Καύσιμα: Πώς λειτουργεί το νέο πλαφόν και τα όρια κέρδους σε βενζίνη και diesel

Σε πλήρη εφαρμογή τίθεται από σήμερα η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου για την καταπολέμηση της αισχροκέρδειας, επιβάλλοντας αυστηρά πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των καυσίμων. Παρά τα νέα μέτρα, οι τιμές στην αντλία παραμένουν σε υψηλά επίπεδα, με την αμόλυβδη 95 οκτανίων να διαμορφώνεται στα 1,879 ευρώ ανά λίτρο.

Η ενεργοποίηση των έκτακτων μέτρων έρχεται ως άμεση απάντηση στη γεωπολιτική αστάθεια που προκαλεί η πολεμική σύρραξη στη Μέση Ανατολή. Οι διεθνείς αγορές ενέργειας δέχονται ισχυρές πιέσεις, γεγονός που καθιστά επιβεβλημένη την κρατική παρέμβαση για την προστασία της εγχώριας κατανάλωσης.

Τα νέα όρια κέρδους στην αγορά καυσίμων

Η νέα νομοθετική ρύθμιση, η οποία θα παραμείνει σε ισχύ έως τις 30 Ιουνίου 2026, θέτει συγκεκριμένους περιορισμούς σε όλη την αλυσίδα διανομής. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι οι διεθνείς αυξήσεις δεν θα χρησιμοποιηθούν ως πρόσχημα για αθέμιτη κερδοφορία.

Συγκεκριμένα, οι εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών υποχρεούνται πλέον να διατηρούν το περιθώριο κέρδους τους έως τα 5 λεπτά του ευρώ ανά λίτρο. Το όριο αυτό υπολογίζεται σε σχέση με την τιμή προμήθειας από τα διυλιστήρια, περιορίζοντας τους ελιγμούς των χονδρεμπόρων.

Αντίστοιχα, για τα πρατήρια λιανικής πώλησης, το ανώτατο επιτρεπόμενο περιθώριο κέρδους ορίζεται στα 12 λεπτά ανά λίτρο. Η ρύθμιση αυτή αφορά τόσο την αμόλυβδη βενζίνη όσο και το πετρέλαιο κίνησης, διασφαλίζοντας τη διαφάνεια από το διυλιστήριο έως την αντλία.

Παραδείγματα εφαρμογής και τιμές λιανικής

Για την καλύτερη κατανόηση των μέτρων, αν ένα διυλιστήριο πωλεί τη βενζίνη προς 1,60 ευρώ, η εταιρεία εμπορίας μπορεί να την παραδώσει στο πρατήριο έως τα 1,65 ευρώ. Με τη σειρά του, ο πρατηριούχος δεν μπορεί να υπερβεί τα 1,77 ευρώ ανά λίτρο στην τελική τιμή καταναλωτή.

Στις νησιωτικές περιοχές, όπου το κόστος μεταφοράς είναι αυξημένο, προβλέπεται η δυνατότητα επιβολής πρόσθετου ειδικού κόστους διανομής. Αυτό το ποσό θα καθοριστεί με κοινή υπουργική απόφαση, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής.

Εν αναμονή των πρώτων αποτελεσμάτων, αναλυτές στρατηγικής επισημαίνουν ότι η αποτελεσματικότητα του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους εξαρτάται από την πυκνότητα των ελέγχων. Η αγορά παραμένει σε κατάσταση συναγερμού, καθώς οι τιμές της αμόλυβδης 100 οκτανίων έχουν ήδη αγγίξει τα 2,073 ευρώ ανά λίτρο.

Έλεγχοι και εξοντωτικά πρόστιμα για τους παραβάτες

Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς έχει ήδη ξεκινήσει σαρωτικούς ελέγχους για την τήρηση των νέων διατάξεων. Σε περιπτώσεις παρεμπόδισης του έργου των ελεγκτών, προβλέπονται διοικητικά πρόστιμα έως 50.000 ευρώ ανά επιχείρηση.

Για τις περιπτώσεις υπέρβασης των ορίων κέρδους, οι κυρώσεις είναι ακόμα πιο αυστηρές, φτάνοντας το 1 εκατομμύριο ευρώ. Σε περίπτωση υποτροπής, η ΠΝΠ προβλέπει τον άμεσο διπλασιασμό του προστίμου, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς κάθε κατεύθυνση.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ανάλογα πρόστιμα για αισχροκέρδεια έχουν επιβληθεί στο παρελθόν σε μεγάλες αλυσίδες λιανικής. Η κυβέρνηση διαμηνύει ότι δεν θα υπάρξει καμία ανοχή σε φαινόμενα εκμετάλλευσης της διεθνούς κρίσης εις βάρος των νοικοκυριών.

Η επόμενη μέρα για την αγορά και τους καταναλωτές

Παρά την επιβολή του πλαφόν, οι τιμές στην αγορά παραμένουν σε οριακά υψηλότερα επίπεδα κατά την πρώτη ημέρα εφαρμογής. Το πετρέλαιο θέρμανσης διαμορφώνεται στα 1,430 ευρώ ανά λίτρο, ενώ το υγραέριο κίνησης (autogas) βρίσκεται στα 1,162 ευρώ.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες θα συνεχίσουν την καθημερινή επισκόπηση τιμών, παρακολουθώντας στενά τις διακυμάνσεις στα διυλιστήρια. Οι καταναλωτές καλούνται να χρησιμοποιούν το σύστημα παρακολούθησης τιμών για να εντοπίζουν τα πρατήρια με τις πλέον ανταγωνιστικές χρεώσεις.