ΗΠΑ: Απότομη επιβράδυνση του ΑΕΠ στο 1,4% λόγω του κυβερνητικού λουκέτου

Η αμερικανική οικονομία κατέγραψε σημαντική επιβράδυνση στο 1,4% κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2025, επηρεασμένη από το παρατεταμένο κυβερνητικό «λουκέτο» και την κάμψη των καταναλωτικών δαπανών. Η επίδοση αυτή υπολείπεται κατά πολύ των προσδοκιών των αναλυτών για 3,0%, αναδεικνύοντας το βαρύ τίμημα της πολιτικής αντιπαράθεσης στη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας περιόδου έντονης δημοσιονομικής αβεβαιότητας, η οποία ανέκοψε τη δυναμική που είχε αναπτύξει η αμερικανική οικονομία το προηγούμενο διάστημα. Η απόκλιση από τον ρυθμό ανάπτυξης 4,4% που καταγράφηκε το τρίτο τρίμηνο υπογραμμίζει την ευθραυστότητα της οικονομικής δραστηριότητας όταν αυτή έρχεται αντιμέτωπη με δομικές διαταραχές στη λειτουργία του κράτους.

Οι αιτίες της επιβράδυνσης και ο ρόλος του shutdown

Σύμφωνα με την προκαταρκτική εκτίμηση του Γραφείου Οικονομικής Ανάλυσης του Υπουργείου Εμπορίου, η ανάπτυξη περιορίστηκε στο 1,4%, γεγονός που αποδίδεται κυρίως στις επιπτώσεις από το «λουκέτο» στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Η αναστολή λειτουργίας κρίσιμων υπηρεσιών οδήγησε σε μείωση των κρατικών δαπανών για αγαθά και υπηρεσίες, επηρεάζοντας άμεσα το συνολικό ΑΕΠ.

Παράλληλα, η υποχώρηση των καταναλωτικών δαπανών, που αποτελούν την ατμομηχανή της αμερικανικής οικονομίας, επιβάρυνε περαιτέρω την εικόνα. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με το υψηλότερο επίπεδο απολύσεων από το 2009 που καταγράφηκε στις αρχές του έτους, γεγονός που κλόνισε την εμπιστοσύνη των νοικοκυριών.

Επιπλέον, το εμπορικό έλλειμμα διευρύνθηκε σε υψηλό πενταμήνου τον Δεκέμβριο, λειτουργώντας ως αρνητικός παράγοντας για τις προοπτικές ανάπτυξης. Η αύξηση των εισαγωγών έναντι των εξαγωγών αφαίρεσε πολύτιμες μονάδες από την εγχώρια παραγωγή, επιβεβαιώνοντας τις ανησυχίες των οικονομολόγων.

Οι εκτιμήσεις του CBO και η παρέμβαση Τραμπ

Το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO) εκτίμησε ότι η διακοπή λειτουργίας της κυβέρνησης αφαίρεσε περίπου 1,5 ποσοστιαία μονάδα από το ΑΕΠ του τέταρτου τριμήνου. Οι απώλειες αυτές οφείλονται στη μειωμένη παροχή υπηρεσιών και την προσωρινή περικοπή των παροχών συμπληρωματικής διατροφικής βοήθειας.

Αν και μέρος της χαμένης παραγωγής αναμένεται να ανακτηθεί, το CBO προειδοποίησε ότι απώλειες 7 έως 14 δισ. δολαρίων είναι οριστικές. Στο πλαίσιο αυτό, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε ότι το κόστος άγγιξε τις δύο ποσοστιαίες μονάδες, ζητώντας παράλληλα από τη Fed χαμηλότερα επιτόκια.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων οικονομικών αναλυτών, η επιβράδυνση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια στατιστική κάμψη, αλλά μια προειδοποίηση για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της πολιτικής πόλωσης. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η απώλεια δισεκατομμυρίων δολαρίων από την παραγωγική διαδικασία ενδέχεται να επηρεάσει το επενδυτικό κλίμα για όλο το 2026.

Πληθωρισμός και καταναλωτικές δαπάνες τον Δεκέμβριο

Τα στοιχεία για τον πληθωρισμό παρουσίασαν μια ανησυχητική εικόνα, με τον δείκτη PCE να ενισχύεται κατά 2,9% σε ετήσια βάση τον Δεκέμβριο. Ο δομικός δείκτης PCE, που εξαιρεί τρόφιμα και ενέργεια, αυξήθηκε κατά 3%, ξεπερνώντας τις εκτιμήσεις των αναλυτών και διατηρώντας την πίεση στην κεντρική τράπεζα.

Παρά το δυσμενές περιβάλλον, το προσωπικό εισόδημα και οι καταναλωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 0,4% τον Δεκέμβριο. Η ανθεκτικότητα αυτή των καταναλωτών θεωρείται κρίσιμος παράγοντας για την αποφυγή μιας βαθύτερης ύφεσης, την ώρα που η παγκόσμια ανάπτυξη προβλέπεται στο 3,3%.

Η επόμενη μέρα για την αμερικανική οικονομία εξαρτάται πλέον από τη σταθεροποίηση του πολιτικού σκηνικού και την πορεία των επιτοκίων. Οι αγορές παραμένουν σε εγρήγορση, αναμένοντας τα επόμενα βήματα της Federal Reserve για την ανάσχεση των πληθωριστικών πιέσεων χωρίς να θυσιαστεί η ανάπτυξη.