμενοι

Οι εργαζόμενοι έως 30 ετών αποτελούν τη μεγάλη κερδισμένη κατηγορία των νέων ρυθμίσεων, καθώς συνδυάζουν την αύξηση των αποδοχών με φορολογικά κίνητρα. Όπως προκύπτει από το νέο σύστημα, όπου η ηλικία καθορίζει τις καθαρές αποδοχές, οι νέοι κάτω των 25 ετών με εισόδημα έως 20.000 ευρώ θα έχουν μηδενική φορολογική επιβάρυνση.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται να αντισταθμίσει εν μέρει την αύξηση του τεκμαρτού εισοδήματος, η οποία επηρεάζει τους ελεύθερους επαγγελματίες που αμείβονται με βάση τον κατώτατο μισθό. Η Τράπεζα της Ελλάδος προειδοποιεί πάντως ότι η παραγωγικότητα της εργασίας — η ποσότητα αγαθών ή υπηρεσιών που παράγει ένας εργαζόμενος σε συγκεκριμένο χρόνο — παραμένει χαμηλή, περιορίζοντας τα περιθώρια για μεγαλύτερες παροχές.

Το νέο μοντέλο υπολογισμού από το 2028

Η σημαντικότερη θεσμική τομή αναμένεται το 2028, όταν ο καθορισμός του μισθού θα αποσυνδεθεί από τις κυβερνητικές αποφάσεις και θα βασίζεται σε μαθηματικό τύπο. Ο μηχανισμός αυτός θα λαμβάνει υπόψη τον πληθωρισμό και την πορεία της παραγωγικότητας, εξασφαλίζοντας ότι οι αμοιβές δεν θα μπορούν να μειωθούν στο μέλλον.

Το νέο πλαίσιο ενσωματώνει την ευρωπαϊκή οδηγία για επαρκείς κατώτατους μισθούς, εισάγοντας αντικειμενικά κριτήρια και μεγαλύτερη διαφάνεια στη διαδικασία. Η ΕΛΣΤΑΤ θα παρέχει τα απαραίτητα δεδομένα, ενώ ο ρόλος των κοινωνικών εταίρων θα ενισχυθεί μέσω μιας μόνιμης Επιτροπής Διαβούλευσης.

Οι προκλήσεις για την αγοραστική δύναμη

Παρά τις ονομαστικές αυξήσεις, η πρόκληση παραμένει η συμπίεση των μέσων μισθών και η αδυναμία μεταφοράς των αυξήσεων στα ανώτερα κλιμάκια. Οι αναλυτές του ΟΟΣΑ τονίζουν ότι απαιτείται προσοχή ώστε οι μισθολογικές ενισχύσεις να μην τροφοδοτήσουν έναν νέο πληθωριστικό κύκλο, επιβαρύνοντας περαιτέρω το κόστος παραγωγής.

Η επόμενη μέρα για τους 575.000 εργαζόμενους θα κριθεί από την ταχύτητα αποκλιμάκωσης των τιμών στην ενέργεια και τα βασικά αγαθά. Η κυβέρνηση στοχεύει σε μια σταδιακή σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ωστόσο η απόσταση που πρέπει να διανυθεί παραμένει σημαντική για το βιοτικό επίπεδο των νοικοκυριών.