IRIS: Ποιες συναλλαγές κρύβουν φόρο και πώς θα γλιτώσετε πρόστιμα έως 40%

Η ραγδαία εξάπλωση του συστήματος IRIS φέρνει στο προσκήνιο κρίσιμες φορολογικές παγίδες, καθώς η ΑΑΔΕ εντείνει τους ελέγχους για αδήλωτα εισοδήματα και άτυπες δωρεές. Οι φορολογούμενοι κινδυνεύουν με επιβαρύνσεις έως και 40% σε περιπτώσεις που οι μεταφορές χρημάτων δεν συνοδεύονται από την ορθή αιτιολογία ή την απαραίτητη δήλωση στην πλατφόρμα myProperty.

Η πρόσφατη αναβάθμιση του συστήματος, που προβλέπει τον διπλασιασμό του ημερήσιου ορίου στα 1.000 ευρώ, έχει καταστήσει το IRIS το βασικό εργαλείο για τις καθημερινές μικροσυναλλαγές των Ελλήνων. Ωστόσο, η ευκολία αυτή συνοδεύεται από την ανάγκη για φορολογική συμμόρφωση, καθώς η ψηφιακή ιχνηλασιμότητα επιτρέπει στις αρχές να εντοπίζουν άμεσα κινήσεις που αποκλίνουν από το νόμιμο πλαίσιο.

Οι 4 κατηγορίες συναλλαγών που «χτυπούν» καμπανάκι στην ΑΑΔΕ

Σύμφωνα με αναλυτές που παρακολουθούν το επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ για το 2026, οι έλεγχοι εστιάζουν πλέον σε συστηματικές μεταφορές που υποκρύπτουν επιχειρηματική δραστηριότητα. Όταν ένας λογαριασμός δέχεται συχνά εμβάσματα από τρίτους χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη έκδοση παραστατικών, η εφορία μπορεί να τα θεωρήσει υποκρυπτόμενο εισόδημα και να επιβάλει τους ανάλογους φόρους.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων ή επενδύσεων, όπως η πώληση μετοχών και ακινήτων, όπου η χρήση ηλεκτρονικών μεταφορών πρέπει να τεκμηριώνεται πλήρως. Επίσης, οι αμοιβές για υπηρεσίες ή εργασία που διακινούνται μέσω της πλατφόρμας οφείλουν να δηλώνονται κανονικά στην κλίμακα εισοδήματος του δικαιούχου.

Τέλος, οι συναλλαγές μεταξύ συγγενών που υπερβαίνουν τα αφορολόγητα όρια αποτελούν ένα από τα πιο συνηθισμένα σημεία τριβής με τις φορολογικές αρχές. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η έλλειψη επίσημης δήλωσης μπορεί να μετατρέψει μια απλή βοήθεια σε μια δαπανηρή φορολογική εκκρεμότητα.

Γονικές παροχές και δωρεά: Η προθεσμία των 6 μηνών

Για τις γονικές παροχές μέσω IRIS, η διαδικασία απαιτεί τη σωστή δήλωση στην πλατφόρμα myProperty εντός έξι μηνών από την ημερομηνία της κατάθεσης. Τα παιδιά που λαμβάνουν τα χρήματα οφείλουν να υποβάλουν υπεύθυνη δήλωση αποδοχής, διασφαλίζοντας ότι η μεταφορά δεν θα θεωρηθεί αυθαίρετη.

Σε περίπτωση που η διαδικασία αυτή παραλειφθεί, ο φόρος υπολογίζεται αυτόματα σε 10% επί του ποσού. Νομικοί κύκλοι επισημαίνουν ότι η τήρηση των προθεσμιών είναι καθοριστική, καθώς η ΑΑΔΕ έχει τη δυνατότητα να χαρακτηρίσει τέτοιες κινήσεις ως τεχνητές διευθετήσεις για την αποφυγή φόρων.

Δώρα γάμου μέσω IRIS: Το «κόλπο» με την αιτιολογία

Μια από τις μεγαλύτερες παγίδες αφορά τα δώρα γάμου που κατατίθενται μέσω της υπηρεσίας, καθώς αν δεν δηλωθούν σωστά, ο φόρος μπορεί να εκτοξευθεί στο 40%. Αυτό συμβαίνει κυρίως για δωρεές από πρόσωπα της Γ’ κατηγορίας, δηλαδή μακρινούς συγγενείς ή φίλους, οι οποίοι δεν καλύπτονται από το υψηλό αφορολόγητο των στενών συγγενών.

Για να παραμείνουν αυτές οι συναλλαγές αφορολόγητες, είναι απαραίτητο να αναγράφεται ρητά η ένδειξη «δώρο γάμου» στην αιτιολογία της μεταφοράς. Παράλληλα, η ΑΑΔΕ απαιτεί τη χρονική συνάφεια με το μυστήριο και την ύπαρξη καταλόγου καλεσμένων, ώστε να αποδεικνύεται ο χαρακτήρας της παροχής.

Τα νέα όρια και το κέρδος από τις προμήθειες

Από τις 15 Ιανουαρίου 2026, οι ιδιώτες μπορούν να μεταφέρουν έως 1.000 ευρώ ημερησίως προς άλλους ιδιώτες ή ελεύθερους επαγγελματίες. Το σημαντικότερο πλεονέκτημα παραμένει η μηδενική προμήθεια, η οποία επιτρέπει στους χρήστες να εξοικονομούν από 45 έως 55 ευρώ ετησίως σε σύγκριση με τις παραδοσιακές τραπεζικές κάρτες.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών τονίζεται ότι η εμπορική χρήση του IRIS δεν έχει ημερήσιο όριο, γεγονός που διευκολύνει τις μεγάλες συναλλαγές. Ωστόσο, η διαφάνεια των κινήσεων παραμένει ο μοναδικός τρόπος για να αποφευχθούν οι έλεγχοι και οι αναδρομικές επιβαρύνσεις από τη φορολογική διοίκηση.