ΗΠΑ – Ισραήλ: Συντονισμένη επίθεση στο Ιράν και παγκόσμιος συναγερμός για το πετρέλαιο

Ηνωμένες Πολιτείες και Ισραήλ εξαπέλυσαν σήμερα συντονισμένη στρατιωτική επίθεση κατά στρατηγικών στόχων στο Ιράν, προκαλώντας άμεσο συναγερμό στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Με την παραγωγή της Τεχεράνης να αγγίζει τα 3,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, οι αναλυτές προειδοποιούν για τον κίνδυνο ολοκληρωτικού αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ, γεγονός που θα μπορούσε να εκτινάξει τις τιμές πάνω από τα 125 δολάρια το βαρέλι.

Η στρατιωτική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή έρχεται ως συνέχεια της έντονης κινητικότητας των προηγούμενων εβδομάδων, η οποία είχε ήδη προαναγγελθεί από τη μετακίνηση του αεροπλανοφόρου USS Gerald R. Ford στη Μεσόγειο Θάλασσα. Η κίνηση αυτή, σε συνδυασμό με την παρουσία του USS Abraham Lincoln, υπογράμμιζε την προετοιμασία για μια επιχείρηση που οι αγορές είχαν αρχίσει να προεξοφλούν, διατηρώντας τις τιμές σε υψηλά επίπεδα.

Η στρατιωτική κλιμάκωση και το γεωπολιτικό αποτύπωμα

Η σημερινή συντονισμένη επίθεση αποτελεί το αποκορύφωμα μιας περιόδου ακραίας έντασης, με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να δίνει την τελική εντολή για πλήγματα σε ιρανικούς στόχους. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια στιγμή που η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ για το Ιράν βρισκόταν στο επίκεντρο της παγκόσμιας προσοχής, επιβεβαιώνοντας τους φόβους για μια γενικευμένη σύρραξη.

Σε αντίθεση με προηγούμενες κρίσεις, όπως η κρίση στη Βενεζουέλα, η εμπλοκή του Ιράν θεωρείται πολύ πιο επικίνδυνη για την παγκόσμια ενεργειακή ισορροπία. Το Ιράν δεν είναι απλώς ένας παραγωγός, αλλά ένας κρίσιμος παίκτης που ελέγχει τη ροή του αργού σε μια από τις πιο ευαίσθητες περιοχές του πλανήτη.

Οι επιπτώσεις στις διεθνείς τιμές του αργού

Οι αγορές αντέδρασαν ακαριαία, με τις τιμές του πετρελαίου να καταγράφουν κέρδη άνω του 2% αμέσως μετά την είδηση της επίθεσης. Το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate ενισχύθηκε κατά 2,78%, κλείνοντας στα 67,02 δολάρια, ενώ το Μπρεντ σημείωσε άνοδο 2,45%, φτάνοντας τα 72,48 δολάρια το βαρέλι.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που διατυπώνουν αναλυτές στρατηγικής που παρακολουθούν την υπόθεση, η αγορά πετρελαίου είναι ιδιαίτερα ανελαστική. Μια μείωση της παραγωγής κατά μόλις 1% μπορεί να προκαλέσει εκτίναξη των τιμών έως και 25%, γεγονός που εξηγεί τον πανικό που επικρατεί στα διεθνή χρηματιστήρια εμπορευμάτων.

Ο κίνδυνος των Στενών του Ορμούζ

Η μεγαλύτερη απειλή παραμένει ο πιθανός αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ, από όπου διέρχονται καθημερινά έως και 20 εκατομμύρια βαρέλια. Για την ποσότητα αυτή δεν υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές, καθιστώντας το σημείο αυτό την «αχίλλειο πτέρνα» της παγκόσμιας οικονομίας.

Ενώ οι ΗΠΑ και η Κίνα διαθέτουν στρατηγικά αποθέματα, η δυνατότητα άντλησής τους δεν επαρκεί για να καλύψει ένα κενό της τάξης των 10 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως. Αυτό το σενάριο θα μπορούσε να οδηγήσει το πετρέλαιο σε τιμές άνω των 125 δολαρίων, προκαλώντας παγκόσμιο οικονομικό σοκ.

Η επόμενη μέρα για την παγκόσμια οικονομία

Οι συνέπειες αναμένεται να γίνουν αισθητές πολύ σύντομα στις αντλίες των πρατηρίων σε Ευρώπη και ΗΠΑ. Οι τιμές της βενζίνης ενδέχεται να διπλασιαστούν, επιβαρύνοντας δραματικά τον προϋπολογισμό των νοικοκυριών και αυξάνοντας το κόστος παραγωγής για τις επιχειρήσεις.

Πέρα από την οικονομία, η κλιμάκωση αυτή θα έχει και πολιτικό αντίκτυπο, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε προεκλογική περίοδο για τις ενδιάμεσες εκλογές. Η ικανότητα της διεθνούς κοινότητας να περιορίσει τη διάρκεια της σύγκρουσης θα καθορίσει αν η παγκόσμια οικονομία θα εισέλθει σε μια νέα περίοδο ύφεσης.