- Η ΑΑΔΕ απορρίπτει τα γραμμάτια προκαταβολής ως πλήρη απόδειξη εισοδήματος.
- Τα γραμμάτια αφορούν ελάχιστες αμοιβές και όχι το σύνολο της δραστηριότητας.
- Το τεκμήριο ελάχιστου εισοδήματος υπερισχύει των επαγγελματικών ιδιαιτεροτήτων.
- Η συνταγματικότητα του μέτρου θα κριθεί στα δικαστήρια και όχι στη ΔΕΔ.
Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ απέρριψε το επιχείρημα ότι τα γραμμάτια προκαταβολής προς τους Δικηγορικούς Συλλόγους αποτελούν αξιόπιστο δείκτη του πραγματικού εισοδήματος. Η απόφαση ξεκαθαρίζει ότι οι προκαταβολές αυτές αφορούν ελάχιστες αμοιβές για συγκεκριμένες πράξεις και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ανατροπή του τεκμηρίου ελάχιστου εισοδήματος.
| Στοιχείο Ελέγχου | Θέση ΑΑΔΕ / ΔΕΔ |
|---|---|
| Γραμμάτια Προκαταβολής | Μη αξιόπιστος δείκτης συνολικού εισοδήματος |
| Πεδίο Κάλυψης | Μόνο συγκεκριμένες δικαστικές/εξώδικες πράξεις |
| Ύψος Αμοιβής | Αντιστοιχία σε ελάχιστες νόμιμες τιμές |
| Τεκμήριο Εισοδήματος | Υποχρεωτική εφαρμογή χωρίς εξαιρέσεις κλάδων |
| Αρμοδιότητα Ελέγχου | Δικαστήρια (για θέματα συνταγματικότητας) |
Η πρόσφατη απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών έρχεται να αποσαφηνίσει ένα κρίσιμο σημείο στη φορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματιών, ειδικά μετά την καθιέρωση του τεκμηρίου ελάχιστου ετήσιου εισοδήματος. Η προσπάθεια των δικηγόρων να χρησιμοποιήσουν τα θεσμικά εργαλεία του κλάδου τους για την ανατροπή των τεκμηρίων προσκρούει στη στενή ερμηνεία του νόμου από την ΑΑΔΕ, η οποία διαχωρίζει τις τυπικές υποχρεώσεις από τη συνολική οικονομική εικόνα.
Τα γραμμάτια προκαταβολής αφορούν ελάχιστες αμοιβές και δεν αποτυπώνουν το σύνολο της επαγγελματικής δραστηριότητας.
Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, Απόφαση
Το σκεπτικό της απόρριψης για τα γραμμάτια προκαταβολής
Στην υπόθεση που εξετάστηκε, ο προσφεύγων δικηγόρος υποστήριξε ότι η υποχρεωτική έκδοση γραμματίων για κάθε δικαστική ή εξώδικη ενέργεια αντανακλά με ακρίβεια την επαγγελματική του δραστηριότητα. Κατά τον ισχυρισμό του, τα στοιχεία αυτά θα έπρεπε να θεωρούνται αντικειμενικός δείκτης που υπερισχύει του οριζόντιου τεκμαρτού προσδιορισμού.
Ωστόσο, η φορολογική διοίκηση έκρινε ότι τα γραμμάτια αυτά καλύπτουν μόνο τις ελάχιστες νόμιμες αμοιβές και όχι το πραγματικό τίμημα που συμφωνείται μεταξύ δικηγόρου και εντολέα. Ως εκ τούτου, δεν μπορούν να αποτελέσουν πλήρη απόδειξη για το σύνολο των ετήσιων απολαβών, καθώς παραλείπουν ένα σημαντικό μέρος της πραγματικής οικονομικής ροής.
Η νομική υπεροχή του τεκμηρίου ελάχιστου εισοδήματος
Η απόφαση της ΔΕΔ βασίστηκε στο γεγονός ότι το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο για το τεκμήριο είναι μεταγενέστερο των ρυθμίσεων για τις δικηγορικές αμοιβές. Η φορολογική αρχή υπογράμμισε ότι δεν προβλέπεται καμία ειδική εξαίρεση για τον δικηγορικό κλάδο που να επιτρέπει τη διαφοροποίηση από το πλαίσιο των βεβαιώσεων αποδοχών και των τεκμηρίων.
Επιπλέον, διευκρινίστηκε ότι τα γραμμάτια εξυπηρετούν συγκεκριμένους θεσμικούς σκοπούς, όπως η απόδοση εισφορών στους Συλλόγους και η προκαταβολή φόρου. Δεν αποτελούν όμως μηχανισμό συνολικής αποτίμησης, καθώς δεν περιλαμβάνουν πάγιες αντιμισθίες, συμβουλευτικές υπηρεσίες ή άλλες μορφές επαγγελματικών εσόδων που δεν απαιτούν την έκδοση γραμματίου.
Η στάση της διοίκησης απέναντι στη συνταγματικότητα
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων φοροτεχνικών κύκλων, η απόφαση αυτή στερεί από τον δικηγορικό κλάδο ένα από τα βασικά επιχειρήματα αμφισβήτησης του νέου φορολογικού συστήματος. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η εμμονή της διοίκησης στην τυπική ισχύ του νόμου καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την ανατροπή των τεκμαρτών δαπανών στην πράξη.
Τέλος, η ΔΕΔ ξεκαθάρισε ότι δεν έχει την αρμοδιότητα να κρίνει τη συνταγματικότητα των νόμων. Τα ζητήματα αυτά παραπέμπονται αποκλειστικά στα αρμόδια δικαστήρια, τα οποία θα κληθούν να αποφασίσουν αν η οριζόντια εφαρμογή του τεκμηρίου παραβιάζει τις αρχές της φορολογικής δικαιοσύνης και της αναλογικότητας.
Οι επόμενες κινήσεις για τους επαγγελματίες
Οι δικηγόροι που επιθυμούν να αμφισβητήσουν τον διοικητικό προσδιορισμό φόρου θα πρέπει πλέον να αναζητήσουν ισχυρότερα αποδεικτικά μέσα. Η απλή επίκληση των γραμματίων προκαταβολής δεν θεωρείται επαρκής για να «σπάσει» το τεκμήριο της ΑΑΔΕ, γεγονός που αυξάνει την πίεση για την προσκόμιση αναλυτικών τραπεζικών κινήσεων και λογιστικών αρχείων.
Πώς να ενισχύσετε την προσφυγή σας
- Συγκεντρώστε αναλυτικές τραπεζικές κινήσεις που να ταυτίζονται με τα δηλωθέντα εισοδήματα.
- Διατηρήστε πλήρες αρχείο συμβάσεων για αμοιβές που αποκλίνουν από τις ελάχιστες.
- Τεκμηριώστε τυχόν περιόδους αποχής ή αδράνειας με επίσημα έγγραφα.
- Συμβουλευτείτε εξειδικευμένο φοροτεχνικό για τη σωστή συμπλήρωση των κωδικών ανάλωσης κεφαλαίου.