Γιάννης Στουρνάρας: Γιατί η ΕΚΤ δεν «κλειδώνει» την πορεία των επιτοκίων

Ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, ξεκαθάρισε ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν πρόκειται να «κλειδώσει» μια προκαθορισμένη πορεία για τα επιτόκια, επιλέγοντας τη στρατηγική της απόλυτης ευελιξίας. Παρά τη σταθερή πορεία του πληθωρισμού προς το 2%, οι γεωπολιτικές εντάσεις και η αβεβαιότητα καθιστούν πρόωρη κάθε πρόβλεψη για τις επόμενες κινήσεις.

Η τοποθέτηση αυτή του κεντρικού τραπεζίτη έρχεται σε μια χρονική στιγμή όπου οι διεθνείς αγορές αναζητούν σαφή σήματα για το κόστος του χρήματος το 2026. Η στρατηγική της σταδιακής προσαρμογής (gradualism) — η προσέγγιση όπου οι αλλαγές στην πολιτική γίνονται με μικρά, προσεκτικά βήματα για την αποφυγή κλυδωνισμών — φαίνεται να αποτελεί την πυξίδα της Φρανκφούρτης, καθώς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα επιδιώκει να ισορροπήσει μεταξύ της ανάπτυξης και της σταθερότητας των τιμών.

Η στρατηγική της ευελιξίας και τα δεδομένα

Σε συνέντευξή του στο Econostream, ο Γιάννης Στουρνάρας υπογράμμισε ότι οποιοδήποτε συμπέρασμα για τη μελλοντική πορεία των επιτοκίων είναι πρόωρο. Η ΕΚΤ οφείλει να παραμείνει σε διαρκή ετοιμότητα, προσαρμόζοντας τη νομισματική της πολιτική ανάλογα με τις οικονομικές συνθήκες που διαμορφώνονται σε κάθε χρονική συγκυρία. Αυτή η στάση εναρμονίζεται με την πρόσφατη απόφαση της ΕΚΤ να διατηρήσει αμετάβλητα τα βασικά επιτόκια, σταθμίζοντας τις προοπτικές για το επόμενο έτος.

Σύμφωνα με τον Διοικητή, τα τρέχοντα επίπεδα επιτοκίων κρίνονται ως κατάλληλα για την επίτευξη του συμμετρικού στόχου 2%. Οι επικαιροποιημένες μακροοικονομικές προβολές δείχνουν ότι η εξέλιξη των τιμών κινείται εντός του επιθυμητού πλαισίου, χωρίς να διαφαίνεται κίνδυνος για επίμονη απόκλιση έως το τέλος του ορίζοντα προβολής. Ωστόσο, ο κ. Στουρνάρας διευκρίνισε ότι το γεγονός πως η πολιτική είναι ενδεδειγμένη σήμερα, δεν σημαίνει ότι τα επιτόκια είναι «κλειδωμένα» για το μέλλον.

Πληθωρισμός και οικονομική ανθεκτικότητα

Παρά το γεγονός ότι ο πληθωρισμός στην Ελλάδα και την Ευρωζώνη παρουσιάζει σημάδια σύγκλισης, καταγράφονται ήπιες καθοδικές αποκλίσεις στις προβλέψεις για το 2026 και το 2027. Η οικονομία της ζώνης του ευρώ εμφανίζει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, η οποία στηρίζεται κυρίως στην ισχυρή εγχώρια ζήτηση και στον δυναμισμό του τομέα των υπηρεσιών. Οι επενδύσεις στην ψηφιακή καινοτομία και οι μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της παραγωγικότητας αναμένεται να λειτουργήσουν ως καταλύτες ανάπτυξης.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της Τράπεζας της Ελλάδος, οι αυξημένες δημόσιες δαπάνες για την άμυνα και τις υποδομές θα δώσουν επιπλέον ώθηση στο ΑΕΠ της Ευρωζώνης. Εντούτοις, οι νομισματικές αρχές παρακολουθούν στενά τους κινδύνους, παραμένοντας έτοιμες να αντιδράσουν είτε με αυξήσεις είτε με μειώσεις, εφόσον τα δεδομένα αλλάξουν δραματικά.

Γεωπολιτικοί κίνδυνοι και ο παράγοντας AI

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις προκλήσεις που απορρέουν από τις γεωπολιτικές εξελίξεις και τις εμπορικές εντάσεις. Ο Γιάννης Στουρνάρας προειδοποίησε ότι η πλήρης επίδραση από την αύξηση των δασμών θα φανεί με την πάροδο του χρόνου, επηρεάζοντας ενδεχομένως και τον πληθωρισμό. Ο γεωπολιτικός κίνδυνος παραμένει μια ασύμμετρη απειλή που μπορεί να ανατρέψει τους σχεδιασμούς της ΕΚΤ ανά πάσα στιγμή.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις υψηλές αποτιμήσεις των αγορών, οι οποίες ενδέχεται να μην συνάδουν με το επίπεδο της αβεβαιότητας. Σημείωσε, ωστόσο, ότι αυτό μπορεί να αντανακλά τις υψηλές προσδοκίες για τη συμβολή της τεχνητής νοημοσύνης στην παγκόσμια οικονομία. Η ΕΚΤ θα συνεχίσει να αξιολογεί όλα τα διαθέσιμα στοιχεία, διατηρώντας ως βασικό γνώμονα τη σταθερότητα των τιμών.

Η επόμενη μέρα για τη νομισματική πολιτική

Στο σημερινό περιβάλλον, η βεβαιότητα αποτελεί είδος εν ανεπαρκεία. Οι αποφάσεις της κεντρικής τράπεζας θα λαμβάνονται από συνεδρίαση σε συνεδρίαση, χωρίς καμία προδέσμευση. Αυτή η προσέγγιση επιτρέπει στην ΕΚΤ να αντιδρά με ευελιξία τόσο σε θετικές όσο και σε αρνητικές εκπλήξεις, διασφαλίζοντας ότι η νομισματική πολιτική παραμένει ευθυγραμμισμένη με τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας.