Κάθετος Διάδρομος: Άγονη η νέα δημοπρασία – Μηδενικό ενδιαφέρον για τη μεταφορά φυσικού αερίου στην Ουκρανία

Για δεύτερο συνεχόμενο μήνα, η τριπλή δημοπρασία για τη δέσμευση δυναμικότητας στον Κάθετο Διάδρομο κατέληξε χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα, επιβεβαιώνοντας το κλίμα έντονης επιφυλακτικότητας στην αγορά. Από τη συνολική προσφερόμενη δυναμικότητα των 72 GWh, δεσμεύθηκε η αμελητέα ποσότητα των 48 MWh, καθώς η απουσία της ΔΕΠΑ και ο ανταγωνισμός από την Πολωνία ανατρέπουν τους ενεργειακούς σχεδιασμούς.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της άκαρπης διαδικασίας του Δεκεμβρίου, επιβεβαιώνοντας ότι οι γεωπολιτικές προσδοκίες προσκρούουν στην οικονομική πραγματικότητα των υψηλών μεταφορικών τελών. Η στρατηγική επιδίωξη της Ελλάδας να καταστεί πύλη εισόδου για το αμερικανικό LNG προς την Ανατολική Ευρώπη αντιμετωπίζει πλέον δομικές προκλήσεις ανταγωνιστικότητας.

Τα αποτελέσματα της δημοπρασίας και το «πάγωμα» της ζήτησης

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της δημοπρασίας που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα, το ενδιαφέρον των traders ήταν σχεδόν μηδενικό. Από τις τρεις προσφερόμενες πύλες εισόδου, μόνο το Route 1, που αφορά τη μεταφορά μέσω Ρεβυθούσας και του FSRU Αλεξανδρούπολης, συγκέντρωσε μια συμβολική δέσμευση 48 MWh.

Αντίθετα, οι διαδρομές Route 2 (Αλεξανδρούπολη προς IGB) και Route 3 (TAP προς IGB) παρέμειναν εντελώς ανενεργές. Η εικόνα αυτή προκαλεί προβληματισμό, καθώς η χώρα έχει επενδύσει σημαντικά σε υποδομές, όπως ο πρόσφατα εγκαινιασμένος σταθμός συμπίεσης στην Αμπελιά, για την ενίσχυση της εξαγωγικής ικανότητας.

Καθοριστικό ρόλο στο αρνητικό αποτέλεσμα διαδραμάτισε η απουσία της ΔΕΠΑ από τη διαδικασία. Η ελληνική εταιρεία δεν συμμετείχε, καθώς ο βασικός της πελάτης, η ουκρανική Naftogaz, επέλεξε φθηνότερες οδούς εφοδιασμού, κρίνοντας το κόστος μεταφοράς μέσω Ελλάδας ως μη ανταγωνιστικό.

Ο ανταγωνισμός από την Πολωνία και το ρυθμιστικό μέτωπο

Η Πολωνία έχει εξελιχθεί στην κύρια πύλη εφοδιασμού της Ουκρανίας, προσφέροντας χαμηλότερες χρεώσεις και αναβαθμισμένες υποδομές, όπως ο μετρητικός σταθμός Hermanowice. Οι διαδρομές μέσω Πολωνίας και Ουγγαρίας κρίνονται οικονομικά ελκυστικότερες λόγω μικρότερης απόστασης και ευνοϊκότερων ταριφών.

Παράλληλα, ο Κάθετος Διάδρομος βρίσκεται υπό το μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι Βρυξέλλες εξετάζουν καταγγελίες σχετικά με τη συμβατότητα των προϊόντων με το κοινοτικό δίκαιο, γεγονός που εντείνει την αβεβαιότητα των επενδυτών και κρατά καθηλωμένη τη ζήτηση για μακροχρόνιες δεσμεύσεις.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της ενεργειακής αγοράς, η τρέχουσα τιμολογιακή πολιτική καθιστά τη νότια όδευση απαγορευτική. Επισημαίνεται από παράγοντες του κλάδου ότι χωρίς μια συντονισμένη μείωση των ταριφών ή μια ευρωπαϊκή επιδότηση, όπως αυτή που πρότεινε ο Αλέξανδρος Εξάρχου, το έργο κινδυνεύει να απαξιωθεί.

Η επόμενη ημέρα για τον ενεργειακό κόμβο

Η επόμενη δημοπρασία αναμένεται να λειτουργήσει ως το τελικό τεστ για το μέλλον του έργου. Οι αρχικές προσδοκίες ότι ο Κάθετος Διάδρομος θα αποτελούσε την κύρια αρτηρία για το αμερικανικό LNG προς την Ουκρανία δεν επιβεβαιώνονται προς το παρόν από τα δεδομένα της αγοράς.

Η ανάγκη για επανασχεδιασμό των προϊόντων και των χρεώσεων διέλευσης καθίσταται επιτακτική. Σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών προκλήσεων, η Ελλάδα καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να προσφέρει όχι μόνο υποδομές, αλλά και οικονομικά βιώσιμες λύσεις για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.