IRIS: Γιατί οι καταναλωτές «ψηφίζουν» ακόμη κάρτες στα φυσικά καταστήματα

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Dnews, η διείσδυση του συστήματος IRIS στις λιανικές πωλήσεις παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, παρά την υποχρεωτική ενεργοποίησή του από τον Δεκέμβριο του 2025. Η εμπειρία χρήσης και η ταχύτητα των ανέπαφων συναλλαγών αναδεικνύονται ως οι βασικοί παράγοντες που κρατούν τις τραπεζικές κάρτες στην κορυφή των προτιμήσεων, καθιστώντας τη μετάβαση στις άμεσες πληρωμές μια αργή διαδικασία.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της προσπάθειας για την ψηφιοποίηση των συναλλαγών και τον περιορισμό της φοροδιαφυγής μέσω της υποχρεωτικής εφαρμογής του IRIS σε όλες τις επιχειρήσεις. Παρότι το νομικό πλαίσιο επέβαλε την αποδοχή των άμεσων πληρωμών, η αγορά δείχνει ότι η καταναλωτική συνήθεια είναι συχνά πιο ισχυρή από τις διοικητικές επιταγές.

Η «μάχη» της ταχύτητας: Γιατί το tap κερδίζει το QR Code

Κομβικό ρόλο στην αργή διείσδυση του συστήματος φαίνεται να διαδραματίζει η εμπειρία χρήσης (User Experience). Οι ανέπαφες συναλλαγές με κάρτες και mobile wallets έχουν πλέον εδραιωθεί στην καθημερινότητα, καθώς ολοκληρώνονται άμεσα με ένα απλό «tap» στο POS.

Αντίθετα, στις περισσότερες περιπτώσεις, το IRIS προϋποθέτει μια πιο σύνθετη διαδικασία. Ο χρήστης πρέπει να εισέλθει στην εφαρμογή mobile banking και να προχωρήσει στη σάρωση QR Code, μια αλληλουχία κινήσεων που θεωρείται λιγότερο πρακτική για τον μέσο καταναλωτή σε συνθήκες πίεσης χρόνου.

Τα πρώτα στοιχεία μετά την πιλοτική εφαρμογή επιβεβαιώνουν τη χαμηλή διείσδυση στα φυσικά σημεία πώλησης. Στο διάστημα Ιανουαρίου – Μαΐου 2026 πραγματοποιήθηκαν περίπου 270.000 συναλλαγές μέσω IRIS σε καταστήματα, με τη συνολική αξία τους να διαμορφώνεται κάτω από τα 11 εκατ. ευρώ.

Η κυριαρχία των καρτών και το παράδοξο του e-commerce

Τα μεγέθη αυτά παραμένουν ιδιαίτερα περιορισμένα αν συγκριθούν με την απόλυτη κυριαρχία των καρτών. Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το 2025 οι συναλλαγές με κάρτες ανήλθαν σε 2,7 δισεκατομμύρια, ενώ η συνολική αξία τους προσέγγισε τα 120 δισεκατομμύρια ευρώ.

Ωστόσο, μια διαφορετική εικόνα καταγράφεται στο ηλεκτρονικό εμπόριο, όπου το IRIS εμφανίζει ισχυρή δυναμική. Στο ίδιο πεντάμηνο του 2026, οι συναλλαγές έφτασαν τα 5,3 εκατομμύρια, σημειώνοντας αύξηση 51% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.

Η συνολική αξία των συναλλαγών στο e-commerce διαμορφώθηκε στα 458 εκατομμύρια ευρώ, παρουσιάζοντας άνοδο της τάξης του 45%. Φαίνεται πως στο ψηφιακό περιβάλλον, η διαδικασία πληρωμής account-to-account είναι πιο συμβατή με τις ανάγκες των χρηστών.

Το κόστος των προμηθειών και η έλλειψη κινήτρων

Παρά το γεγονός ότι το χαμηλότερο κόστος για τις επιχειρήσεις είναι υπαρκτό, δεν λειτουργεί ακόμη ως καταλύτης. Οι χρεώσεις στο IRIS είναι χαμηλότερες κατά 5 έως 10 μονάδες βάσης σε σχέση με τις κάρτες, όμως αυτό το όφελος δεν μετακυλίεται στον τελικό καταναλωτή.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων τραπεζικών στελεχών, η μετάβαση από το μοντέλο των καρτών σε συναλλαγές απευθείας από λογαριασμό θα απαιτήσει χρόνο. Χωρίς ισχυρότερα κίνητρα για τον χρήστη, οι καταναλωτικές συνήθειες δύσκολα θα μεταβληθούν στο άμεσο μέλλον.

Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η διασύνδεση των συστημάτων και η απλοποίηση της διαδικασίας στο ταμείο είναι τα επόμενα αναγκαία βήματα. Η ενίσχυση της χρήσης του IRIS στην αγορά εξαρτάται πλέον από την τεχνολογική σύγκλιση με την ταχύτητα των ανέπαφων πληρωμών.

Η επόμενη μέρα για τις ψηφιακές πληρωμές

Η σταδιακή ωρίμανση του συστήματος αναμένεται να φέρει νέες δυνατότητες, όπως ο διπλασιασμός των ημερήσιων ορίων που ήδη εφαρμόζεται. Η αγορά παραμένει σε στάση αναμονής για περαιτέρω βελτιώσεις στην εφαρμογή των τραπεζών που θα διευκολύνουν τη σήμανση QR.

Σε κάθε περίπτωση, η ψηφιακή οικονομία στην Ελλάδα συνεχίζει να αναπτύσσεται με υψηλούς ρυθμούς. Η πρόκληση για το IRIS παραμένει η κατάκτηση της λιανικής, εκεί όπου το δευτερόλεπτο της συναλλαγής καθορίζει την επιτυχία ενός μέσου πληρωμής.