- Μόνο το 33% των πράσινων θέσεων εργασίας στην Ευρώπη καταλαμβάνεται από γυναίκες.
- Το 60% των γυναικών σε ρυπογόνους κλάδους κινδυνεύει με έξοδο από την αγορά εργασίας.
- Η υποεκπροσώπηση στους τομείς STEM αποτελεί το κύριο εμπόδιο για τη γυναικεία απασχόληση.
- Οι πράσινες θέσεις συγκεντρώνονται σε αστικά κέντρα, δυσκολεύοντας τις γυναίκες στην επαρχία.
- Απαιτούνται άμεσες πολιτικές επανειδίκευσης για να αποφευχθεί η διεύρυνση των ανισοτήτων.
Μόλις μία στις τρεις πράσινες θέσεις εργασίας καταλαμβάνεται σήμερα από γυναίκες, καθώς ο μετασχηματισμός προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα κινδυνεύει να αναπαράγει παλιές δομικές ανισότητες. Σύμφωνα με νέα κοινή μελέτη του ΟΟΣΑ και του UNDP, το 60% των γυναικών που απασχολούνται σε ρυπογόνους τομείς αντιμετωπίζει άμεσο κίνδυνο εξόδου από την αγορά εργασίας λόγω της αναντιστοιχίας δεξιοτήτων.
| Δείκτης Ανάλυσης | Στατιστικό Στοιχείο |
|---|---|
| Συμμετοχή γυναικών σε πράσινες θέσεις | 33% (1 στις 3) |
| Κίνδυνος απώλειας εργασίας (γυναίκες σε ρυπογόνους κλάδους) | 60% |
| Ποσοστό πράσινων θέσεων στη συνολική απασχόληση | Λιγότερο από 3% |
| Χάσμα κινδύνου γυναικών έναντι ανδρών | Σχεδόν διπλάσιο |
Η επιτάχυνση της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα στην Ευρώπη δημιουργεί ένα νέο οικονομικό παράδειγμα, το οποίο όμως δεν φαίνεται να διανέμει ισότιμα τις ευκαιρίες. Ενώ η ζήτηση για δεξιότητες υψηλής εξειδίκευσης εκτοξεύεται, η μετάβαση από τις παραδοσιακές «καφέ» θέσεις εργασίας στις νέες «πράσινες» δομές αποδεικνύεται μια διαδικασία με έντονο έμφυλο πρόσημο.
Μια πράσινη μετάβαση που αφήνει πίσω της τις γυναίκες δεν μπορεί να θεωρηθεί ούτε δίκαιη ούτε βιώσιμη.
Μελέτη ΟΟΣΑ & UNDP, Συμπέρασμα Έκθεσης
Το χάσμα στις πράσινες θέσεις εργασίας
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε ο ΟΟΣΑ, οι θέσεις εργασίας που συνδέονται άμεσα με τεχνολογίες αποανθρακοποίησης αποτελούν σήμερα λιγότερο από το 3% της συνολικής απασχόλησης. Παρά τη μικρή αυτή βάση, η ανισορροπία είναι ήδη ορατή, καθώς οι γυναίκες καταλαμβάνουν μόλις το 33% αυτών των ρόλων.
Το πρόβλημα δεν είναι συγκυριακό αλλά βαθιά ριζωμένο στις εκπαιδευτικές επιλογές και τα κοινωνικά στερεότυπα. Η υποεκπροσώπηση των γυναικών στους τομείς STEM (Επιστήμη, Τεχνολογία, Μηχανική, Μαθηματικά) λειτουργεί ως τροχοπέδη για την απορρόφησή τους σε ηγετικούς και τεχνικούς ρόλους της βιώσιμης οικονομίας.
Ο κίνδυνος για τις εργαζόμενες σε ρυπογόνους τομείς
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η μοίρα των γυναικών που εργάζονται σήμερα σε βιομηχανίες υψηλών ρύπων. Η μελέτη καταγράφει ότι πάνω από το 60% αυτών των εργαζομένων κινδυνεύει να μείνει εκτός της νέας αγοράς εργασίας, ποσοστό που είναι σχεδόν διπλάσιο σε σύγκριση με τους άνδρες συναδέλφους τους.
Προτεινόμενο Το 65% των παιδιών θα εργαστεί σε επαγγέλματα που δεν έχουν επινοηθεί ακόμη: Η πρόκληση της νέας εποχής
Η αναντιστοιχία δεξιοτήτων και οι σημαντικές απώλειες μισθού αποτελούν τα βασικά εμπόδια για τη μετάβαση. Σε μια περίοδο που η ανεργία παρουσιάζει τάσεις αποκλιμάκωσης, η δημιουργία ενός νέου στρώματος μη απασχολήσιμων γυναικών θα μπορούσε να υπονομεύσει την κοινωνική συνοχή.
Γεωγραφικοί περιορισμοί και κοινωνικά εμπόδια
Η ανισότητα εντείνεται από το γεγονός ότι οι περισσότερες πράσινες θέσεις εργασίας συγκεντρώνονται σε μεγάλα αστικά κέντρα και οικονομικούς κόμβους. Οι γυναίκες σε αγροτικές περιοχές αντιμετωπίζουν το πρόσθετο εμπόδιο της περιορισμένης γεωγραφικής κινητικότητας, συχνά λόγω των αυξημένων βαρών οικογενειακής φροντίδας.
Όπως επισημαίνεται και σε προηγούμενες αναλύσεις για την ισότητα των γυναικών στις επιχειρήσεις, η έλλειψη υποδομών παιδικής φροντίδας και η αδύναμη σύνδεση εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας λειτουργούν αποτρεπτικά για τη μακροχρόνια παραμονή των γυναικών σε τεχνικούς κλάδους.
Η ανάλυση των ειδικών για την επόμενη μέρα
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Έλληνα οικονομολόγου Στέφανου Τύρου, εκ των συντακτών της έκθεσης, η πράσινη μετάβαση από μόνη της δεν αρκεί για να κλείσει το χάσμα. Η δομή των νέων θέσεων ευνοεί τομείς όπου οι άνδρες ήδη κυριαρχούν, όπως οι ηλεκτρικές εγκαταστάσεις και τα αιολικά πάρκα.
Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι απαιτούνται στοχευμένες πολιτικές παρεμβάσεις, όπως επενδύσεις στην εκπαίδευση STEM με έμφυλη διάσταση και προγράμματα επανειδίκευσης (reskilling). Η πλήρης αξιοποίηση του γυναικείου δυναμικού είναι κρίσιμη για την καινοτομία και την ανθεκτικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Οι προοπτικές για μια δίκαιη μετάβαση
Το διακύβευμα της επόμενης δεκαετίας είναι να διασφαλιστεί ότι η περιβαλλοντική βιωσιμότητα θα συμβαδίζει με την κοινωνική δικαιοσύνη. Χωρίς τη συμμετοχή των γυναικών, η πράσινη οικονομία θα στερηθεί πολύτιμους πόρους και δημιουργικό δυναμικό.
Η μετάβαση μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης αλλαγής, αρκεί να υπάρξει δέσμευση για την ανατροπή των υφιστάμενων ανισορροπιών. Μια πράσινη ανάπτυξη που αφήνει πίσω της το μισό πληθυσμό δεν μπορεί να θεωρηθεί ούτε δίκαιη ούτε βιώσιμη σε βάθος χρόνου.
Πώς να προετοιμαστείτε για την πράσινη αγορά εργασίας
- Επενδύστε στην απόκτηση δεξιοτήτων STEM μέσω πιστοποιημένων προγραμμάτων κατάρτισης.
- Αναζητήστε προγράμματα επανειδίκευσης (reskilling) που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ για τον πράσινο μετασχηματισμό.
- Ενημερωθείτε για τις νέες τεχνολογίες αποανθρακοποίησης που επηρεάζουν τον κλάδο σας.
- Δικτυωθείτε σε επαγγελματικούς φορείς που προωθούν τη βιωσιμότητα και την κυκλική οικονομία.
