- Υποχρεωτικός καθαρισμός από 1η Απριλίου έως 15 Ιουνίου 2026.
- Υποχρεωτική δήλωση στο Εθνικό Μητρώο έως τις 15 Ιουνίου.
- Πρόστιμα από 100€ έως 5.000€ και ποινές φυλάκισης.
- Δυνατότητα καθαρισμού από τον Δήμο Αμαρουσίου με αίτηση έως 1η Μαΐου.
- Διαρκής συντήρηση των χώρων μέχρι τις 31 Οκτωβρίου.
Σε πλήρη εφαρμογή τίθεται ο Νόμος 5281/2026, ο οποίος επιβάλλει τον υποχρεωτικό καθαρισμό οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων από την 1η Απριλίου. Οι ιδιοκτήτες καλούνται να υποβάλουν υπεύθυνη δήλωση στο Εθνικό Μητρώο έως τις 15 Ιουνίου, αντιμετωπίζοντας πρόστιμα έως 2.000 ευρώ και ποινικές κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης.
| Κατηγορία / Ενέργεια | Λεπτομέρειες / Ποσά |
|---|---|
| Έναρξη Περιόδου Καθαρισμού | 1η Απριλίου 2026 |
| Προθεσμία Δήλωσης στο Μητρώο | 15 Ιουνίου 2026 |
| Λήξη Αντιπυρικής Περιόδου | 31 Οκτωβρίου 2026 |
| Πρόστιμο Μη Δήλωσης (χωρίς καθαρισμό) | 500 ευρώ |
| Πρόστιμο Μη Δήλωσης (με καθαρισμό) | 100 ευρώ |
| Πρόστιμο Ψευδούς Δήλωσης | 5.000 ευρώ & φυλάκιση |
| Δημοτικό Πρόστιμο Μη Καθαρισμού | 1€/τ.μ. (έως 2.000€) |
| Αίτηση Δήμου Αμαρουσίου (Προθεσμία) | 1η Μαΐου 2026 |
| Κόστος Καθαρισμού Δήμου (<500 τ.μ.) | 150 ευρώ |
Η υποβολή ψευδούς δήλωσης στο Μητρώο τιμωρείται με χρηματική ποινή πέντε χιλιάδων ευρώ και φυλάκιση τουλάχιστον έξι μηνών.
Ν. 5281/2026, Ποινικές Κυρώσεις
Οι κρίσιμες ημερομηνίες και το νομικό πλαίσιο
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της αυστηροποίησης των μέτρων πυροπροστασίας που εισήγαγε το νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη», το οποίο στοχεύει στη θωράκιση των οικιστικών ζωνών. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στον έγκαιρο συντονισμό εκατομμυρίων ιδιοκτητών ακινήτων πριν από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου.
Σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 5281/2026, η περίοδος καθαρισμού ξεκινά επίσημα την 1η Απριλίου 2026 και πρέπει να έχει ολοκληρωθεί έως τις 15 Ιουνίου. Η υποχρέωση αυτή δεν αφορά μόνο την αρχική παρέμβαση, αλλά και τη διαρκή συντήρηση των χώρων μέχρι την 31η Οκτωβρίου.
Υπόχρεοι είναι όλοι οι νομείς, επικαρπωτές και μισθωτές οικοπέδων που βρίσκονται εντός σχεδίου πόλεως ή οικισμών. Επίσης, η ρύθμιση καλύπτει εκτάσεις σε ακτίνα 100 μέτρων από τα όρια οικισμών, καθώς και εκτός σχεδίου γεωτεμάχια που διαθέτουν κτίσμα.
Τι περιλαμβάνει ο απαιτούμενος καθαρισμός
Ο νόμος ορίζει με ακρίβεια τις εργασίες που πρέπει να εκτελεστούν για να θεωρηθεί ένα οικόπεδο πυρασφαλές. Πρωτίστως, απαιτείται η υλοτομία και απομάκρυνση ξερών δέντρων και κλαδιών που βρίσκονται σε άμεση επαφή με κτίσματα.
Επιπλέον, επιβάλλεται η απομάκρυνση της καύσιμης φυτικής ύλης από την επιφάνεια του εδάφους, όπως ξερά χόρτα και φυλλόστρωμα. Οι ιδιοκτήτες πρέπει να προχωρήσουν σε αποκλάδωση της βάσης της κόμης των δέντρων και σε αραίωση της θάμνων για τη μείωση του πυρικού φορτίου.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών, η ασφαλής συλλογή και μεταφορά των υπολειμμάτων είναι εξίσου κρίσιμη με τον ίδιο τον καθαρισμό. Απαγορεύεται ρητά η εγκατάλειψη ή η ανεξέλεγκτη απόρριψη των υλικών αυτών σε δημόσιους χώρους ή ρέματα.
Η δήλωση στο Εθνικό Μητρώο και οι κυρώσεις
Η σημαντικότερη ψηφιακή υποχρέωση είναι η υποβολή υπεύθυνης δήλωσης στο Εθνικό Μητρώο Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας. Η διαδικασία αυτή πρέπει να ολοκληρωθεί το αργότερο έως τις 15 Ιουνίου 2026, βεβαιώνοντας την εκτέλεση των εργασιών.
Οι κυρώσεις για τους παραβάτες είναι κλιμακωτές και ιδιαίτερα αυστηρές. Σε περίπτωση μη υποβολής δήλωσης, επιβάλλεται πρόστιμο 500 ευρώ αν δεν έχει γίνει καθαρισμός, ή 100 ευρώ αν οι εργασίες έγιναν αλλά δεν δηλώθηκαν. Η ψευδής δήλωση επιφέρει πρόστιμο 5.000 ευρώ και φυλάκιση.
Παράλληλα, αν ο Δήμος διαπιστώσει μη συμμόρφωση, έχει το δικαίωμα να επιβάλει πρόστιμο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Το ποσό αυτό κυμαίνεται από 200 έως 2.000 ευρώ, ενώ ο ιδιοκτήτης επιβαρύνεται και με τη δαπάνη καθαρισμού αν ο Δήμος παρέμβει αυτεπάγγελτα.
Η ειδική ρύθμιση για τον Δήμο Αμαρουσίου
Ο Δήμος Αμαρουσίου προσφέρει μια εναλλακτική λύση για τους δημότες του, επιτρέποντάς τους να αιτηθούν τον καθαρισμό από τις δημοτικές υπηρεσίες. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να καταθέσουν σχετική αίτηση στο γενικό πρωτόκολλο έως την 1η Μαΐου 2026.
Το κόστος για την υπηρεσία αυτή είναι προκαθορισμένο βάσει της έκτασης του οικοπέδου. Για χώρους έως 500 τ.μ. η δαπάνη ανέρχεται στα 150 ευρώ, ενώ για εκτάσεις άνω του ενός στρέμματος η χρέωση διαμορφώνεται στα 230 ευρώ ανά στρέμμα.
Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η έγκαιρη αίτηση στον Δήμο μπορεί να προστατεύσει τους ιδιοκτήτες από τα πολλαπλάσια πρόστιμα της αμέλειας. Η Διεύθυνση Περιβάλλοντος του Δήμου θα επεξεργαστεί τα αιτήματα κατά προτεραιότητα πριν την κορύφωση της ζέστης.
Η επόμενη μέρα της πυροπροστασίας
Η αυστηρή εφαρμογή του ψηφιακού μητρώου αλλάζει ριζικά τον τρόπο που το κράτος ελέγχει την πυροπροστασία. Η διασύνδεση των δεδομένων επιτρέπει στις αρχές να εντοπίζουν «τυφλά σημεία» εντός του αστικού ιστού που αποτελούν κίνδυνο για τη δημόσια ασφάλεια.
Για όσους αντιμετωπίζουν αντικειμενική αδυναμία χρήσης ηλεκτρονικών μέσων, προβλέπεται η υποβολή της δήλωσης μέσω των ΚΕΠ ή της Πυροσβεστικής. Αυτή η πρόνοια διασφαλίζει ότι ηλικιωμένοι ή άτομα με αναπηρία δεν θα βρεθούν άδικα εκτεθειμένοι σε κυρώσεις.
Σε μια περίοδο που η κλιματική κρίση εντείνεται, ο καθαρισμός των οικοπέδων παύει να είναι μια τυπική υποχρέωση και καθίσταται πράξη κοινωνικής ευθύνης. Η συμμόρφωση με τις προθεσμίες είναι ο μόνος τρόπος αποφυγής των οικονομικών επιβαρύνσεων και προστασίας της περιουσίας.
Οδηγός συμμόρφωσης για ιδιοκτήτες
- Φωτογραφίστε το οικόπεδο πριν και μετά τον καθαρισμό ως αποδεικτικό στοιχείο.
- Βεβαιωθείτε ότι το συνεργείο καθαρισμού απομακρύνει τα υλικά και δεν τα αφήνει στο πεζοδρόμιο.
- Ελέγξτε αν το ακίνητό σας βρίσκεται εντός της ζώνης των 100 μέτρων από οικισμό.
- Υποβάλετε τη δήλωση στο Μητρώο αμέσως μετά την ολοκλήρωση των εργασιών για αποφυγή καθυστερήσεων.
