Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής: Στο 2% η ανάπτυξη το 2026 υπό την πίεση της Μέσης Ανατολής

Η ελληνική οικονομία επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, ωστόσο η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή αναγκάζει το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής να αναθεωρήσει οριακά προς τα κάτω τον πήχη της ανάπτυξης για το 2026. Σύμφωνα με την Τριμηνιαία Έκθεση Μαρτίου 2026, ο ρυθμός ανόδου του ΑΕΠ τοποθετείται πλέον στο 2%, καθώς οι διεθνείς γεωπολιτικοί κίνδυνοι πιέζουν τις αγορές ενέργειας και τον πληθωρισμό.

Η παρούσα έκθεση έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου η παγκόσμια οικονομική αρχιτεκτονική δοκιμάζεται από διαδοχικά γεωπολιτικά σοκ. Το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής αναλύει το παρασκήνιο μιας εύθραυστης ισορροπίας, όπου οι εγχώριες επιδόσεις συγκρούονται με την εισαγόμενη αβεβαιότητα των ενεργειακών αγορών.

Αναθεώρηση της ανάπτυξης και το «βαρίδι» του πετρελαίου

Η όξυνση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή επηρεάζει άμεσα τις διεθνείς μακροοικονομικές προοπτικές, αυξάνοντας τους κινδύνους για το διεθνές εμπόριο και την ανάπτυξη. Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόβλεψη για τον ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας το 2026 αναθεωρείται στο 2% από 2,1%, σε συνέχεια των εκτιμήσεων που εξέδωσε το ΔΝΤ για την ανάπτυξη της χώρας.

Η εκτίμηση αυτή βασίζεται στην υπόθεση ότι η τιμή του πετρελαίου Brent θα διατηρηθεί κατά μέσο όρο στα 90 δολάρια το βαρέλι. Ωστόσο, χαμηλότεροι ρυθμοί ανάπτυξης παραμένουν πιθανοί, ειδικά αν υπάρξει περαιτέρω άνοδος των τιμών ενέργειας ή αυστηρότερη νομισματική πολιτική από την ΕΚΤ λόγω του πληθωρισμού στην Ευρωζώνη.

Για το 2025, το ΑΕΠ κατέγραψε ανάπτυξη 2,1%, με το τέταρτο τρίμηνο να εμφανίζει ενίσχυση 2,4%. Στην εξέλιξη αυτή συνέβαλαν καθοριστικά η ιδιωτική κατανάλωση (αύξηση 2,0%) και οι επενδύσεις παγίου κεφαλαίου, οι οποίες ενισχύθηκαν κατά 8,9%, μειώνοντας το επενδυτικό κενό με την Ευρωζώνη.

Πληθωρισμός και ανταγωνιστικότητα: Το ελληνικό παράδοξο

Παρά τη θετική τροχιά της ανάπτυξης, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 3,1% τον Φεβρουάριο του 2026. Το επίπεδο αυτό είναι σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (1,9%), γεγονός που πλήττει τη διεθνή ανταγωνιστικότητα της χώρας.

Η έκθεση υπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη για ενίσχυση των ψηφιακών εργαλείων παρακολούθησης τιμών. Στόχος είναι ο ταχύτερος εντοπισμός φαινομένων αδικαιολόγητων αυξήσεων σε όλα τα στάδια της εφοδιαστικής αλυσίδας, προκειμένου να προστατευτεί το εισόδημα των πολιτών.

Αγορά εργασίας και δημοσιονομικά πλεονάσματα

Σημαντική βελτίωση καταγράφεται στην αγορά εργασίας, με την ανεργία να υποχωρεί στο 8,4% το τέταρτο τρίμηνο του 2025. Ο αριθμός των ανέργων μειώθηκε κατά 56 χιλιάδες άτομα, ενώ η ανεργία των νέων περιορίστηκε στο 15,2%, δείχνοντας σημάδια σταδιακής αποκλιμάκωσης των κοινωνικών πιέσεων.

Στο δημοσιονομικό μέτωπο, το πρωτογενές πλεόνασμα για το 2025 ανήλθε στα 12,668 δισ. ευρώ, δηλαδή στο 5,1% του ΑΕΠ. Η αύξηση των εσόδων προήλθε κυρίως από τον ΦΠΑ και τον φόρο εισοδήματος, ενώ οι δαπάνες αυξήθηκαν λόγω του Ταμείου Ανάκαμψης και του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.

Ωστόσο, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών στο 5,7% του ΑΕΠ παραμένει πηγή ανησυχίας. Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να αποτελέσει εμπόδιο για περαιτέρω αναβαθμίσεις, παρά την πρόσφατη επιβεβαίωση από τη Scope Ratings για τη σταθερότητα της ελληνικής οικονομίας.

Η πρόκληση της χρηματοδότησης για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ), οι οποίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν εμπόδια στην πρόσβαση σε δανεισμό. Παρά τη βελτίωση των τραπεζικών συνθηκών, τα ποσοστά απόρριψης δανείων παραμένουν υψηλότερα στην Ελλάδα σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρωζώνη.

Η έκθεση προτείνει την ενίσχυση του ανταγωνισμού στο τραπεζικό σύστημα και την ανάπτυξη εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης. Η μείωση αυτών των εμποδίων θεωρείται κρίσιμη για την ενίσχυση της παραγωγικότητας και τη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής μακροπρόθεσμα.

Εν αναμονή των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, η δημοσιονομική αξιοπιστία παραμένει το ισχυρότερο όπλο της χώρας. Η σταθερή αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους αποτελεί τον κεντρικό πυλώνα για τη διατήρηση ευνοϊκών όρων χρηματοδότησης από τις διεθνείς αγορές.